Piotryseusztrasy i przewodniki motocyklowe

Region · Rumunia

Muntenia (Wołoszczyzna Wielka)

Muntenia (Wołoszczyzna Wielka)
Fot. Maria Radu, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
NazwyMuntenia, Țara Românească Mare (rum.); z Oltenią tworzy Wołoszczyznę (Țara Românească)
Powierzchniaok. 47 200 km² między Oltem, Karpatami Południowymi, Dunajem i Milcovem z Seretem; ok. 5,9 mln mieszk. razem z Bukaresztem (2021)
StoliceCâmpulung, potem Curtea de Argeș (XIV w.), Târgoviște (od 1396), Bukareszt (od 1659)
NajwyżejMoldoveanu w Fogaraszach, 2544 m (część źródeł podaje 2545 m), najwyższy szczyt Rumunii, w okręgu Argeș
Vidraruzapora łukowa na Argeșu, ok. 166 m, oddana w 1966 r.; jezioro 465 mln m³
Językgwara muntenska, najbliższa standardowemu rumuńskiemu
Świętaok. 24 czerwca – Drăgaica, jarmark w Buzău znany od XV w.

O regionie

Muntenia, po polsku Wołoszczyzna Wielka, to wschodnia część Wołoszczyzny. Ten opis przyjmuje granicę historyczną: na zachodzie Olt, za którym leży Oltenia, na północy grań Karpat Południowych (Fogarasze, Iezer-Păpușa, Piatra Craiului, Bucegi), przez wieki granica z Siedmiogrodem, na południu Dunaj, a na wschodzie Milcov i dolny Seret, za którymi zaczynała się Mołdawia. Większość tej krainy to płaska nizina z Bukaresztem i stepem Bărăgan, ale drogi motocyklowe prowadzą przez jej górny pas: przedgórze okręgów Argeș, Dâmbovița i Prahova. Z niziny podnoszą się tu wzgórza z sadami śliwowymi, potem lesiste Subkarpaty, a nad nimi wysokie pasma. W Fogaraszach, w okręgu Argeș, wznosi się Moldoveanu (2544 m), najwyższy szczyt Rumunii. Rzeki przecinają góry przełomami: Argeș pod Poienari, Dâmbovița w wąwozach koło Rucăr i Prahova pod Bucegi.

Wołoszczyzna narodziła się pod górami, a nie na nizinie. W Câmpulung (Długie Pole) osiedlali się Sasi z Siedmiogrodu: w cerkwi przy klasztorze Negru Vodă zachował się nagrobek z łacińskim napisem „comes Laurencius de Longo-Campo” z 1300 r. W listopadzie 1330 r. wojewoda Basarab I rozbił w górskim wąwozie armię węgierskiego króla Karola Roberta pod Posadą (miejsce bitwy jest sporne) i zapewnił księstwu niezależność. Stolica przeniosła się z Câmpulung do Curtea de Argeș, w 1396 r. do Târgoviște, a w 1659 r. do Bukaresztu. Ten ostatni pojawia się po raz pierwszy w dokumencie z 20 września 1459 r., wydanym przez Włada III Palownika (Vlad Țepeș). Rządził on krótko, w 1448 r., w latach 1456–1462 i w 1476 r., a przydomek Dracula, „syn Dracula”, odziedziczył po ojcu, Władzie II Dracul, członku Zakonu Smoka. Według tradycji twierdzę Poienari nad Argeșem odbudowali dla niego w 1459 r. uwięzieni bojarzy, a w nocy z 16 na 17 czerwca 1462 r. napadł w Târgoviște na obóz sułtana Mehmeda II. Z Câmpulung pochodzi też list bojara Neacșu do burmistrza Braszowa Hansa Benknera z 1521 r., ostrzegający przed ruchami Turków nad Dunajem. Długo uchodził za najstarszy zachowany tekst po rumuńsku i do dziś leży w archiwum w Braszowie.

W Curtea de Argeș wojewoda Neagoe Basarab zbudował w latach 1512–1517 (według części źródeł 1515–1517) cerkiew klasztorną z białego kamienia, a malarz Dobromir skończył jej freski w 1526 r. O budowie opowiada ballada „Monastirea Argeșului”: to, co murarze postawili za dnia, w nocy się waliło, więc mistrz Manole zamurował w ścianie własną żonę Annę. Gdy cerkiew stanęła, wojewoda kazał zabrać rusztowania, żeby nikt nie zbudował piękniejszej, a murarze zginęli, skacząc z dachu na skrzydłach z gontów. W miejscu, gdzie spadł Manole, wytrysnęło źródło „Fântâna lui Manole”. W latach 1875–1886 król Karol I kazał cerkiew odnowić francuskiemu architektowi André Lecomte du Noüy, który zamienił stare freski na nowe. Od 1914 r. to nekropolia rumuńskich królów: leżą tu Karol I, Ferdynand I z Marią, Karol II i Michał I.

Gwara muntenska jest najbliższa standardowemu rumuńskiemu i jej cechy widać już w liście Neacșu, a rumuńskie ucho poznaje ją po „ei bea” zamiast „ei beau”. Z czego żyje region? W Ploiești bracia Mehedințeanu uruchomili w latach 1856–1857 jedną z pierwszych dużych rafinerii ropy na świecie, którą 1 sierpnia 1943 r. bombardowali Amerykanie w operacji Tidal Wave. Pod Pitești, w Colibași, dziś Mioveni, od 1968 r. powstają samochody Dacia, najpierw Dacia 1100 na licencji Renault 8, a od 1999 r. w koncernie Renault. Argeș daje prąd: zapora Vidraru, oddana w 1966 r., zasila podziemną elektrownię o mocy 220 MW przez 42 km sztolni. Na wzgórzach przedgórza rosną śliwy, z których pędzi się țuică.

Kuchnia i zwyczaje

Drogi motocyklowe

Numery dróg według OpenStreetMap, długości szacunkowe (OSRM, stan na 2026-10).

Epickie drogi motocyklowe w regionie

Co widać z siodła

Źródła (25)

en.wikipedia.org/wiki/Muntenia, ro.wikipedia.org/wiki/Muntenia, en.wikipedia.org/wiki/Battle_of_Posada, en.wikipedia.org/wiki/Câmpulung, ro.wikipedia.org/wiki/Scrisoarea_lui_Neacșu, en.wikipedia.org/wiki/Vlad_the_Impaler, ro.wikipedia.org/wiki/București, ro.wikipedia.org/wiki/Târgoviște, en.wikipedia.org/wiki/Poenari_Castle, agerpres.ro/english/2025/04/14/vlad-the-impal..., ro.wikipedia.org/wiki/Mănăstirea_Curtea_de_Argeș, www.euronews.ro/articole/romania-frumoasa-din..., ro.wikipedia.org/wiki/Barajul_Vidraru, structurae.net/en/structures/vidraru-dam, www.euronews.ro/articole/a-inceput-reumplerea..., en.wikipedia.org/wiki/Moldoveanu_Peak, ro.wikipedia.org/wiki/Graiul_muntenesc, en.wikipedia.org/wiki/Ploiești, en.wikipedia.org/wiki/Automobile_Dacia, en.wikipedia.org/wiki/Rucăr–Bran_Pass, ro.wikipedia.org/wiki/Fundata,_Brașov, en.wikipedia.org/wiki/Brânză_de_burduf, romaniatourism.com/pl/prasa-unikalna-rumunska..., ec.europa.eu/geographical-indications-registe..., ro.wikipedia.org/wiki/Drăgaica

Plik regionu w repozytorium