Prowansja nie ma dziś własnych granic: jej nazwę nosi region Prowansja-Alpy-Lazurowe Wybrzeże, a w historii granice przesuwały się wiele razy. Opis przyjmuje granicę kulturową, tę, którą w 1878 r. podał w słowniku prowansalskim Frédéric Mistral: od Rodanu na zachodzie po Alpy na wschodzie, od Morza Śródziemnego po linię z Embrun do Saint-Paul-Trois-Châteaux na północy. Mieszczą się w niej dawne hrabstwo Prowansji, papieski Comtat Venaissin z Carpentras i Mont Ventoux oraz prowansalskie południe Drôme z Baronnies, choć to ostatnie należało kiedyś do Delfinatu. Ardèche za Rodanem to już inna kraina, Vivarais. Na tej przestrzeni mieszczą się wapienne płaskowyże i wąwozy Haute-Provence, Prealpy z Verdonem, plateau de Valensole z lawendą, Ventoux, Luberon, a na południu wybrzeże i delta Rodanu. Rządzi tu klimat śródziemnomorski z gorącym, suchym latem, a nad wszystkim mistral, zimny i suchy wiatr z północy, który wieje 120–160 dni w roku i rozpędza się w dolinie Rodanu ponad 100 km/h.

Ok. 600 r. p.n.e. Grecy z Fokai założyli Massalię, dzisiejszą Marsylię. Gdy w II w. p.n.e. Marsylia wezwała Rzym na pomoc przeciw Ligurom, legiony zostały: w 122 r. p.n.e. powstało Aix, a cała kraina stała się po prostu Provincia, „prowincją”, od czego pochodzi jej nazwa. Średniowieczne hrabstwo Prowansji przechodziło z rąk do rąk między rodami z Arles, Barcelony i Anjou. Hrabia Rajmund Berengar IV, zmarły w 1245 r., wydał cztery córki za mąż i każda została królową: Francji, Anglii, Niemiec (jako żona Ryszarda z Kornwalii) i Sycylii, stąd Forcalquier nazywa się „miastem czterech królowych”. Północną część kraju, Comtat Venaissin, dostał w 1274 r. papież, a w latach 1309–1377 papieże mieszkali w Awinionie. Ostatni hrabia z rodu Anjou, Karol III, zapisał w testamencie z 10 grudnia 1481 r. Prowansję królowi Francji Ludwikowi XI; stany prowansalskie przyjęły unię „jak jedno księstwo z drugim”, a do rewolucji król rządził tu jako hrabia Prowansji. Ludowe przysłowie mówiło, że trzy plagi Prowansji to mistral, Durance i parlament w Aix.

Językiem kraju był prowansalski, odmiana oksytańskiego (langue d'oc). W 1854 r. poeci prowansalscy założyli Félibrige, pierwszy wielki ruch regionalny we Francji, a jego przywódca Frédéric Mistral dostał w 1904 r. literacką Nagrodę Nobla, m.in. za poemat „Mirèio” napisany po prowansalsku. Dziś wszyscy mówią po francusku z charakterystycznym śpiewnym akcentem, a regularnie po prowansalsku według szacunków z 1999 r. ok. 250 tys. osób. Żywe pozostały za to dawne zwyczaje, jak gliniane figurki santonów do bożonarodzeniowych szopek.

Z czego żyje Prowansja? Na wybrzeżu z portu w Marsylii, przemysłu i turystyki, w głębi lądu z rolnictwa i turystyki. Plateau de Valensole, ok. 800 km² na wysokości ok. 500 m, było w XIX w. krainą migdałowców i dębów truflowych, dziś uprawia się na nim głównie lawandyn i zboża; trufle zbiera się nadal. Lawandyn, mieszaniec lawendy wąskolistnej i szerokolistnej, wydaje więcej olejku niż prawdziwa lawenda i idzie na mydło, perfumy i miód; drugim zagłębiem lawendy i lawandynu jest okolica Sault pod Mont Ventoux. Pod Mont Ventoux rośnie winorośl apelacji Ventoux (od 1973 r.), a w Buis-les-Baronnies od połowy XIX w. lipy, z których kwiatu robi się napar.