Alt Empordà, Girona (Katalonia) · opcja
Cap de Creus (przylądek Creus)
| Typ | wybrzeze, geologia, przyroda, widok |
|---|---|
| Czas | 2–3 godziny, najlepiej o świcie |
| Wstęp | bezpłatnie; w sezonie droga do latarni zamknięta dla pojazdów w dzień, autobus wahadłowy płatny |
| Położenie | najdalej na wschód wysunięty punkt Półwyspu Iberyjskiego |
| Park naturalny | od 1998 r., pierwszy lądowo-morski park Katalonii |
| Powierzchnia | ok. 13 900 ha, w tym ok. 3070 ha morza |
| Latarnia | 1853 r., 87 m n.p.m., druga najstarsza w Katalonii |
| Szlak | koniec (albo początek) GR 11, pirenejskiego szlaku z Cabo Higuer |
O miejscu
Tu Pireneje schodzą do Morza Śródziemnego. Cap de Creus to ostatni, najdalej na wschód wysunięty skrawek Półwyspu Iberyjskiego: poszarpany cypel z ciemnych łupków, porośnięty niskimi krzewami i pocięty zatoczkami, nad którym kończy się pasmo Albères. Skały należą do osiowej strefy Pirenejów i pochodzą z paleozoiku; ponad 280 mln lat temu, w orogenezie hercyńskiej, zostały przeobrażone w łupki, gnejsy i marmury, a w północnej części przecinają je jasne żyły pegmatytu. Krajobraz rzeźbi tramuntana, zimny wiatr z północy: niesie słoną bryzę na nadbrzeżne zbocza, podmywa klify i decyduje o tym, co tu w ogóle rośnie. Od 1998 r. przylądek, cały półwysep i pas morza wokół tworzą park naturalny, pierwszy w Katalonii obejmujący i ląd, i morze.
Na samym końcu stoi latarnia otwarta w 1853 r. (tablica nad drzwiami: „za panowania Izabeli II, roku 1853”), druga najstarsza w Katalonii. Na tym miejscu już w XIV w. stała wieża strażnicza przeciw piratom: wymienia ją przywilej króla Piotra IV Ceremonialnego dla Cadaqués z 1385 r.; zniszczoną ok. 1433 r. wieżę odbudowano w 1436 r. i ponownie w 1568 r. Latarnia i skały przyciągały też filmowców: w 1971 r. kręcono tu część „Latarni na krańcu świata” według Juliusza Verne'a, z Kirkiem Douglasem i Yulem Brynnerem, a wieżę postawioną na potrzeby filmu później rozebrano.
Przylądek to krajobraz Salvadora Dalego. Malarz mieszkał w sąsiednim Portlligat pod Cadaqués, a skały Cap de Creus, wygładzone przez wiatr w kształty zwierząt i twarzy, wracają na jego obrazach; mówi się, że jedna ze skał w zatoczce Cullaró podsunęła mu kształt „Wielkiego masturbatora” (1929). Na płaskowyżu Tudela przez ponad 40 lat, od 1962 r., stała wioska wakacyjna Club Méditerranée. Ośrodek opustoszał w 2003 r., a w lipcu 2010 r. rozebrano ok. 400 jego apartamentów, żeby przywrócić skały i roślinność.
Z latarni zaczyna się (albo kończy) GR 11, Senda Pirenaica, pieszy szlak przez całe hiszpańskie Pireneje do przylądka Higer nad Atlantykiem, ponad 800 km dalej. To dobry początek motocyklowej Transpirenaiki: ten sam łańcuch gór, tylko szosą, od jednego morza do drugiego.
Na miejscu
- Latarnia i taras widokowy nad ostatnim cyplem; w budynkach dawnej latarni jest bar i restauracja [stan do sprawdzenia].
- Krótka pętla pieszo po Punta de Cap de Creus i ścieżka po płaskowyżu Tudela z rzeźbionymi przez wiatr skałami (tylko pieszo, po wyznaczonych ścieżkach – to rezerwat ścisły).
- Cadaqués i Portlligat z domem-muzeum Dalego (wejście z rezerwacją, godziny i ceny do sprawdzenia).
- Po drodze z El Port de la Selva: romański klasztor benedyktynów Sant Pere de Rodes nad zatoką.
Praktycznie
- Zamknięcie drogi: w 2024 r. droga z Cadaqués do latarni była zamknięta dla samochodów i motocykli codziennie od czerwca do września, w Wielkim Tygodniu, w weekendy kwietnia, maja i października oraz w kilka dni świątecznych, w godz. 9:30–21:30; kontrola kamerami, mandat według rozporządzenia gminy. W tym czasie z bezpłatnego parkingu Corral d'en Morell w Cadaqués (120 miejsc) jeździ autobus wahadłowy, w 2024 r. 7 € w obie strony (stan na 2024-06, źródło: Parc Natural de Cap de Creus, przez visitcadaques.org; kalendarz na rok wyjazdu do sprawdzenia).
- Motocyklem do samej latarni da się więc dojechać latem tylko przed 9:30 albo po 21:30: świt nad morzem na wschodnim krańcu Półwyspu to najlepsza pora.
- Przy tramuntanie uważać na podmuchy na krętej drodze z Cadaqués i na parkingu na otwartym cyplu.
Źródła (7)
ca.wikipedia.org/wiki/Parc_Natural_del_Cap_de_Creus, es.wikipedia.org/wiki/Cabo_de_Creus, ca.wikipedia.org/wiki/Far_de_cap_de_Creus, ca.wikipedia.org/wiki/Paratge_de_Tudela, es.wikipedia.org/wiki/GR_11, www.visitcadaques.org/img/documents/Regulacio..., www.europarc.org/case-studies/regulation-of-f...
42.31950, 3.32240 (osm:node/577361671)