Typ	gory, przyroda, wies
Czas	pętla na pół dnia, w pojedynkę
Wstęp	bez opłat; muzeum w Cachopo [godziny i cena do sprawdzenia]
Pasmo	ok. 70 km od Almodôvar w Alentejo do São Brás de Alportel; najwyższy szczyt Pelados, 589 m
Skała	łupki i szarogłazy starego masywu, ubogie, cienkie gleby
Roślinność	dęby korkowe, dęby ostrolistne, chruściny jagodne (medronheiro), łany czystków
Cachopo	parafia ok. 198 km² i 471 mieszkańców (2021), ok. 2,4 osoby na km²
Palheiros	okrągłe kamienne szopy kryte strzechą, przechowalnie paszy o prehistorycznym rodowodzie
Pętla	ok. 135 km i ok. 2,5 h jazdy bez postojów z Cacela Velha (OSRM, szacunkowo)

Na miejscu

• Barranco do Velho przy N2: przydrożne drogowskazy z azulejos, sprzedaż medronho, widok na grzbiety.
• N124 z Barranco do Velho do Cachopo: ok. 22 km pustej, krętej drogi grzbietami przez dęby korkowe.
• Cachopo: muzeum (Núcleo Museológico), kościół z 1535 r., palheiros w dolinach João Farto i Navalha; punkt widokowy Cerro do Malhanito (479 m).
• Zjazd do Taviry drogą N397, ok. 40 km zakrętów z widokiem na wybrzeże i ocean.

O miejscu

Kilkanaście kilometrów od plaż, za pasem sadów i wapiennych wzgórz, zaczyna się zupełnie inne Algarve. Serra do Caldeirão to najdłuższe pasmo regionu, ok. 70 km zaokrąglonych wzgórz od Almodôvar w Alentejo po São Brás de Alportel. Nie są wysokie, najwyższy szczyt Pelados ma 589 m, ale gęsta sieć głębokich dolin strumieni, wyschniętych latem, sprawia, że drogi wiją się bez końca. Pasmo zbudowane jest z łupków i szarogłazów starego masywu, skał dających cienkie, ubogie gleby. Działa jak mur: zatrzymuje chłodne wiatry z północy i to dzięki niemu wybrzeże ma tak łagodne zimy, a wilgotne powietrze znad morza oddaje na jego zboczach deszcz. Na zachodzie, w górach Loulé, pada ponad 800 mm rocznie, w stronę Gwadiany coraz mniej.

Z siodła widać, jak człowiek zmienił tę krainę. Na zachodnich zboczach rosną dęby korkowe z pniami odartymi z kory do wysokości człowieka, chruściny jagodne, z których owoców pędzi się wódkę medronho, i dęby ostrolistne. Na wschodzie przeważają dęby ostrolistne i karłowate palmy. Wielkie połacie to jednak tylko czystki (esteva), lepkie krzewy kwitnące wiosną na biało: w pierwszej połowie XX w. wycinano tu lasy pod pszenicę, a deszcze i powracające pożary zmyły glebę do gołej skały. Pożary wracają do dziś: przy szlaku Via Algarviana pod Cachopo stoją osmalone dęby korkowe.

Góry były zawsze odludne, a mieszkańcy, serrenhos, żyli z kozy, pszczół, korka i małych pól. Z neolitu zostały tu dolmeny (antas), jak Anta da Masmorra pod Cachopo. W latach 30. XIX w., po przegranej wojnie domowej, w serra algarwijskiej przez kilka lat walczył partyzant José Joaquim de Sousa Reis, zwany Remexido, zwolennik pokonanego króla Miguela; schwytany latem 1838 r., został rozstrzelany w Faro 2 sierpnia. Cachopo, główna wieś wschodniej części gór, to dziś ok. 470 mieszkańców na prawie 200 km². W dolinach wokół zachowały się palheiros, okrągłe kamienne szopy kryte strzechą, w których trzymano paszę, a we wsi kościół Santo Estêvão z 1535 r. i małe muzeum dawnych zajęć gór: kowali, rymarzy i tkaczek.

Droga: Serra do Caldeirão: z Barranco do Velho przez Cachopo i Martim Longo do Alcoutim nad Gwadianą (N124)

37.30206, -8.04814 (wikidata:Q4417819)