Antytaurus, prowincje Niğde, Kayseri i Adana (Turcja) · taurus
Aladağlar (góry Aladağlar)
| Typ | gory, park narodowy, widok, trekking, wies |
|---|---|
| Czas | pół dnia na objazd wsi pod ścianami i dolinę Emli; z noclegiem w Çukurbağ i pieszym wyjściem w góry 1–2 dni |
| Wstęp | park narodowy bez kasy przy drogach do Çukurbağ i Demirkazık [do sprawdzenia]; kemping w dolinie Emli za niewielką opłatą (stan na 2021-01, źródło: memurlar.net) [do sprawdzenia przed wyjazdem] |
| Najwyższy szczyt | Demirkazık 3756 m (według Ministerstwa Kultury i Turystyki); część źródeł podaje Kızılkaya 3767 m |
| Inne szczyty | Kaldı 3734 m, Emler i Kızılkaya 3723 m, Alaca 3588 m |
| Park narodowy | od 21 kwietnia 1995 r., ok. 550 km² |
| Skała | głównie wapienie; jeziora z topniejącego śniegu, w kotle Yedigöller ok. 3100 m |
| Bazy | wsie Çukurbağ i Demirkazık w gminie Çamardı, ok. 5 km od siebie |
| Najlepsza pora | czerwiec – wrzesień |
O miejscu
Aladağlar to najwyższa część Antytaurusu, wapienny mur, który nad wsiami gminy Çamardı wyrasta niemal pionowo o ponad 2000 m. Średnio grzbiet ma ok. 3500 m, kilka szczytów przekracza 3700 m, a najwyższy, Demirkazık, ma według tureckiego Ministerstwa Kultury i Turystyki 3756 m. Nazwę tłumaczy się jako „Szkarłatne Góry”, bo o zachodzie słońca szare ściany przybierają rdzawy odcień. Od strony Niğde i doliny Ecemiş widać je z daleka, a z drogi przez Çukurbağ i Demirkazık jedzie się wprost pod ściany. Na wypłaszczeniach poniżej leżą wiejskie pola i sady, a ponad nimi już tylko skała, piarg i wysokie pastwiska.
Wapień dobrze pokazuje, jak góry powstawały i jak je potem rzeźbił lód. Masyw tworzą grube ławice wapieni, osadów dawnego morza, wypiętrzone razem z całym Taurusem, a wysoko w górach leżą kotły i doliny pozostawione przez lodowce [przebieg zlodowaceń do sprawdzenia]. W kotle Yedigöller („Siedem Jezior”) na wysokości ok. 3100 m wiosną stoi kilka polodowcowych jeziorek. Wiosną woda z topniejącego śniegu tworzy też wiele mniejszych jezior i wodospadów. Do późnego lata zostają tylko te zasilane wodą podziemną, bo reszta wsiąka w spękany wapień. Poza dolinami Emli i Barazama lasów prawie tu nie ma, za to roślinność wysokogórska jest bogata. W skałach żyją dzikie kozy, a w dolinach wilki i niedźwiedzie [gatunki do sprawdzenia w źródle parku].
Aladağlar to jeden z najważniejszych rejonów wspinaczkowych i trekkingowych Turcji. Bazami są Çukurbağ, gdzie działa kilka pensjonatów, i Demirkazık z górskim hotelem prowadzonym przez prywatną firmę. Z Çukurbağ w półtorej–dwie godziny dochodzi się pieszo do doliny Emli, z której wchodzi się na Kaldı, Güzeller i Alacę. Wyjście na Demirkazık zaczyna się na płaskowyżu Sokullupınar i trwa 10–12 godzin w obie strony. W 1995 r. ok. 550 km² gór objęto parkiem narodowym, który leży w trzech prowincjach: Niğde, Kayseri i Adana.
Dla motocyklisty najciekawszy jest sam dojazd i krótkie wjazdy w doliny. Z doliny Ecemiş droga skręca do Çamardı, a dalej wąską szosą przez Çukurbağ do Demirkazık. Prowadzi przez wsie z polami i sadami, a ściany Demirkazık przez cały czas stoją nad drogą. Gruntowe odgałęzienia prowadzą do doliny Emli i na płaskowyż Sokullupınar. Pasterze wypędzają latem stada na wysokie pastwiska (yayla) i na drogach można trafić na owce z psami pasterskimi [do sprawdzenia].
Na miejscu
- Przejazd Çamardı – Çukurbağ – Demirkazık pod ścianami Demirkazık, najpiękniej rano i przed zachodem, gdy wapień robi się czerwony.
- Dolina Emli: ok. 6 km od Çukurbağ, droga kończy się na kempingu z kranami, prysznicami i toaletą. Dalej pieszo, np. pół godziny do kanionu Kazıklıali z drogami wspinaczkowymi.
- Płaskowyż Sokullupınar ok. 5 km od Demirkazık: widok na całą ścianę i punkt wyjścia na szczyt.
- Nocleg w Çukurbağ (ok. 10 pensjonatów) albo w Çamardı, ok. 20 minut jazdy.
Praktycznie
- Dojazd z Niğde przez dolinę Ecemiş i Çamardı, asfaltem do Çukurbağ i Demirkazık (ok. 1,5 godziny z Niğde według Ministerstwa Kultury i Turystyki). Droga do doliny Emli i na Sokullupınar to krótkie odcinki gruntowe [nawierzchnia i stan po deszczu do sprawdzenia]. Według artykułu z 2021 r. dalej niż kemping w dolinie Emli pojazdy nie wjeżdżają.
- Prawo wjazdu motocyklem w głąb parku narodowego poza drogi do wsi i kempingów [do sprawdzenia w dyrekcji parku albo w urzędzie gminy Çamardı przed wyjazdem]. Bez zjeżdżania z dróg i bez jazdy po szlakach pieszych.
- Zasięg telefonu w dolinach słaby, więc nawigację i punkty lepiej mieć pobrane wcześniej. Paliwo w Niğde albo w Çamardı [stacja w Çamardı do sprawdzenia].
- Sezon: czerwiec – wrzesień. Na początku czerwca w kotłach leży jeszcze śnieg, a noce we wsiach na ok. 1500 m są chłodne nawet w lipcu [wysokość wsi do sprawdzenia].
Źródła (5)
en.wikipedia.org/wiki/Alada%C4%9Flar_National_Park, www.ktb.gov.tr/EN-99415/nigde-aladaglar.html, www.memurlar.net/haber/947447/dagcilarin-merk..., www.discovercappadocia.com/bisiklet/demirkazi..., www.internationalparks.org/turkey/Alada%C4%9Flar
37.81667, 35.16667 (wikidata:Q6061095)