Cylicja Górzysta, prowincja Mersin (Turcja) · cylicja
Anamur: zamek Mamure (Mamure Kalesi) i Anemurion (Anemurium)
| Typ | wybrzeze, zamek, ruiny, antyk, plaza, droga motocyklowa |
|---|---|
| Czas | pół dnia: rano Anemurion przed upałem, potem zamek Mamure; z kąpielą i przejazdem klifową drogą do Gazipaşy cały dzień |
| Wstęp | zamek Mamure 5 EUR, Anemurion 5 EUR (taryfa Ministerstwa Kultury i Turystyki od 2027-04-01, źródło: alomaliye.com) [do sprawdzenia przed wyjazdem] |
| Zamek Mamure | ok. 23 500 m², 39 wież i baszt, fosa, trzy dziedzińce z meczetem i łaźnią |
| Historia zamku | Ormianie z Cylicji; 1221 Seldżucy (Alaeddin Keykubad I); Karamanidzi (Mahmut, 1300–1311) nadali nazwę Mamure, „kwitnąca”; 1469 Osmanowie |
| Przylądek Anamur | najdalej na południe wysunięty punkt Azji Mniejszej, ok. 64 km od Cypru |
| Anemurion | nekropola z ok. 350 grobowców z I – pocz. IV w.; teatr, odeon, łaźnie, cztery kościoły; opuszczone w połowie VII w. |
| Żółwie | plaża ok. 12,7 km, jedno z pięciu największych lęgowisk karetty na Morzu Śródziemnym (Konwencja Berneńska, 2024) |
| Banany | uprawy z chronionym oznaczeniem geograficznym „Anamur muzu” od 2002 r. |
O miejscu
Na zachód od Silifke wybrzeże Cylicji pustoszeje. Góry Taurusu schodzą tu stromo do morza, a między Anamurem a Gazipaşą D400 przez ok. 100 km wije się zboczami wysoko nad wodą, przez sosnowe lasy i nad zatokami, do których nie prowadzi żadna droga. To jeden z najpiękniejszych odcinków wybrzeża Turcji, a przy tym dużo spokojniejszy niż Riwiera Turecka koło Alanyi. Anamur to miasteczko na nadmorskiej równinie wciśniętej między góry. Uprawia się tu banany: małe, słodkie owoce rosną w szklarniach i ogrodach przy drodze, a nazwa „banan z Anamuru” jest od 2002 r. chronionym oznaczeniem geograficznym. Według starszych badań okolice Anamuru dawały prawie połowę bananów Turcji. Długa piaszczysta plaża należy do najważniejszych w basenie Morza Śródziemnego miejsc, w których żółwie karetta składają jaja. Ekolodzy skarżą się jednak na parkingi i kawiarnie stawiane na wydmach.
Ok. 5 km na wschód od miasta, przy samej D400, nad plażą stoi zamek Mamure, jedna z najlepiej zachowanych twierdz na tureckim wybrzeżu. Zbudowali ją władcy ormiańskiego królestwa Cylicji na fundamentach starszych umocnień, żeby bronić wybrzeża przed piratami. W 1221 r. zajął ją seldżucki sułtan Alaeddin Keykubad I i rozbudował. Karamanidzi, którzy przejęli zamek za Mahmuta (1300–1311), naprawili go i nadali mu nazwę Mamure, „kwitnąca”. W 1469 r. przeszedł w ręce Osmanów, którzy kilka razy go naprawiali, a część wnętrza służyła jako karawanseraj. Mury z 39 wieżami i basztami otaczają ok. 23 500 m² i trzy dziedzińce. Na zachodnim stoi mały meczet z minaretem i ruiny łaźni, na południowym resztki latarni. Od strony lądu mury chroniła fosa, a od strony morza fale biją o podnóże baszt.
Ok. 6–7 km na zachód od centrum, na przylądku Anamur, leżą ruiny Anemurionu. Przylądek to najdalej na południe wysunięty punkt Azji Mniejszej, a w pogodny dzień widać stąd podobno góry Cypru, oddalone o ok. 64 km [widoczność do sprawdzenia]. Miasto, wspominane już w greckich opisach wybrzeża, rozkwitło za Rzymian. W 52 r. oblegli je górale z plemienia Kietów, a odsiecz przyniósł król Kommageny Antioch IV. W 260 r. zdobyli je Persowie Sasanidzi, a w IV w. miasto podniosło się raz jeszcze. Do połowy VII w. mieszkańcy odeszli, prawdopodobnie dlatego, że Arabowie opanowali Cypr i wybrzeże stało się niebezpieczne. Najbardziej poruszająca jest nekropola: ok. 350 grobowców z I – początku IV w., wiele z kopułami i sklepieniami, na zboczu nad morzem. Niżej stoją teatr, odeon, trzy duże łaźnie i jedna mała oraz cztery wczesnochrześcijańskie kościoły. Przez dziesięciolecia wykopaliska prowadzili Kanadyjczycy: najpierw Elizabeth Alföldi z Uniwersytetu w Toronto (1965–1970), potem James Russell z Kolumbii Brytyjskiej.
Na miejscu
- Anemurion: nekropola na zboczu, potem zejście do łaźni, teatru i nad morze przy przylądku.
- Zamek Mamure: obejście murów i baszt, meczet na zachodnim dziedzińcu, widok z wież na plażę i morze.
- Kąpiel na plaży między przylądkiem a zamkiem. W lipcu wieczorem można trafić na żółwie, ale gniazd nie wolno niepokoić ani oświetlać.
- D400 do Gazipaşy: zatrzymać się w zatoczkach nad urwiskami i zjechać do jednej z małych zatok.
Praktycznie
- Dojazd: D400, zamek przy samej drodze z parkingiem [parking dla motocykli do sprawdzenia]. Do Anemurionu z Anamuru boczną drogą asfaltową na przylądek [nawierzchnia do sprawdzenia]. Godziny otwarcia obu miejsc [do sprawdzenia przed wyjazdem].
- D400 między Gazipaşą a Silifke jest kręta, z ciężarówkami na podjazdach i miejscami bez barier. Czy i gdzie drogę przebudowano na dwujezdniową z tunelami, co zmieniłoby jej charakter, [do sprawdzenia przed wyjazdem].
- Paliwo i noclegi w Anamurze i Gazipaşy. Między nimi na górskich odcinkach stacji jest mało [do sprawdzenia].
- W lipcu w Anamurze jest upalnie i parno. Ruiny zwiedza się rano, a w południe lepiej się kąpać albo jechać.
Źródła (8)
en.wikipedia.org/wiki/Mamure_Castle, en.wikipedia.org/wiki/Anemurium, wiki.archive.ntbx.io/content/wikivoyage_en_al..., rm.coe.int/2024-rec-226e-recommendation-on-me..., rm.coe.int/inf13e-2024-osa-report-anamur-mers..., ci.turkpatent.gov.tr/Files/GeographicalSigns/..., www.acarindex.com/turkish-studies-elektronik/..., www.alomaliye.com/wp-content/uploads/2026/09/...
36.08083, 32.89444 (wikidata:Q1524213)