Chor Wirap stoi na niskim wzgórzu wśród winnic i pastwisk płaskiej równiny Araratu, tuż przy zamkniętej granicy z Turcją, za którą płynie Araks. Za klasztorem wyrasta ponad równinę ośnieżony Ararat, czyli Masis ormiańskich podań. To wulkan o wysokości 5137 m, a obok niego stoi regularny stożek Małego Araratu. Widok kościoła na tle tej góry jest symbolem Armenii, choć sama góra od traktatu z Kars z 1921 r. leży w Turcji. Latem Ararat najlepiej widać o świcie i rano. W południe nad równiną robi się mgła z upału i góra często znika w chmurach.

Wzgórze leży na terenie Artaszatu, starożytnej stolicy, którą król Artaszes I założył ok. 180 p.n.e. Według Strabona i Plutarcha miejsce wskazał mu Hannibal, który po klęsce z Rzymem szukał schronienia na wschodzie. Na wzgórzu było więzienie królewskie. Tradycja ormiańska, spisana w „Historii” przypisywanej Agatangelosowi, opowiada, że król Tyrydates III wrzucił tu do lochu Grzegorza, syna Partyjczyka Anaka, który zabił ojca króla. Grzegorz był też chrześcijaninem i odmówił złożenia ofiary bogini Anahit. Spędził w lochu 13 lat. Przeżył, bo pewna wdowa po widzeniu we śnie co dzień zrzucała mu bochenek chleba.

W tym czasie król kazał zamęczyć dziewice Hripsime i Gajane, które uciekły z Rzymu do Armenii przed cesarzem Dioklecjanem. Potem, jak mówi legenda, oszalał i błąkał się jak dzik. Jego siostra Chosrowiducht kilka razy miała sen, że wyleczyć go może tylko więzień z lochu w Artaszacie. Grzegorza wyciągnięto ledwie żywego. Uzdrowił króla, a Tyrydates przyjął chrzest i ogłosił chrześcijaństwo religią państwa, tradycyjnie w 301 r. Armenia była więc pierwszym państwem chrześcijańskim. Grzegorz, nazwany Oświecicielem (Lusaworicz), został pierwszym zwierzchnikiem Kościoła ormiańskiego.

Pierwszą kaplicę nad lochem zbudował w 642 r. katolikos Nerses III Budowniczy. Obecny kościół Surb Astwacacin pochodzi z 1662 r., razem z murem, celami mnichów i refektarzem. Dziś to jedno z najczęściej odwiedzanych miejsc pielgrzymkowych Armenii. Odbywają się tu nabożeństwa, a na wzgórzu za murem rodziny wypuszczają białe gołębie i składają ofiary ze zwierząt (matagh) w intencji szczęścia.