Jezioro Urmia było kiedyś największym jeziorem Bliskiego Wschodu. Miało ok. 6000 km², czyli 140 km długości i 70 km szerokości, ale tylko do 20 m głębokości. Żadna rzeka z niego nie wypływa, więc woda tylko paruje, a sól zostaje. Sodu i chloru jest w niej ok. cztery razy więcej niż w morzu. Starożytni Persowie nazywali jezioro Czeczast, „lśniące”, od kryształków soli połyskujących w wodzie i na brzegach, a Ormianie Kaputan cow, „błękitne morze”. Latem woda często robi się czerwona albo różowa. To zasługa glonów Dunaliella i bakterii słonolubnych, które rozmnażają się w gorącej, coraz bardziej słonej wodzie. Z satelity widać wtedy krwistoczerwone plamy na tle szarych gór.

Ryb w jeziorze nie ma, bo woda jest na to za słona. Żyje w niej za to słonaczek Artemia urmiana, drobny skorupiak, którym żywią się flamingi i dziesiątki tysięcy ptaków wędrownych. Na jeziorze było ok. 100 wysp. Na jednej z nich, Szahi, według przekazów pochowano w 1265 r. Hulagu, mongolskiego zdobywcę Bagdadu i założyciela państwa Ilchanidów. Brzegi zamieszkiwano od neolitu. Na wschodnim brzegu archeolodzy badali osady sprzed ponad 7 tys. lat, a w ostatnich wiekach żyli tu obok siebie Azerowie, Kurdowie, Persowie, Asyryjczycy i Ormianie.

Od lat 90. jezioro wysycha. Rzeki, które je zasilały, przegrodzono zaporami, rolnicy pompują wodę gruntową, a susze trwają coraz dłużej. Pod koniec 2017 r. zostało z niego ok. 10% dawnej powierzchni. Na miejscu wody powstały białe solniska, z których wiatr podrywa sól na pola. Do tego w poprzek jeziora usypano groblę dla drogi Tabriz – Urmia, z mostem otwartym w 2008 r., która ogranicza mieszanie się wody. Programy ratunkowe i deszczowe lata 2019–2020 podniosły poziom wody. Potem przyszła kolejna susza i według zdjęć NASA we wrześniu 2025 r. jezioro prawie zniknęło. Po wyjątkowo obfitych opadach i zrzutach wody z zapór wiosną 2026 r. poziom był najwyższy od pięciu lat. Latem 2026 r. satelity znów pokazywały czerwone zakwity.

Jak jezioro będzie wyglądać w dniu przejazdu, nie wiadomo. Może to być rozlana, różowa woda po horyzont albo biała pustynia soli z wyspami jak wzgórza na równinie. Oba widoki są niezwykłe i oba mówią coś o tym, jak zmienia się Iran.