Mardin stoi na stoku wapiennego grzbietu, ostatniego wzniesienia przed równiną Mezopotamii. Na samym szczycie jest cytadela, niżej schodzą tarasami domy z miodowego kamienia z rzeźbionymi łukami i balkonami, a pod nimi aż po horyzont ciągnie się płaska, żółta równina, za którą zaczyna się Syria. Wieczorem w dole zapalają się światła wsi, a w lipcu znad równiny wieje gorący wiatr. Miasto budowano prawie wyłącznie z miejscowego wapienia, który świeżo przycięty jest beżowy, a z czasem złocieje. Dlatego Mardin z daleka wygląda jak jedna rzeźba wykuta w zboczu. W 2000 r. Turcja wpisała je na wstępną listę UNESCO.

Najświetniejszy okres przyszedł za Artukidów, tureckiej dynastii, która od 1103 r. miała tu stolicę jednej ze swoich gałęzi. Z jej czasów i z czasów następców pochodzą medresy, które wyznaczają sylwetkę miasta. Zinciriye z 1385 r. ma dwie żebrowane kopuły, a Kasımiye, zaczęta przez sułtana Isę i ukończona w 1445 r., leży tuż za miastem. Minaret Wielkiego Meczetu ma napis z 1176 r. Mardin było zawsze miastem wielu wspólnot: muzułmanów kurdyjskich i arabskich, Ormian i Syryjczyków. Syryjski kościół Mor Behnam z VI w. stał się w 1293 r. kościołem patriarszym. Dziś mieszkańcy to w przybliżeniu po połowie Kurdowie i Arabowie, po turecku mówią głównie urzędnicy. Chrześcijan zostało niewielu.

Ok. 5 km na wschód, na zboczu nad równiną, leży klasztor Deyrulzafaran, „Szafranowy”. Według tradycji w 493 r. mnich Szlemon zamienił w klasztor dawną świątynię boga słońca, której sklepienia z kamienia bez zaprawy przetrwały pod budynkami. W 793 r. ruiny kupił i odnowił biskup Hananyo i od niego klasztor wziął syryjską nazwę Mor Hananyo. Przez prawie osiem stuleci, do lat 20.–30. XX w., był siedzibą patriarchy Syryjskiego Kościoła Prawosławnego, który przeniósł się potem do Homs, a następnie do Damaszku. Nazwę „szafranowy” tłumaczą dwie opowieści. Jedna mówi, że do zaprawy dodano szafranu, druga, że szafran rósł na polach dokoła.

Na wschód od Mardinu zaczyna się Tur Abdin, „Góra Sług Bożych”: płaskowyż poprzecinany dolinami, z kamiennymi wsiami, winnicami i dziesiątkami klasztorów. To serce syryjskiego chrześcijaństwa. W wielu domach wciąż mówi się turoyo, językiem z rodziny aramejskiej, a liturgia brzmi w klasycznym syryjskim. Centrum regionu jest Midyat z kamiennymi rezydencjami i warsztatami srebrnej filigranowej biżuterii telkari. Ok. 20 km dalej stoi klasztor Mor Gabriel, założony w 397 r. przez mnichów Szmuela i Szemuna. To jeden z najstarszych czynnych klasztorów na świecie i siedziba metropolity Tur Abdin. Od 2008 r. toczył się spór sądowy o jego ziemie z sąsiednimi wsiami i skarbem państwa. Część gruntów oddano w 2013 r., część wciąż jest odebrana.