Typ	kanion, park narodowy, rzeka, gory, alewici
Czas	dzień: przejazd doliną Tunceli – Ovacık (ok. 60 km) z postojami, źródła Munzur i nocleg w Ovacık
Wstęp	park narodowy i źródła bezpłatnie [do sprawdzenia]; muzeum w Tunceli 5 EUR dla cudzoziemców (taryfa Ministerstwa Kultury i Turystyki od 2027-04-01, źródło: alomaliye.com)
Park narodowy	od 21 grudnia 1971 r., 420 km²; ok. 1518 gatunków roślin, w tym 43 endemity parku
Góry Munzur	do ok. 3300 m, na granicy prowincji Tunceli i Erzincan
Zwierzęta	niedźwiedź brunatny, wilk, ryś, kozica, koziorożec bezoarowy, ulary kaspijskie, pstrągi
Źródła Munzur	u stóp gór kilka km na północ od Ovacık; obszar chroniony od 2001 r.; miejsce święte alewitów
Festiwal	Munzur Kültür ve Doğa Festivali, koniec lipca – początek sierpnia (2026: 30 lipca – 2 sierpnia)
Najlepsza pora	ok. 15 czerwca – koniec sierpnia (według zarządu parku)

Na miejscu

• Przejazd doliną Tunceli – Ovacık z postojami nad rzeką. Wcześnie rano woda i światło są najpiękniejsze, a ruchu prawie nie ma.
• Źródła Munzur na północ od Ovacık: krótki spacer między wypływami. Woda ma ok. kilku stopni nawet w upał.
• Ovacık, małe miasteczko na płaskowyżu u stóp gór, z pensjonatami i kempingami nad rzeką.
• Opcjonalnie boczne doliny w głąb gór Munzur [nawierzchnia i dostępność do sprawdzenia].

O miejscu

Rzeka Munzur wypływa spod gór Munzur w okolicach Ovacık i płynie na południe do Tunceli, wcinając się w wapienne pasmo głębokim, krętym kanionem. Droga z Tunceli do Ovacık, ok. 60 km, biegnie przez większość czasu dnem tej doliny: między szarymi ścianami, nad zieloną, przejrzystą wodą, przez lasy dębowe i łąki. Dolina tworzy od 1971 r. Park Narodowy Doliny Munzur, największy i najbogatszy przyrodniczo park Turcji. Zarejestrowano tu ok. 1500 gatunków roślin, w tym kilkadziesiąt rosnących tylko tutaj. W górach żyją niedźwiedzie, wilki, rysie, kozice i koziorożce bezoarowe. Rzeka słynie z pstrągów i raftingu. Nad doliną wznoszą się góry Munzur, do ok. 3300 m, z jeziorami polodowcowymi i śniegiem do lata. Najlepsza pora to druga połowa czerwca do końca sierpnia.

Kilka kilometrów na północ od Ovacık, u podnóża gór, z dziesiątek źródeł wypływa rzeka: to Munzur Gözeleri, „oczy Munzura”. Zimna, krystaliczna woda tryska spod skał i od razu tworzy rwący potok. Dla alewitów z Dersimu to jedno z najświętszych miejsc. Legenda mówi o pasterzu Munzurze, który służył u miejscowego agi i miał cudowną moc, ale ją ukrywał. Gdy niósł chałwę i mleko przygotowane przez żonę agi, potknął się i mleko się rozlało. W miejscach, gdzie upadły krople, wytrysnęły źródła, a pasterz, którego tajemnica wyszła na jaw, zniknął w górach. Opowieść ma wiele wersji, a w niektórych źródła biją tam, gdzie Munzur dotknął ziemi laską. Do dziś pielgrzymi zapalają tu świece, składają ofiary i przywiązują wstążki. Źródła są od 2001 r. chronione jako pomnik przyrody.

Dersim, jak nazywają ten region miejscowi, to kraina Kurdów i Zazów wyznania alewickiego, z własną religijnością związaną z górami, rzekami i źródłami. Przez wieki rządziła się sama i opierała władzy centralnej. W 1935 r. Turcja przemianowała prowincję na Tunceli i objęła ją specjalnym prawem. W latach 1937–1938 wojsko stłumiło opór pod wodzą Seyida Rızy. Operacje objęły też bombardowania z powietrza, przywódców powieszono 15 listopada 1937 r. w Elazığ, a ok. 12 tys. ludzi przesiedlono. Liczba zabitych jest sporna: oficjalne raporty mówią o ponad 13 tys., historycy szacują ją na kilkadziesiąt tysięcy. W 2011 r. premier Recep Tayyip Erdoğan przeprosił w imieniu państwa, nazywając te wydarzenia jednym z najtragiczniejszych w najnowszej historii kraju. Pamięć o nich jest tu bardzo żywa.

Pod koniec lipca w Tunceli i Ovacık odbywa się Festiwal Kultury i Przyrody Munzur, z koncertami muzyki alewickiej i kurdyjskiej, debatami i obozowiskami nad rzeką. W 2026 r. wypada 30 lipca – 2 sierpnia. Niektóre edycje władze odwoływały albo ograniczały [termin kolejnych do sprawdzenia]. Spór budzą też elektrownie wodne na dopływach Munzur, z których jedna powstała w granicach parku.

39.48917, 39.62500 (wikidata:Q1682878)