Piotryseusztrasy i przewodniki motocyklowe

← Anatolia: Kapadocja, Taurus i Ararat

27

Brzeg jeziora Van, prowincja Bitlis (Turcja) · wschod

Kaldera Nemrut i jezioro Nemrut (Nemrut Gölü)

Kaldera Nemrut i jezioro Nemrut (Nemrut Gölü)
Fot. Osman400, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Typwulkan, jezioro, widok, park narodowy
Czaspół dnia z Tatvanu: przejazd na krawędź, zjazd do jezior i spacer brzegiem
Wstępbezpłatnie [do sprawdzenia, od 2026 r. park narodowy]
Wys.szczyt 2948 m; krawędź kaldery ok. 2700–2900 m, tafla jeziora ok. 2250 m [do sprawdzenia]
Kalderaok. 8,3 × 7 km, 46,7 km², ściany średnio ok. 600 m – największa kaldera Turcji
JezioraNemrut – słodkie, do 176 m głębokości; Ilıgöl – małe, ciepłe, latem do ok. 60 °C; trzecie okresowe
Ostatnia erupcja1692 r. (według innych źródeł 1650 r.); wcześniejsza w 1441 r.
Park narodowyod 2026 r., ok. 4805 ha (Dziennik Urzędowy z 19 sierpnia 2026 r.)

Na miejscu

O miejscu

Nad Tatvanem, na zachodnim brzegu jeziora Van, wznosi się wulkan Nemrut (2948 m). Jego szczyt zapadł się dawno temu i zostawił ogromną kalderę, ok. 8 na 7 km, otoczoną ścianami wysokimi średnio na 600 m. To największa kaldera w Turcji. Na jej dnie leżą jeziora. Największe, Nemrut Gölü, jest słodkie i głębokie na 176 m. Zimą nie zamarza całkiem, bo zasilają je gorące źródła. Obok leży małe Ilıgöl, „ciepłe jezioro”, które latem nagrzewa się podobno do ok. 60 °C. Między nimi parują fumarole, pod ścianami kaldery długo leżą płaty śniegu, a w zacienionych szczelinach jest lód nawet w lecie. Z krawędzi widać jednocześnie zielone wnętrze wulkanu i turkusowe jezioro Van w dole.

Wulkan zmienił cały region. Ok. 250 tys. lat temu potok lawy zablokował odpływ jeziora Van i zrobił z niego jezioro bez ujścia, słone i sodowe. Nemrut był też głównym źródłem obsydianu dla pierwszych osad Mezopotamii: czarne wulkaniczne szkło z tych zboczy trafiało tysiące kilometrów na południe. Ostatnie erupcje zanotowano w XV i XVII w. Miejscowi wiążą nazwę z biblijnym Nimrodem, a XVI-wieczna turecka kronika opowiada legendę o władcy imieniem Nemruz. Ten Nemrut nie ma nic wspólnego z Nemrut Dağı w Kommagenie, górą z kamiennymi głowami, choć nazwa jest ta sama.

Kaldera jest od 2026 r. parkiem narodowym. Na dnie pasą się stada, latem rozbijają się tu biwakowicze, a zbocza są domem dla niedźwiedzi brunatnych. We wrześniu 2025 r. władze zamknęły kalderę na dwa tygodnie po atakach niedźwiedzi. Najpiękniej jest od końca czerwca do września, gdy śnieg już zszedł, a łąki kwitną.

Praktycznie

  • Z Tatvanu na krawędź jest ok. 15–20 km drogą pod górę. Śnieg na drodze bywa wysoki na kilka, a w zaspach nawet 10 m. Odśnieżanie kończy się zwykle w maju (w 2026 r. 13 maja), ale po ciężkiej zimie trwa dłużej [stan drogi do sprawdzenia przed wyjazdem].
  • Nawierzchnia ostatniego odcinka i zjazdu na dno kaldery: według starszych opisów droga na dno była dla terenówek [do sprawdzenia; zakładać szuter].
  • Na miejscu nie ma stacji paliw ani sklepów. Paliwo i jedzenie trzeba wziąć z Tatvanu.
  • W kalderze żyją niedźwiedzie: jedzenie trzymać zamknięte, nie zostawiać resztek.
Źródła (6)

en.wikipedia.org/wiki/Nemrut_(volcano), en.wikipedia.org/wiki/Lake_Van, www.dha.com.tr/foto-galeri/nemrut-golu-yolund..., www.hurriyetdailynews.com/nemrut-caldera-set-..., www.dailysabah.com/life/travel/turkiyes-nemru..., cnnturk.com/seyahat/yolu-acilan-doga-harikasi...

38.61944, 42.22222 (wikidata:Q2988251)

Pokaż na mapie OpenStreetMap · Plik punktu w repozytorium