Azerbejdżan Zachodni, okolice Takabu (Iran) · iran
Tachte Solejman (Takht-e Soleymān, Tron Salomona)
| Typ | geologia, widok, ruiny, unesco, sasanidzkie |
|---|---|
| Czas | 2–3 godziny na sanktuarium i jezioro; z wejściem na Zendan-e Solejman i Belkis pół dnia |
| Wstęp | bilet dla cudzoziemców [cena do sprawdzenia przed wyjazdem] |
| Wys. | ok. 2200–2500 m n.p.m. (źródła podają różnie); góry wokół ponad 3000 m |
| Jezioro | źródło krasowe w kraterze trawertynowym, ok. 80–100 m średnicy, głębokość według źródeł 60–120 m, woda ok. 20–23 °C |
| Zendan-e Solejman | stożek trawertynowy ok. 100 m nad doliną z lejem ok. 65 m średnicy i ok. 80 m głębokości, ok. 3 km na zachód |
| Okres | ślady osadnictwa od V w. p.n.e.; sanktuarium ognia Sasanidów V–VII w.; letni pałac Ilchanidów od 1271 r. |
| UNESCO | tak, 2003 |
O miejscu
Tachte Solejman leży na płaskim wzgórzu pośrodku wysokiej, trawiastej doliny w górach między jeziorem Urmia a Hamadanem. Wzgórze nie jest zwykłą skałą. Usypało je samo źródło. Ciepła woda z dużą ilością wapnia wypływa tu z głębi ziemi od tysięcy lat i osadza trawertyn, warstwa po warstwie. W ten sposób powstał kopiec ok. 60 m nad doliną, a na jego szczycie jezioro w kraterze, okrągłe, o średnicy ok. 80–100 m. Źródła różnie podają jego głębokość, od ok. 60 do 120 m. Woda ma przez cały rok ok. 20 °C, jest turkusowa i przelewa się kanałami w dół zbocza. Średniowieczni podróżnicy pisali, że jezioro nie ma dna, a jeden z nich twierdził, że spuszczał sondę na kilkanaście tysięcy łokci i nie dotknęła dna.
Takie miejsce musiało stać się święte. Za Sasanidów, w V–VII w., wokół jeziora zbudowano sanktuarium Adur Gusznasp, jednego z trzech wielkich ogni królewskich Iranu. Był to ogień stanu wojowników. Według tradycji królowie po koronacji szli tu pieszo, żeby oddać mu cześć. Świątynię otoczono murem z 38 półokrągłymi basztami. Archeolodzy znaleźli tu pieczęcie z nazwą świątyni oraz monety Sasanidów i bizantyjskiego cesarza Teodozjusza II. W 624 r. (według części źródeł w 626 r.) do sanktuarium dotarł cesarz Herakliusz w odwecie za zabranie przez Persów Krzyża z Jerozolimy i zniszczył świątynię ognia. Po podboju arabskim miejsce opustoszało.
Nazwę „Tron Salomona” nadali mu później muzułmańscy mieszkańcy. Według legendy Salomon więził potwory w pobliskim kraterze, a jezioro wypłynęło na jego rozkaz. Ten krater to Zendan-e Solejman, „Więzienie Salomona”, ok. 3 km na zachód. To stożek trawertynu, wysoki na ok. 100 m. Ma w środku lej o średnicy ok. 65 m i głębokości ok. 80 m. Wygasłe źródło, które go usypało, przestało płynąć dawno temu. Ludzie z epoki żelaza składali na jego szczycie ofiary. Na północnym wschodzie wznosi się góra Belkis, ok. 3200 m, z ruinami sasanidzkiej twierdzy na szczycie.
W XIII w. sanktuarium ożyło ponownie. Abaka, mongolski ilchan i syn Hulagu, wybrał je w 1271 r. na letni pałac i miejsce polowań. Zbudował go na planie dawnej świątyni, z dziedzińcem wokół jeziora, iwanami i ośmiobocznymi salami. Ściany zdobiły glazurowane płytki z gwiazdami, smokami i feniksami w chińskim stylu. Ich fragmenty są dziś w muzeach Teheranu i Europy. Pałac jest jedyną zachowaną budowlą świecką Ilchanidów. Badali go archeolodzy niemieccy w latach 1959–1978, a Irańczycy w latach 2002–2006. W 2003 r. Tachte Solejman wpisano na listę UNESCO.
Na miejscu
- Okrążyć jezioro po murach i usiąść nad wodą: najpiękniej rano albo pod wieczór, gdy woda odbija ruiny i góry.
- Zobaczyć kanały odpływu z białym osadem trawertynu na zboczu kopca.
- Podjechać pod Zendan-e Solejman i wejść ścieżką na krawędź leja (ok. 15–20 minut), skąd widać całą dolinę z sanktuarium.
- W dolinie latem wypasają stada pasterze z okolicznych wsi kurdyjskich i azerskich.
Praktycznie
- Z Takabu ok. 40–45 km drogą asfaltową na północny wschód. Parking pod bramą. Pod Zendan-e Solejman prowadzi krótki dojazd boczną drogą [nawierzchnia do sprawdzenia].
- Wysokość ponad 2000 m: nawet w lipcu noce są chłodne, a w czerwcu po południu bywają burze.
- Godziny otwarcia i cena biletu dla cudzoziemców [do sprawdzenia przed wyjazdem]. Najbliższe noclegi i stacja paliw są w Takabie.
Źródła (5)
en.wikipedia.org/wiki/Takht-e_Soleyman, irangazetteer.ucla.edu/catalogue/takht-e-soleyman/, www.britannica.com/place/Takht-e-Soleyman, whc.unesco.org/en/list/1077, worldheritagesite.org/list/Takht-e+Soleyman
36.60472, 47.23417 (wikidata:Q115253)