Epicka droga motocyklowa · Rumunia
Przełęcz Prislop: Borșa – Prislop – Cârlibaba (DN18)
| Drogi | DN18 |
|---|---|
| Długość | ok. 52 km Borșa – Cârlibaba, z tego ok. 23 km podjazdu z Borșy na przełęcz (OSRM, szacunkowo); podjazd ma ok. 740 m przewyższenia i 6 nawrotów (Climbfinder) |
| Przełęcze | Prislop (1416 m) |
| Charakter | przełęcz, serpentyny |
| Sezon | przez cały rok; od jesieni do wiosny mgła, śnieg i gołoledź na przełęczy |
| Najwyżej | przełęcz Prislop, 1416 m: najwyższa przełęcz drogowa Karpat Wschodnich |
| Góry | Rodniańskie na południu (Pietrosul Rodnei, 2303 m), Marmaroskie na północy |
| DN18 | z Baia Mare przez przełęcz Gutâi, Syhot Marmaroski, Borșę i Prislop do Iacobeni przy DN17 |
| Hora la Prislop | festiwal folkloru Maramureszu i Bukowiny w drugiej połowie sierpnia, w niedzielę po święcie Zaśnięcia Matki Bożej (15 sierpnia); tradycja notowana od 1738 r., wznowiona w 1968 r. |
| Legiony | w styczniu 1915 r. oddziały Legionów Polskich przeszły przez przełęcz i 18–22 stycznia biły się z Rosjanami pod Kirlibabą |
O drodze
DN18 zaczyna się w Baia Mare, przez przełęcz Gutâi schodzi do Syhotu Marmaroskiego, a potem biegnie w górę doliny Wyszawy (Vișeu) przez Moisei i Borșę aż do Iacobeni na Bukowinie. Najpiękniejszy jest jej koniec: z Borșy droga wspina się na przełęcz Prislop (1416 m), najwyższą przełęcz drogową Karpat Wschodnich, i schodzi doliną Złotej Bystrzycy do Cârlibaby. Na południu ciągną się Góry Rodniańskie z Pietrosulem (2303 m), na północy Góry Marmaroskie. Przełęcz to granica dwóch krain, Maramureszu i Bukowiny, i wododział: Wyszawa płynie do Cisy, a Złota Bystrzyca do Seretu. Stok od strony Maramureszu jest bardziej stromy, a bukowiński łagodnie opada ku wschodowi.
Tędy szły najazdy i wojska. W marcu 1241 r. część mongolskiej kolumny zeszła przez Prislop do Maramureszu. Ostatni najazd tatarski, z 1717 r., przypomina pomnik przy drodze na polanie Preluca Tătarilor: według tradycji mieszkańcy Borșy pod wodzą protopopa Lupu Șandora rozbili tu Tatarów wracających z łupami. W styczniu 1915 r., przy mrozie do −28°C i śniegu do 2,5 m, przez przełęcz przeszli polscy legioniści, którzy przyjechali koleją do Borșy. 18 stycznia o trzeciej w nocy na siodło dotarł batalion majora Mariana Żegoty-Januszajtisa, a w dolinie Złotej Bystrzycy zaczęła się bitwa pod Kirlibabą, wygrana z Rosjanami 22 stycznia (część źródeł podaje 23 stycznia). Około 1915 r. armia austro-węgierska poprowadziła przez przełęcz kolejkę polową z Borșy do Iacobeni, zbudowaną rękami rosyjskich jeńców. Po wojnie ją rozebrano, a część jej materiału posłużyła do budowy wąskotorówki w dolinie Wazeru, po której do dziś jeździ Mocănița.
Na siodle stoi zajazd i monastyr, budowany od 1999 r. i poświęcony w 2008 r., a obok cmentarz 136 żołnierzy z obu wojen światowych. Co roku w drugiej połowie sierpnia, w niedzielę po 15 sierpnia, przełęcz wypełnia się na święto Hora la Prislop: najpierw nabożeństwo, potem pochód w strojach ludowych i wielkie koło tańca, do którego może wejść każdy. Święto notuje się od 1738 r., od 1848 r. było zakazane, a w 1968 r. wznowił je historyk i folklorysta Nicoară Timiș z Borșy. W Cârlibabie, wsi, w której obok Rumunów mieszkają Huculi i potomkowie Niemców spiskich, przy kościele św. Ludwika stoi pomnik legionistów z 1932 r. i mogiła dwunastu poległych.
Na drodze
- Borșa: miasto ciągnie się wzdłuż Wyszawy przez kilkanaście kilometrów, z furmankami, psami i ograniczeniem do 50 km/h.
- Podjazd na Prislop: ok. 23 km z Borșy, ok. 740 m w górę, z sześcioma nawrotami nad osiedlem Băile Borșa. Pod przełęczą asfalt bardzo dobry (według OSM, 2024), choć jeszcze w 2013 r. DN18 między Moisei a Iacobeni był w fatalnym stanie i do 2020 r. przebudowywano go etapami.
- Zjazd do Cârlibaby: ok. 29 km łagodnych łuków w dół doliny Złotej Bystrzycy przez Șesuri, z widokiem na Ineu w Górach Rodniańskich. Stan nawierzchni na odcinku Șesuri – Cârlibaba [do sprawdzenia]; odcinek Cârlibaba – Iacobeni odebrano po przebudowie we wrześniu 2020 r.
- Zwierzęta: krowy i owce pasą się na halach tuż przy jezdni, psy pasterskie wybiegają na drogę.
- Mgła: na przełęczy często gęsta; w styczniu 2020 r. widoczność między 160 a 175 km drogi spadała poniżej 100 m (Agerpres).
- Kierunek: z Borșy na wschód masz stromszy podjazd z nawrotami pod górę i długi, spokojny zjazd doliną.
Zobacz na filmie
- ▶ DN18 przez przełęcz Prislop na motocyklu
Adventure Riders Romania (ADVRR) · YouTube - ▶ Motocyklem przez przełęcz Prislop
WOLFs Bike on Tour TV · YouTube · język: de - ▶ Przełęcz Prislop na BMW R 1200 GS Adventure
Adventureriding · YouTube
Praktycznie
- Tankowanie: w Borșy (stacja przy DN18 w zachodniej części miasta), potem dopiero przy DN18 za Cârlibabą, w Valea Stânei i Botoș; ok. 55–60 km bez stacji (OSM, stan na 2026-10).
- Postoje: zajazd i monastyr na przełęczy, Muzeum Korzeni („Muzeul Rădăcinilor”) u podnóża przełęczy od strony Bukowiny, pomnik legionistów w Cârlibabie.
- Zamknięcia: zimą śnieżyce i gołoledź. W dniu święta Hora la Prislop na przełęczy są tłumy i zmiany w organizacji ruchu [termin i ograniczenia do sprawdzenia przed wyjazdem].
Źródła (12)
ro.wikipedia.org/wiki/Pasul_Prislop_(Maramureș), en.wikipedia.org/wiki/Prislop_Pass, ro.wikipedia.org/wiki/DN18, www.wikidata.org/wiki/Q970147, climbfinder.com/en/climbs/pasul-prislop-borsa, www.puterea.ro/?p=80073, pl.wikipedia.org/wiki/Bitwa_pod_Kirlibabą, en.wikipedia.org/wiki/Cârlibaba, pl.wikipedia.org/wiki/Cârlibaba, www.capital.ro/s-a-facut-receptia-dn-18-moren..., www.economica.net/cnair-a-realizat-recep-ia-l..., agerpres.ro/administratie/2020/01/23/maramure...