Epicka droga motocyklowa · Grecja
Przełęcz Baros w Tzoumerce: Matsouki – Αυχένας Μπάρου – Chaliki (ΕΠ2, droga lokalna, ΕΠ14)
| Drogi | ΕΠ2 (droga prowincjonalna Ioanniny), droga lokalna bez numeru (przełęcz – Anthousa), ΕΠ14 (droga prowincjonalna Trikali) |
|---|---|
| Długość | ok. 28 km Matsouki – Chaliki: Matsouki – przełęcz ok. 12 km, przełęcz – skrzyżowanie pod Anthousą ok. 12 km, dalej do Chaliki ok. 4 km; odgałęzienie z przełęczy do Kalarrytes ok. 11 km (OSRM i OpenStreetMap, szacunkowo) |
| Przełęcze | Przełęcz Baros (Αυχένας Μπάρος) (1900 m) |
| Charakter | przełęcz, serpentyny |
| Sezon | zwykle od maja do października; zimą nieprzejezdna, wiosną odśnieżana (w 2026 r. otwarta ok. 2–4 maja), śnieg możliwy od końca września [do sprawdzenia przed wyjazdem] |
| Najwyżej | ok. 1900 m (1905 m według Regionu Tesalii, 1904 m w prasie z 2026 r.); szczyt Baros (1970 m) ok. 700 m na zachód |
| Nawierzchnia | asfalt na całej długości; strona Epiru ok. 4,5 m szerokości, bez barier i linii środkowej |
| Asfalt po stronie Tesalii | 9,75 km Anthousa – przełęcz, oddane 2013-07-06 (ok. 960 tys. euro) |
| Granica | przełęcz rozdziela jednostki regionalne Ioannina (Epir) i Trikala (Tesalia) |
| Wyżej w Grecji | asfalt na Voras (Kajmakczalan) sięga ok. 2070 m – Baros to najwyżej położona asfaltowa przełęcz drogowa, a nie najwyższa droga |
| GPX | ślad drogi (OpenRouteService, sprawdź w nawigacji) |
O drodze
Przełęcz Baros (gr. Αυχένας albo Πέρασμα Μπάρου) przecina środkowy Pindos na wysokości ok. 1900 m, w siodle pod szczytem Baros, między masywem Lakmos (Peristeri) na północy a pasmem Atamanika na południu. Na przełęczy styka się Epir z Tesalią: na zachód wąska droga ΕΠ2 schodzi do Matsouki i rozwidla się do Kalarrytes, na wschód asfalt zjeżdża przez hale do doliny Aspropotamosu, górnego biegu Acheloosu, pod wsie Anthousa i Chaliki. Greckie media nazywają ją często „najwyższą asfaltową drogą w Grecji”, ale to przesada: asfalt na Voras (Kajmakczalan) w Macedonii sięga ok. 2070 m. Baros jest za to najwyżej położoną asfaltową przełęczą, przez którą przejeżdża się z jednej doliny do drugiej.
Zanim powstała droga, była tu ścieżka mulników i pasterzy. Wiosną pasterze (tseligkades) pędzili tędy stada z zimowisk na równinie Tesalii na letnie hale Pindosu, a jesienią z powrotem – Baros był jednym z kilku letnich przejść środkowego Pindosu, obok Katary pod Metsowem. W latach 1881–1912 niedaleko biegła granica grecko-osmańska: po przyłączeniu Tesalii do Grecji w 1881 r. przeprowadzono ją wąwozem Chrousia między greckimi Kalarrytes a osmańskim Syrrako, a nie przez samą przełęcz, jak powtarza wiele stron. Grecy zajęli Syrrako w listopadzie 1912 r., w czasie pierwszej wojny bałkańskiej. Drogę przebito dla pasterzy dopiero w latach 70. i 80. XX w., terenówką dało się nią jechać od połowy lat 90., a ostatnie 9,75 km asfaltu po stronie Tesalii położono w latach 2012–2013 – odcinek otwarto 6 lipca 2013 r.
Po stronie Epiru leżą dwie arumuńskie wsie Tzoumerki. Kalarrytes w XVIII w. słynęły ze srebrników, złotników i kupców, którzy mieli domy handlowe w całej Europie; stąd pochodził Sotirios Voulgaris, który w Rzymie założył jubilerską firmę Bulgari. Syrrako, po drugiej stronie wąwozu, to rodzinna wieś premiera Ioannisa Kolettisa i poety Kostasa Krystallisa, którego dom jest dziś muzeum. Obie wsie spalili w 1821 r. żołnierze Hurszyda Paszy za udział w powstaniu, obie opustoszały po wojnie domowej. Syrrako jest od 1978 r. chronioną osadą zabytkową, do której wchodzi się pieszo, bez samochodów. Matsouki, przez które wjeżdża się na przełęcz od Ioanniny, było zawsze biedniejszą wsią pasterską.
Po stronie Tesalii droga schodzi przez otwarte hale w lasy nad Aspropotamosem. Przy skrzyżowaniu pod Anthousą stoi kościół dawnego klasztoru Panagia Galaktotrofousa z końca XVIII w. (1799 według badań historyków sztuki, 1792 według napisu nad wejściem [do sprawdzenia]), zniszczony przez Niemców w czasie okupacji. Ok. 1 km od skrzyżowania rzekę przekracza kamienny most Michou z ok. 1800 r., z dużym łukiem o rozpiętości ok. 12 m. Chaliki, kilka kilometrów dalej, Niemcy spalili w październiku 1943 r.; z tej wsi dolina prowadzi na południe do Kalambaki albo przez przełęcz Ano Rona na północ do Metsowa.
Na drodze
- Matsouki – przełęcz (ok. 12 km, ΕΠ2): wąski asfalt (ok. 4,5 m), bez barier i linii środkowej, z ciasnymi zakrętami nad zboczem. Na tym odcinku zdarzają się osuwiska, kamienie na jezdni i zapadnięcia nawierzchni; recenzja z 2025 r. ocenia nawierzchnię nisko, a region przeznaczył pieniądze na łatanie dróg do Matsouki i Kalarrytes (stan na 2026-10, źródło: bestbikingroads.com; termin prac [do sprawdzenia]).
- Na przełęczy: asfaltowy plac z kamieniem kierunkowym „ΠΡΟΣ ΚΑΛΑΡΡΥΤΕΣ” – stąd droga rozwidla się na Matsouki i na Kalarrytes (ok. 11 km, też ΕΠ2). Ponad granicą lasu widać grzbiety Lakmosu i Atamaniki po obu stronach.
- Przełęcz – Anthousa (ok. 12 km): zjazd przez hale, potem w las; nawierzchnia z 2013 r. w lepszym stanie niż po stronie Epiru. Recenzja na bestbikingroads.com poleca jechać od strony Tesalii.
- Zwierzęta: latem krowy i stada owiec na jezdni, zagrody pasterskie przy drodze.
- Pogoda: na ok. 1900 m pogoda zmienia się szybko; burze śnieżne zdarzają się jeszcze wiosną, śnieg już pod koniec września, mgła i niska widoczność [do sprawdzenia].
Zobacz na filmie
- ▶ Przełęcz Baros na motocyklu – cały przejazd bez montażu (czerwiec 2025)
KLR mototrips · YouTube · język: cs - ▶ Z Chaliki do Matsouki przez przełęcz w popołudniowym świetle
JimmuClarku · YouTube · język: el
Praktycznie
- Tankowanie: w Matsouki, Kalarrytes, Anthousie i Chaliki stacji nie ma (OpenStreetMap, stan na 2026-10) [do sprawdzenia na miejscu]. Ostatnia stacja od strony Epiru – Pramanta (ok. 27 km od przełęczy), od strony Tesalii – Anilio pod Metsowem (ok. 39 km przez Chaliki i przełęcz Ano Rona); w stronę Kalambaki najbliżej ok. 80 km.
- Dojazd: z Ioanniny przez Pramantę i Matsouki ok. 71 km do przełęczy, z Metsowa przez Anilio i Chaliki ok. 39 km, z Kalambaki doliną Aspropotamosu ok. 81 km (OSRM, szacunkowo – realnie wolniej, z Ioanniny raczej 2 h niż 1,5 h).
- Zamknięcia: zimą droga jest nieprzejezdna i odśnieżana wiosną; w 2026 r. strona Tesalii otwarta ok. 2 maja, od Matsouki dzień później, odśnieża gmina Tzoumerka Północna (stan na 2026-05, źródła: carandmotor.gr, protothema.gr). Termin co roku inny [do sprawdzenia przed wyjazdem].
- Postoje: plac na przełęczy; Kalarrytes ok. 11 km odgałęzieniem; Syrrako zwiedza się pieszo, bo do wsi nie wjeżdżają samochody; po stronie Tesalii klasztor i most Michou przy skrzyżowaniu pod Anthousą.
Źródła (18)
epirusexplorer.com/en/featured-en/baros-pass/, www.onlarissa.gr/2013/07/06/k-agorastos-oli-i..., vlahoi.net/periigiseis/perasma-mparou, www.travel.gr/nature/perasma-mparoy-odigontas..., www.protothema.gr/greece/article/1813224/, www.carandmotor.gr/nea/o-monadikos-dromos-poy..., motoadventurershellas.gr/perasma-mparoy-perig..., www.dangerousroads.org/asia/79-europe/greece/..., bestbikingroads.com/motorcycle-roads/greece/m..., doxesdespotatou.com/geografiki-perigrafi-toy-..., www.lifo.gr/tropos-zois/travel/48-ores-sto-sy..., en.wikipedia.org/wiki/Kalarrytes, el.wikipedia.org/wiki/Συρράκο, en.wikipedia.org/wiki/Sotirios_Voulgaris, ejournals.epublishing.ekt.gr/index.php/bz/art..., www.allovergreece.com/Stone-Bridge/Descr/54/el, en.wikipedia.org/wiki/List_of_highest_paved_r..., www.passzwang.net/en/voras_cycling.php