Piotryseusztrasy i przewodniki motocykloweSzukaj

← Epickie drogi motocyklowe

Linia: schemat przez węzły trasy (odcinki proste), nie przebieg drogi.

Epicka droga motocyklowa · Czarnogóra

Serpentyny kotorskie i Lovćen: Kotor – Krstac – Njeguši – Ivanova Korita – Cetinje (R-1, R-25)

Serpentyny kotorskie i Lovćen: Kotor – Krstac – Njeguši – Ivanova Korita – Cetinje (R-1, R-25)
Fot. Milica Buha, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
DrogiR-1, R-25
Długośćok. 56 km z Kotoru do Cetinja: ok. 19 km R-1 z Kotoru na Krstac, w tym ok. 15 km serpentyn od Trojicy, ok. 7 km do Njeguši i z powrotem na Krstac, ok. 30 km R-25 przez Park Narodowy Lovćen do Cetinja (OSRM, szacunkowo); boczny wjazd R-25.1 pod mauzoleum Njegoša to dodatkowo ok. 3 km w jedną stronę
PrzełęczeKrstac (937 m)
Charakterserpentyny, przełęcz
Sezonprzez cały rok; zimą na Lovćenie śnieg i lód, wtedy droga przez park bywa trudna albo nieprzejezdna [do sprawdzenia]; mauzoleum otwarte od 11 kwietnia do 15 listopada
Najwyżejok. 1350 m na R-25 pod Jezerskim vrhem (szacunkowo, z modelu terenu); parking pod mauzoleum ok. 1560 m, mauzoleum na Jezerskim vrhu 1657 m
Przewyższenieok. 900 m od zatoki w Kotorze na przełęcz Krstac (937 m)
Serpentyny25 nawrotów między Trojicą a Krstacem (część źródeł podaje 23)
BudowaCetinje – Njeguši – Krstac 1879–1881, pierwsza droga kołowa Czarnogóry; zjazd do Kotoru z serpentynami 1884; projekt Josip Šilović Slade
Park narodowyLovćen, od 1952 r., 62,2 km²
MauzoleumIvan Meštrović, budowa 1970–1974, otwarte 28 lipca 1974 r.; tunel i 461 schodów

O drodze

Do 1878 r. Czarnogóra nie miała ani jednej drogi kołowej: z Cetinja, stolicy księstwa, do morza w austriackim Kotorze prowadziły tylko górskie ścieżki. Po kongresie berlińskim, który uznał niepodległość kraju, książę Nikola I sprowadził z austriackiej Dalmacji inżyniera Josipa Šilovicia Slade z Trogiru. W latach 1879–1881 zbudowano odcinek z Cetinja przez Njeguši na przełęcz Krstac, dziś uważany za najstarszą drogę kołową Czarnogóry, a w 1884 r. oddano zjazd do Kotoru po zachodnim zboczu Lovćenu – słynne serpentyny, 25 nawrotów nad Zatoką Kotorską. Droga nosi dziś numer R-1. Na jednym z niższych zakrętów nawroty układają się na zboczu w literę M; miejscowa opowieść tłumaczy ją miłością inżyniera, ale żadne źródło tego nie potwierdza. Projekty przebudowy serpentyn spotkały się ze sprzeciwem konserwatorów, więc droga, choć wyasfaltowana, ma wciąż dawny przebieg.

Na Krstacu (937 m) zatoka znika za grzbietem, a droga wjeżdża w karstowe pole Njeguši: płaskie łąki wśród szarych, wapiennych wzgórz. To gniazdo rodu Petroviciów-Njegošów, którzy od przełomu XVII i XVIII w. rządzili Czarnogórą; tu urodzili się w 1813 r. władyka i poeta Petar II Petrović-Njegoš, a w 1841 r. późniejszy król Nikola I. Wieś słynie z pršuta: szynkę soli się solą morską, prasuje, wędzi lekko dymem z buku i suszy na wietrze, w którym miesza się powietrze z morza i z gór, a cały cykl trwa około roku. Njeguški pršut był pierwszym czarnogórskim produktem chronionym oznaczeniem geograficznym. Do szynki podaje się twardy njeguški sir, tradycyjnie z mleka owczego, przechowywany w oliwie.

Spod Krstacu odchodzi droga R-25 przez Park Narodowy Lovćen, utworzony w 1952 r. Lovćen to wapienny masyw nad samym morzem, w którym ścierają się klimat śródziemnomorski i górski; najwyższy jest Štirovnik (1749 m), a niewiele niższy Jezerski vrh (1657 m). W październiku 1914 r. na Lovćenie stanęły francuskie działa, które ostrzeliwały austriackie forty nad zatoką, a austro-węgierski pancernik Radetzky przez kilka dni ostrzeliwał je z morza. W styczniu 1916 r. Austro-Węgrzy ruszyli do szturmu: 11 stycznia cały grzbiet był w ich rękach, a 13 stycznia wkroczyli do Cetinja.

Na Jezerskim vrhu Njegoš zbudował w 1845 r. kaplicę i chciał w niej spocząć; zmarł w 1851 r., a jego szczątki przeniesiono tu w 1855 r. Kaplicę zniszczyła wojna, w 1925 r. odbudował ją król Aleksander. Po wojnie władze postanowiły zastąpić ją świeckim mauzoleum według projektu Ivana Meštrovicia; mimo protestów Kościoła kaplicę rozebrano, a mauzoleum zbudowano w latach 1970–1974 i otwarto 28 lipca 1974 r. Do środka prowadzi tunel i 461 schodów; w krypcie leży Njegoš, a nad nim siedzi granitowy, ważący ok. 28 t posąg z orłem, którego strzegą przy wejściu dwie kariatydy przedstawiające Czarnogórki. Z punktu widokowego Guvno za mauzoleum widać „kamienne morze” – nagie, karstowe grzbiety aż po horyzont. Droga przez park schodzi dalej przez Ivanova Korita, polanę ze źródłem i centrum dla odwiedzających, do Cetinja, dawnej stolicy z klasztorem i ambasadami z czasów księstwa.

Na drodze

Praktycznie

Źródła (23)

en.wikipedia.org/wiki/R-1_regional_road_(Montenegro), www.stari.maticacrnogorska.me/files/53/22%20c..., www.total-montenegro-news.com/photo-of-the-we..., en.wikipedia.org/wiki/Lov%C4%87en_National_Park, en.wikipedia.org/wiki/Montenegrin_campaign, en.wikipedia.org/wiki/Njegu%C5%A1i, en.wikipedia.org/wiki/Nicholas_I_of_Montenegro, en.wikipedia.org/wiki/Petar_II_Petrovi%C4%87-..., en.wikipedia.org/wiki/Njegu%C5%A1ki_pr%C5%A1ut, www.paragraf.me/dnevne-vijesti/10042018/10042..., primorski.me/zivotni-stil/zanimljivosti/sir-j..., en.wikipedia.org/wiki/Mausoleum_of_Njego%C5%A1, www.slobodnaevropa.org/a/pola-vijeka-njegos-m..., en.narodnimuzej.me/posjeta-njegosev-mauzolej/, nparkovi.me/sections/29/lovcen, radiokotor.info/clanak/servisneInformacije/iz..., bokanews.me/posebni-rezim-saobracaja-na-putu-..., trafficban.com/news.2912.html, rtcg.me/vijesti/turizam/867548/novi-rezim-sao..., www.thoroughlytravel.com/kotor-serpentine-vs-..., www.openstreetmap.org/node/8898153095, www.openstreetmap.org/way/36444625, www.openstreetmap.org/way/36446991

Plik drogi w repozytorium