Piotryseusz Szukaj

Opowieści miejsca · 275

Bestiariusz z trasy

Legendy, mity i anegdoty z miejsc, które mijamy na motocyklu: smoki i olbrzymy, bogowie, święci, królowe i bitwy. Każda opowieść jest przy swoim miejscu, a tu – uporządkowane według motywów, jak w średniowiecznym bestiariuszu. Tytuł prowadzi do całej opowieści ze źródłem.

Rafael, Święty Michał walczący ze smokiem, ok. 1503–1505, Luwr
Smoki, olbrzymy i potwory

Smoki, olbrzymy i potwory

Rafael, „Święty Michał walczący ze smokiem”, ok. 1503–1505, Luwr
Do opowieści: Teodozjusz z Goñi i smok · Santuario de San Miguel de Aralar (masyw Aralar)

  1. Mit

    Apollo i wąż Pyton

    W szczelinach Parnasu mieszkał wąż Pyton, strażnik dawnej wyroczni Matki Ziemi. Młody Apollo przyszedł tu z łukiem, zabił go strzałami i założył w tym miejscu własną wyrocznię…

    Delfy (Delfoi): sanktuarium Apollina i Źródło Kastalskie · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  2. Mit

    Pies z podziemi na końcu lądu

    Ostatnią z dwunastu prac, jakie król Tirynsu Eurysteusz zlecił Heraklesowi, było sprowadzenie z podziemi Cerbera, trójgłowego psa, który strzegł królestwa zmarłych…

    Przylądek Tajnaron (Tenaro, Matapan) · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  3. Mit

    Mury, które ułożyli olbrzymi

    Bliźniacy Akrizjos i Projtos, synowie króla Argos Abasa, kłócili się podobno już w łonie matki. Po śmierci ojca Akrizjos odsunął brata od władzy i wygnał go z kraju…

    Tiryns (Tiryntha) · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  4. Legenda

    Miecz olbrzyma i skała Agullola

    Według miejscowej legendy w okolicach Rupit grasował kiedyś okrutny olbrzym: kradł bydło, straszył ludzi, a raz nawet kogoś zabił…

    Collsacabra i Garrotxa (Rupit, Tavertet, Castellfollit de la Roca) · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  5. Legenda

    Teodozjusz z Goñi i smok

    Rycerz Teodozjusz z Goñi wracał z wojny z Arabami, gdy diabeł w przebraniu szepnął mu, że żona zdradza go ze sługą. O świcie wpadł do domu i zabił dwoje śpiących w małżeńskim łożu…

    Santuario de San Miguel de Aralar (masyw Aralar) · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  6. Legenda

    Herkules i olbrzym Gerion

    Według opowieści spisanej pod koniec XIII w. w kastylijskiej kronice „Estoria de España” Brigantium rządził olbrzym Gerion, który kazał poddanym oddawać sobie połowę wszystkiego, co mieli, nawet dzieci…

    Torre de Hércules (Wieża Herkulesa), A Coruña · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  7. Legenda

    Maurytanka ze starego zamku i potwór

    Na wzgórzu nad Gwadianą za Alcoutim, gdzie zostały ślady najstarszego, mauretańskiego zamku, według miejscowej legendy jest zaczarowana nieszczęśliwa Maurytanka, a przy niej wielki skarb…

    Alcoutim nad Gwadianą · Algarve – wakacje z moto

  8. Mit

    Przystań Lestrygonów

    W X pieśni „Odysei” flota Odyseusza wpływa do zatoki zamkniętej wysokimi skałami, z wąskim wejściem i wodą zawsze gładką…

    Bonifacio (Bunifaziu) · Sardynia – wakacje z moto

  9. Legenda

    Suknia ślubna Cis Hatun

    Według miejscowej legendy u stóp góry żył wódz, który miał córkę o imieniu Cis Hatun. Zakochał się w niej młodzieniec i chciał ją poślubić…

    Erciyes Dağı (wulkan Erciyes, gr. Argaios) · Anatolia: Kapadocja, Taurus i Ararat

  10. Mit

    Tyfon i ścięgna Zeusa

    Pindar i Ajschylos nazywali Tyfona „Cylicyjczykiem”: stugłowy potwór miał się urodzić i wychować w słynnej cylicyjskiej grocie, którą starożytni widzieli w lejach nad Korykos…

    Kızkalesi (Panieński Zamek) i przepaście Cennet i Cehennem (Niebo i Piekło) · Anatolia: Kapadocja, Taurus i Ararat

  11. Legenda

    Więzienie demonów i skamieniały smok

    Według muzułmańskiej legendy na tym wzgórzu miał swój tron król Salomon. Służyły mu dziwy, czyli demony, i dżiny, a ptaki nosiły jego wiadomości…

    Tachte Solejman (Takht-e Soleymān, Tron Salomona) · Anatolia: Kapadocja, Taurus i Ararat

  12. Mit

    Olbrzymy, które chciały zdobyć niebo

    Otos i Efialtes, synowie Ifimedei i Posejdona, rośli w niezwykłym tempie: co miesiąc o dziewięć palców, a w wieku dziewięciu lat mieli dziewięć sążni wzrostu…

    Kurosy z Flerio (Melanes) · Cyklady: Naksos

  13. Mit

    Olbrzym przygnieciony wyspą

    W wojnie bogów z gigantami, synami Gai i Uranosa, Posejdon ścigał przez morze olbrzyma Polybotesa aż do wyspy Kos. Według Apollodora bóg odłamał kawał tej wyspy i cisnął nim w uciekiniera…

    Nisyros: krater Stefanos i Nikia · Dodekanez

  14. Legenda

    Mâlek Sîf i siedmiogłowy porywacz narzeczonych

    W 1914 r. francuski etnolog Edmond Doutté zapisał legendę, którą opowiedziało mu w Demnate kilku mieszkańców. W grocie mieszkał siedmiogłowy demon, który co roku na jakiś czas zatykał źródło i porywał dziewczęta na wydaniu, dlatego nazywano go „porywaczem…

    Most skalny Imi n'Ifri (Iminifri) koło Demnate · Maroko: Rif, Atlas i brzeg Sahary

  15. Mit

    Nikt oślepia cyklopa

    W IX pieśni „Odysei” Odyseusz z dwunastoma towarzyszami trafia do jaskini cyklopa Polifema, jednookiego olbrzyma, który pasie owce i nie zna ani praw, ani gościnności…

    Aci Trezza: Skały Cyklopów (Faraglioni dei Ciclopi) · Odyseja na zachodzie – Sycylia i Tunezja

  16. Mit

    Sześciu wioślarzy dla Scylli

    W XII pieśni „Odysei” czarodziejka Kirke ostrzega Odyseusza przed przesmykiem, w którym czyhają dwa potwory. Na wysokiej skale, w pieczarze, mieszka Scylla o sześciu głowach na długich szyjach, która wyławia z morza delfiny i każdego żeglarza w zasięgu…

    Scilla i Cieśnina Mesyńska (Scylla i Charybda) · Odyseja na zachodzie – Sycylia i Tunezja

  17. Legenda

    Jak diabeł utknął pod Pas de Soucy

    Gdy Enimia osiadła nad Tarnem, rozzłościła diabła, który dotąd żył tu spokojnie wśród na wpół pogańskich mieszkańców, i ten zaczął dręczyć jej zakonnice…

    Gorges du Tarn (wąwóz Tarnu) i Sainte-Enimie · Paryż i Prowansja: wąwozy, Mont Ventoux i Verdon

  18. Legenda

    Diabeł, święty i skok muła

    Rzymską drogą między Autoire a Montvalent jechał na mule święty – w jednych wersjach św. Piotr, w innych św. Marcin – i szukał dusz do zbawienia…

    Gouffre de Padirac (przepaść Padirac) · Paryż i Prowansja: wąwozy, Mont Ventoux i Verdon

  19. Mit

    Bellerofont i Chimera

    Licją rządził król Jobates, a jego kraj pustoszyła Chimera: potwór o głowie lwa, tułowiu kozy i ogonie węża, który ział ogniem…

    Olympos i Çıralı z Chimerą (Yanartaş) · Turcja południowa: Licja, Pamfilia i Taurus

  20. Mit

    Minotaur w labiryncie

    Minos, król Krety, poprosił Posejdona o znak i dostał z morza śnieżnobiałego byka, którego miał złożyć bogu w ofierze. Byk był tak piękny, że król zatrzymał go dla siebie…

    Kreta: Knossos (Knosos) · Śladami Homera – wyspy

J. M. W. Turner, Odyseusz szydzący z Polifema, 1829, National Gallery w Londynie
Bogowie i herosi

Bogowie i herosi

J. M. W. Turner, „Odyseusz szydzący z Polifema”, 1829, National Gallery w Londynie
Do opowieści: Skarby Odyseusza w grocie nimf · Grota Nimf (Marmarospilia), Itaka

  1. Mit

    Mała Troja Helenosa i Andromachy

    W III księdze „Eneidy” Wergiliusza Eneasz, uciekając ze spalonej Troi, przybija do wybrzeży Epiru i ze zdumieniem słyszy, że rządzi tu Helenos, syn Priama, który po upadku miasta dostał się w niewolę do Pyrrusa, a po jego śmierci sam został królem i mężem…

    Butrint (Butrinti) · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  2. Mit

    Dwa orły Zeusa

    Zeus chciał wiedzieć, gdzie leży środek świata. Wypuścił dwa orły z przeciwnych krańców ziemi i kazał im lecieć ku sobie…

    Delfy (Delfoi): sanktuarium Apollina i Źródło Kastalskie · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  3. Mit

    Orfeusz i rzeka, która schowała się pod ziemię

    Mieszkańcy Dion i okolic Pierii mówili Pauzaniaszowi, podróżnikowi z II w. n.e., że to u nich zginął mityczny śpiewak Orfeusz, zabity przez kobiety…

    Dion: święte miasto Zeusa u stóp Olimpu · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  4. Legenda

    Gołębice z Teb

    Kapłanki z Dodony opowiadały Herodotowi, że z egipskich Teb wyleciały dwie czarne gołębice. Jedna doleciała do Libii i kazała tam założyć wyrocznię Amona…

    Dodona (Dodoni) · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  5. Mit

    Demeter przy Studni Dziewic

    Według Hymnu homeryckiego do Demeter bogini, szukając porwanej córki, przybyła do Eleusis w przebraniu staruszki i usiadła przy drodze, przy Studni Dziewic…

    Eleusis (Elefsina): Telesterion i Ploutonion · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  6. Mit

    Dziecko, od którego biła błyskawica

    Mieszkańcy Epidauros opowiadali Pauzaniaszowi, że córka Flegyasa w tajemnicy zaszła w ciążę z Apollinem i urodziła syna w ich kraju…

    Epidauros: Asklepiejon i teatr · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  7. Mit

    Skarby Odyseusza w grocie nimf

    W XIII pieśni „Odysei” Feakowie przywożą Odyseusza na Itakę pogrążonego w głębokim śnie. Przenoszą go na brzeg zatoki Forkysa, a obok, pod oliwką przy grocie nimf, składają dary od króla Alkinoosa: trójnogi, kotły, złoto i szaty…

    Grota Nimf (Marmarospilia), Itaka · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  8. Mit

    Pług, niemowlę i zemsta Odyseusza

    Gdy Grecy zbierali się na wojnę z Troją, Odyseusz nie chciał opuszczać Itaki. Udawał więc szaleńca: zaprzągł do jednego pługa osła i wołu i orał pole, jakby nie wiedział, co robi…

    Nafplio: twierdza Palamidi · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  9. Mit

    Bogini w przebraniu Mentora

    Według III księgi „Odysei” Telemach przypłynął do Pylos ze starym Mentorem, pod którego postacią kryła się Atena. Na plaży mieszkańcy składali właśnie wielką ofiarę z czarnych byków dla Posejdona…

    Pałac Nestora (Ano Englianos) · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  10. Mit

    Złodziej z kołyski

    Hermes, syn Zeusa i nimfy Mai, ledwie urodził się w jaskini na górze Kyllene, a już wymknął się z kołyski i ukradł bydło, którego pilnował Apollo…

    Zatoka Voidokilia i Jaskinia Nestora · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  11. Mit

    Miecz Heraklesa

    Według mitu Herakles zakochał się w Burze, córce Iona, praojca Jonów, i Heliki, córki Selinusa, króla Ajgialei. Żeby spotkać się z nią nad morzem, nie szukał drogi naokoło: dobył miecza i rozpłatał skałę na dwoje…

    Wąwóz Wouraikos i kolej Odontotos · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  12. Mit

    Skamieniały okręt Feaków

    Według „Odysei” rozbitka Odyseusza przyjęli na Scherii Feakowie, lud żeglarzy króla Alkinoosa, i odwieźli go na Itakę swoim szybkim okrętem…

    Kanoni: klasztor Vlacherna i Pontikonisi (Mysia Wyspa) · Korfu – wakacje z moto

  13. Mit

    Odyseusz i Nausikaa

    Gdy Posejdon rozbił jego tratwę, Odyseusz po dwóch dniach i nocach w morzu dopłynął nagi i wyczerpany do brzegu Scherii i zasnął w zaroślach przy ujściu rzeki…

    Paleokastritsa (Palaiokastritsa): klasztor i zatoki · Korfu – wakacje z moto

  14. Legenda

    Taita Imbabura i bliźniaczki z Cuicochy

    Dla dawnych mieszkańców północnych Andów góry były bóstwami opiekuńczymi. Według opowieści z okolic Otavalo w pierwszych dniach świata Taita Imbabura, najmądrzejsza z gór, przeczekał ulewy i rozpiął nad doliną tęczę jak most…

    Laguna Cuicocha i Otavalo · Andy równikowe: Ekwador i Andy Kolumbii

  15. Legenda

    Deszcz Ateny nad oblężonym Lindos

    Kronika Lindyjska opowiada, że gdy flota króla Dariusza oblegała Lindos, na skale schronili się mieszkańcy i zaczęło im brakować wody…

    Lindos: akropol Ateny Lindyjskiej · Dodekanez

  16. Mit

    Łucznik, który strzelał do słońca

    Według mitu, który opowiadają kodeksy Mixteków, nad rzeką w Apoali rosły dwa wielkie drzewa, sabino albo ahuehuete. Kochały się tak bardzo, że zrodziły syna, Dzahuindandę, którego uważa się za twórcę kultury Mixteków. Był wojownikiem, ale na świecie nie miał…

    Santiago Apoala · Oaxaca motocyklem: góry, Pacyfik i Día de Muertos

  17. Mit

    Owoc, po którym zapomina się o domu

    W IX pieśni „Odysei” Odyseusz opowiada Feakom o początku swojej tułaczki. Gdy próbował opłynąć przylądek Malea na Peloponezie i skierować się do domu, północny wiatr i prąd zepchnęły jego okręty na pełne morze…

    Dżerba (Djerba): Houmt Souk i wyspa Lotofagów · Odyseja na zachodzie – Sycylia i Tunezja

  18. Legenda

    Durandal Rolanda w skale nad kaplicą

    Według miejscowej legendy Roland, siostrzeniec Karola Wielkiego, przyjechał do Rocamadour jeszcze przed wyprawą do Hiszpanii, by prosić Matkę Bożą o opiekę…

    Rocamadour · Paryż i Prowansja: wąwozy, Mont Ventoux i Verdon

  19. Mit

    Branchos, pasterz wybrany przez Apollina

    Według mitu, który przekazał Konon, żonie Milezyjczyka Smikrosa przyśniło się w ciąży, że słońce weszło w nią przez usta i przeszło przez całe jej ciało…

    Didyma (Didim): świątynia i wyrocznia Apollina · Turcja południowa: Licja, Pamfilia i Taurus

  20. Mit

    Leto, wilki i żaby

    Tytanida Leto urodziła Zeusowi bliźnięta, Apollina i Artemidę, ale zazdrosna Hera nie dawała jej nigdzie spokoju. Według mitu Leto, uciekając z dziećmi, przyszła w końcu do Licji, zmęczona i spragniona, i zatrzymała się nad wodą, by się napić…

    Ksantos i Letoon (Xanthos, Letoon) · Turcja południowa: Licja, Pamfilia i Taurus

  21. Mit

    Narodziny Apollina na wędrującej wyspie

    Leto nosiła w łonie dziecko Zeusa, a zazdrosna Hera sprawiła, że żadna ziemia nie śmiała jej przyjąć na poród. Zgodziła się dopiero mała, skalista Delos, która dryfowała po morzu, nieprzytwierdzona do dna…

    Delos (Dilos) · Śladami Homera – wyspy

Juan Rizi, Święty Emilian w bitwie pod Hacinas, XVII w.
Święci i cuda

Święci i cuda

Juan Rizi, „Święty Emilian w bitwie pod Hacinas”, XVII w.
Do opowieści: Święty na polu bitwy · San Millán de la Cogolla: klasztory Suso i Yuso

  1. Legenda

    Wąż, który popłynął do Rzymu

    Gdy w 293 r. p.n.e. Rzym dziesiątkowała zaraza, senat po radzie ksiąg Sybilli wysłał poselstwo do Epidauros po posąg boga uzdrowiciela…

    Epidauros: Asklepiejon i teatr · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  2. Legenda

    Światło na urwisku Elony

    Według miejscowej tradycji pasterze widywali światło w niedostępnym miejscu na stoku Parnonu. Zaciekawieni, powiedzieli o tym biskupowi, a ten zebrał mieszkańców okolicznych wsi…

    Leonidio i przejazd przez góry Parnon · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  3. Legenda

    Brzydka dziewczynka u Heleny

    Herodot opowiada o córce zamożnej spartańskiej rodziny, która urodziła się tak brzydka, że jej niania codziennie nosiła ją do sanktuarium Heleny w Therapne i prosiła przed posągiem, by bogini odjęła dziecku brzydotę…

    Menelaion (sanktuarium Menelaosa i Heleny) · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  4. Legenda

    Ikona, która wróciła sama

    W Dolnym Mieście stoi kościół Panagii Chrysafitissy, a jego ikona według miejscowej tradycji pochodzi ze wsi Chrysafa koło Sparty…

    Monemwazja (Monemvasia), Górne i Dolne Miasto · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  5. Legenda

    Święty Andrzej i dym z rozmarynu

    W 1888 r. Arnedillo nawiedziła czarna ospa i we wsi umierało wielu ludzi. Mieszkańcy postanowili wynieść na ulice w procesji jednego ze świętych czczonych w kościele, ale nie umieli zdecydować, którego…

    Arnedillo: pozas termales · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  6. Legenda

    Arka na plaży Tamarit

    Według tradycji nad ranem 29 grudnia 1370 r. strażnik wybrzeża Francesc Cantó wypatrzył w morzu przy plaży Tamarit drewnianą skrzynię…

    Elche (Elx): Palmeral i L'Alcúdia · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  7. Legenda

    Oliwka, która zazieleniła się po trzech dniach

    Plac Largo da Oliveira i stojący przy nim kościół mają imię od drzewa oliwnego. Według miejscowej tradycji oliwkę przywiózł z Ogrodu Oliwnego w Jerozolimie wizygocki król Wamba i posadził w pobliskim São Torcato, by jej oliwa paliła się przy ciele świętego…

    Guimarães: zamek i stare miasto, „kolebka Portugalii” · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  8. Legenda

    Fioletowy sztandar na skałach Bilibio

    Na Riscos de Bilibio miał żyć i umrzeć pustelnik Felices, nauczyciel św. Emiliana (San Millán), i to do jego pustelni Haro pielgrzymuje 29 czerwca…

    Haro · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  9. Legenda

    Rozbójnik, dąb i pszczoły

    Nuño Oñez żył z rozboju w lasach wokół Valvanery. Pewnego dnia, czyhając na podróżnego, usłyszał jego modlitwę – i tak go poruszyła, że porzucił dawne życie…

    Monasterio de Valvanera (klasztor Valvanera) · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  10. Legenda

    Cud świętego Wincentego

    Według miejscowej opowieści w 1414 r. przebywał w Morelli dominikanin Wincenty Ferreriusz, kaznodzieja, o którego cudach opowiadano w całej Koronie Aragonii…

    Morella · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  11. Legenda

    Cud Dom Fuasa

    O świcie 14 września 1182 r. Dom Fuas Roupinho, alkaid zamku Porto de Mós, polował we mgle nad morzem. Pognał za jeleniem, odłączył się od towarzyszy i nagle stanął nad urwiskiem, ponad 100 m nad falami…

    Nazaré: Sítio, Forte de São Miguel Arcanjo i Praia do Norte · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  12. Legenda

    Anielscy złotnicy

    Według legendy, którą zapisała w XII w. Kronika z Silos, król Alfons II Czysty miał złoto i drogie kamienie na krzyż dla kościoła San Salvador, ale brakowało mu mistrza…

    Santa María del Naranco i San Miguel de Lillo, Oviedo · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  13. Legenda

    Chrzest przy studzience świętego Saturnina

    Według legendy Fermín urodził się w Pampelunie w połowie III w. jako syn Firma, rzymskiego senatora i poganina. Nawrócił go kapłan Honestus, a ochrzcił Saturnin, biskup Tuluzy, w miejscu zwanym dziś Pocico de San Cernin, czyli studzienką św. Saturnina…

    Pamplona / Iruña · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  14. Legenda

    Pustelnik, którego nie dało się uwięzić

    Według legendy w XII w. w lesie u stóp gór Prades, przy na wpół zrujnowanej kaplicy, mieszkał samotny pustelnik imieniem Poblet…

    Reial Monestir de Santa Maria de Poblet (klasztor Poblet) · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  15. Legenda

    Kościół Kruków

    Według legendy, gdy w VIII w. emir Abd ar-Rahman I oblegał Walencję, chrześcijanie wywieźli stamtąd morzem ciało św. Wincentego, zamęczonego w tym mieście ok. 304 r., i pochowali je na Świętym Przylądku…

    Sagres: Fortaleza de Sagres i Cabo de São Vicente (Przylądek św. Wincentego) · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  16. Legenda

    Woły, które nie chciały iść dalej

    W 1053 r. król Nawarry García Sánchez III postanowił zabrać relikwie świętego Emiliana z górskiego klasztoru Suso do Nájery, gdzie właśnie ufundował klasztor Santa María la Real…

    San Millán de la Cogolla: klasztory Suso i Yuso · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  17. Legenda

    Święty na polu bitwy

    Według tradycji w 939 r., w bitwie pod Simancas z kalifem Kordoby Abd ar-Rahmanem III, pośrodku walki pojawili się dwaj święci, Jakub i Emilian, i stanęli w obronie chrześcijan…

    San Millán de la Cogolla: klasztory Suso i Yuso · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  18. Anegdota

    Laska opata przy porodach królowych

    Dominik z Silos już za życia uchodził za cudotwórcę i uzdrowiciela, a po śmierci stał się patronem m.in. jeńców, więźniów i kobiet w ciąży…

    Santo Domingo de Silos i Desfiladero de la Yecla · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  19. Legenda

    Kto nie przyszedł za życia, przyjdzie po śmierci

    Według legendy święty Andrzej był smutny, bo do jego sanktuarium na krańcu Galicji nikt nie pielgrzymował, a wszyscy szli do grobu świętego Jakuba w Santiago…

    Serra da Capelada: klify Vixía Herbeira, Cabo Ortegal i Santo André de Teixido · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  20. Legenda

    Pasterz, który pokazał królom drogę przez góry

    Latem 1212 r. armia Alfonsa VIII utknęła u stóp Sierra Morena: Almohadzi obsadzili przełęcz La Losa i droga na południe była zamknięta…

    Despeñaperros: brama Andaluzji w Sierra Morena · Algarve – wakacje z moto

  21. Legenda

    Głos w ciemności nad murami

    Według legendy, gdy w VIII w. nadciągali muzułmanie, mieszkańcy Marvão nie mieli sił się bronić i uciekli w góry Asturii, gdzie trwał jeszcze chrześcijański opór. Przed odejściem ukryli święte figury…

    Marvão, gniazdo orła nad granicą · Algarve – wakacje z moto

  22. Legenda

    Cudowne pierścienie dziewięciu biskupów

    Według tradycji w X i XI w. w klasztorze Santo Estevo dokonało żywota dziewięciu biskupów z diecezji Coimbry, Ourense, Iria i Astorgi, którzy zrzekli się swoich stolic i osiedli nad kanionem…

    Ribeira Sacra: kanion Sil (Canón do Sil) i klasztor Santo Estevo · Algarve – wakacje z moto

  23. Legenda

    Koń króla i światło w murze

    Według toledańskiej legendy, gdy w 1085 r. Alfons VI wjeżdżał do zdobytego Toledo, jego koń przed małym meczetem Bab al-Mardum potknął się, padł na kolana i nie dało się go podnieść…

    Toledo, miasto w pętli Tagu · Algarve – wakacje z moto

  24. Legenda

    Nowe oczy Stefanosa

    Według miejscowej tradycji w maju 1530 r. młodego Stefanosa niesłusznie oskarżono o kradzież i za karę oślepiono. Niewidomy chłopak przyszedł do klasztoru Matki Bożej w Kassiopi, przy dzisiejszym kościele Panagia Kassopitra…

    Kalami i Kassiopi: wybrzeże Durrellów · Korfu – wakacje z moto

  25. Legenda

    Święty Spirydon, strażnik miasta

    Relikwie Spirydona, biskupa z Cypru z IV w., trafiły na Korfu po upadku Konstantynopola w 1453 r., przywiezione przez korfiockiego mnicha Kalocheretisa…

    Kerkyra (miasto Korfu): Stare Miasto i twierdze · Korfu – wakacje z moto

  26. Legenda

    Krucyfiks, który przypłynął w skrzyni

    Według legendy na początku XV w. morze wyrzuciło na plażę pod Orosei skrzynię, a w niej drewnianą figurę Chrystusa ukrzyżowanego, którą pobożna tradycja przypisuje samemu Nikodemowi…

    Galtellì: miasteczko Grazii Deleddy · Sardynia – wakacje z moto

  27. Legenda

    Lampa Oświeciciela

    Ormiańska legenda mówi, że na szczycie Aragacu modlił się Grzegorz Oświeciciel, który nawrócił Armenię na chrześcijaństwo…

    Aragac (Արագած) i jezioro Kari (Kari licz, Քարի լիճ) · Anatolia: Kapadocja, Taurus i Ararat

  28. Legenda

    Trzynaście lat w lochu

    Król Tyrydates III kazał Grzegorzowi złożyć ofiarę bogini Anahit. Grzegorz był chrześcijaninem i odmówił, a wkrótce wyszło na jaw, że jest synem Anaka, który zabił ojca króla…

    Chor Wirap (Խոր Վիրապ) i widok na Ararat · Anatolia: Kapadocja, Taurus i Ararat

  29. Legenda

    Grot włóczni z jaskini

    Według tradycji ormiańskiej apostoł Tadeusz przyniósł do Armenii grot włóczni, którą przebito bok Chrystusa na krzyżu. Najstarszy przekaz o tym zawiera rękopis z XIII w. o świętych relikwiach Pana…

    Garni (Գառնի), wąwóz Azatu i klasztor Geghard (Գեղարդ) · Anatolia: Kapadocja, Taurus i Ararat

  30. Legenda

    Święty Jakub i drewno z Arki

    Ormiańska tradycja opowiada o Jakubie z Nisibis, biskupie z IV w., który chciał wejść na Ararat i zobaczyć Arkę Noego, ukrytą pod lodem na szczycie…

    Pałac Ishaka Paszy (İshak Paşa Sarayı) i Ararat (Ağrı Dağı) · Anatolia: Kapadocja, Taurus i Ararat

  31. Legenda

    Trzy kamienie i święty, który stał na straży

    Żywot Szmuela, założyciela Mor Gabriel, mówi, że był on uczniem biskupa Karposa, zabitego przez perskich najeźdźców. Szmuel uciekł w góry i dotarł do wsi Qartmin, gdzie przyłączył się do niego uczeń Szemun…

    Mardin i płaskowyż Tur Abdin · Anatolia: Kapadocja, Taurus i Ararat

  32. Legenda

    Pasterz, który zaniósł chałwę do Karbali

    Według legendy Munzur był synem szejka ze wsi Topuzan. Zimą karmił stado liśćmi strącanymi z ośnieżonych gałęzi, a gdy ojciec go na tym podpatrzył, urażony odszedł z domu i najął się na pasterza u agi z innej wsi…

    Dolina Munzur (Munzur Vadisi) i źródła Munzur (Munzur Gözeleri) · Anatolia: Kapadocja, Taurus i Ararat

  33. Legenda

    „Daj skrzydła!”

    Ludowa legenda wyjaśnia nazwę Tatewu upadkiem z wysokości i opowiada go na dwa sposoby. W pierwszej wersji, gdy kończono kopułę głównego kościoła, jeden z budowniczych spadł w przepaść…

    Klasztor Tatew (Tatewi wank, Տաթևի վանք) · Anatolia: Kapadocja, Taurus i Ararat

  34. Legenda

    Mama Negra i Matka Boska od wulkanu

    Latacunga, którą Cotopaxi kilka razy zrównał z ziemią, ma własną obronę przed wulkanem. Według najczęściej powtarzanej wersji, gdy w 1742 r. Cotopaxi się przebudził, mieszkańcy miasta i okolic pod wodzą Gabrieli de Quiroz poprosili o opiekę Matkę Boską…

    Park Narodowy Cotopaxi · Andy równikowe: Ekwador i Andy Kolumbii

  35. Legenda

    „Mamo, Metyska mnie woła”

    Według tradycji ok. 1754 r. Indianka María Mueses wracała z córeczką Rosą z Ipiales do swojej wsi Potosí. W wąwozie Guáitary zaskoczyła je burza i schroniły się między wielkimi płytami skalnymi, lajas…

    Santuario de Las Lajas · Andy równikowe: Ekwador i Andy Kolumbii

  36. Legenda

    Ręka świętego Hierona

    Patronem Göreme jest św. Hieron, chrześcijanin z Kapadocji, który według żywotu żył pod koniec III w. Gdy cesarze prześladowali chrześcijan i brali silnych mężczyzn do wojska, Hieron odmówił służby: nie chciał składać ofiar bogom ani zostawić bez opieki…

    Kapadocja (Kapadokya): Göreme i podziemne miasta · Gruzja na kołach: przez Anatolię na Kaukaz

  37. Legenda

    Matka Boża w dziupli dębu

    Według tradycji 1 maja 1222 r., niecałe dziesięć lat po zdobyciu Alcaraz przez Alfonsa VIII, Matka Boża ukazała się pasterzowi Franciscowi Álvarezowi z Solanilli w dziupli dębu ostrolistnego na wzgórzu kilka kilometrów od miasta…

    Alcaraz · Hiszpańska koniczyna

  38. Legenda

    Miecz Apostoła

    Miejscowa legenda opowiada, że nad kanionem przejeżdżał na białym koniu apostoł Jakub. Z krawędzi urwiska koń skoczył w przepaść, a jego kopyta odcisnęły się w skale…

    Cañón del Río Lobos (kanion Río Lobos) i pustelnia San Bartolomé, Ucero · Hiszpańska koniczyna

  39. Legenda

    Sen pasterza o aniołach na schodach

    Według legendy, gdy król Alfons, zwany Czystym, postanowił oddać kartuzom ziemie pod Montsant, zakon wysłał mnichów, by wybrali miejsce na klasztor. W dolinie spotkali pasterza, który opowiedział im swój sen: widywał aniołów wchodzących do nieba po schodach…

    Cartoixa d'Escaladei (kartuzja Scala Dei) · Hiszpańska koniczyna

  40. Legenda

    Gołębica i śnieg na forum

    Poeta Prudencjusz ok. 400 r. opowiedział wierszem historię Eulalii, dwunastoletniej dziewczyny z dobrego rodu, która zginęła w Emericie podczas prześladowań chrześcijan za Dioklecjana…

    Mérida (Emerita Augusta) · Hiszpańska koniczyna

  41. Legenda

    Światło nad Santa Cova

    Według legendy w sobotni wieczór 880 r. pastuszkowie zobaczyli nad górą wielkie światło i usłyszeli z nieba piękną muzykę, która ucichła w połowie zbocza…

    Montserrat (klasztor i góra) · Hiszpańska koniczyna

  42. Legenda

    Król, który wyzdrowiał u źródła

    Według miejscowej tradycji wizygocki król Recesvint wracał z wyprawy, na której pobił Fruelę, wodza Waskonów, przodków Basków. Dokuczała mu choroba nerek, więc zatrzymał się na odpoczynek w tej wsi…

    San Juan de Baños (Baños de Cerrato) · Hiszpańska koniczyna

  43. Legenda

    Kupiec, którego zostawiono w Villasirdze

    Jedna z pieśni maryjnych spisanych na dworze Alfonsa X opowiada o bogatym kupcu z Niemiec, którego choroba tak sparaliżowała, że nie mógł ruszyć ani rękami, ani nogami, a leczenie pochłonęło cały jego majątek…

    Santa María la Blanca (Villalcázar de Sirga) · Hiszpańska koniczyna

  44. Legenda

    Byk pod dębem na Muskildzie

    Według miejscowej legendy pasterz z Ochagavíi szukał na górze zagubionego byka. Znalazł go pod dębem, a u stóp drzewa figurę Matki Boskiej…

    Ochagavía (Otsagabia) i sanktuarium Muskilda · Kraj Basków i Nawarra jesienią

  45. Legenda

    Dwaj chłopcy z Complutum

    W 304 r., w czasie prześladowań za cesarza Dioklecjana, w rzymskim Complutum ogłoszono cesarski edykt przeciw chrześcijanom…

    Alcalá de Henares: dom urodzenia Cervantesa i miasto uniwersyteckie · La Ruta del Quijote: śladami Don Kichota przez La Manchę

  46. Legenda

    Obca dziewczyna z szałasu

    Tę opowieść zapisał na początku XX w. badacz Nahum Slouschz od uczonych ludzi z Dżerby. Na niczym niewyróżniającym się wzgórzu, tam gdzie dziś stoi synagoga, zamieszkała kiedyś samotnie w szałasie z gałęzi bardzo piękna dziewczyna, nie wiadomo skąd przybyła…

    Dżerba: synagoga El Ghriba · Odyseja na zachodzie – Sycylia i Tunezja

  47. Legenda

    Enimia i źródło Burle

    Według legendy spisanej w XII w. Enimia była córką króla Franków Chlotara II i siostrą Dagoberta. Królewnę chciano wydać za mąż, ale ona uważała się za oblubienicę Chrystusa i modliła się o ratunek – i Bóg zesłał na nią trąd…

    Gorges du Tarn (wąwóz Tarnu) i Sainte-Enimie · Paryż i Prowansja: wąwozy, Mont Ventoux i Verdon

  48. Legenda

    Gwiazda rycerza Blacasa nad Moustiers

    Według legendy, którą spisał Frédéric Mistral, rycerz Blacas wyruszył na wyprawę krzyżową i w 1249 r. pod Damiettą w Egipcie dostał się do niewoli mameluków. W niewoli ślubował, że jeśli wróci do domu, złoży Matce Bożej dar. Wrócił i nad Moustiers, między…

    Gorges du Verdon (wąwóz Verdon), Moustiers-Sainte-Marie i jezioro Sainte-Croix · Paryż i Prowansja: wąwozy, Mont Ventoux i Verdon

  49. Legenda

    Kamień od gorączki i śnieg w lipcu

    Według legendy, którą tradycja umieszcza w 430 r., wdowę z pobliskiego Ceyssac trawiła uporczywa gorączka. We śnie ukazała się jej Matka Boża i kazała się zanieść na Mont Anis, wzgórze, na którym stoi dziś katedra, i położyć na wielkim płaskim kamieniu…

    Le Puy-en-Velay · Paryż i Prowansja: wąwozy, Mont Ventoux i Verdon

  50. Legenda

    Voto, jeleń i pustelnik w grocie

    Według średniowiecznej legendy młody szlachcic Voto z Saragossy polował w tych górach i gonił jelenia, który wymykał mu się aż do góry Pano…

    Klasztor San Juan de la Peña · Transpirenaica: Pireneje od Morza Śródziemnego do Atlantyku

  51. Legenda

    Kielich z Ostatniej Wieczerzy

    Według tradycji aragońskiej kielich, którego Chrystus użył przy Ostatniej Wieczerzy, trafił do Rzymu. W III w., w czasie prześladowań za cesarza Waleriana, papież Sykstus II powierzył skarby Kościoła swojemu diakonowi Wawrzyńcowi, którego już w XIII w. poeta…

    Klasztor San Juan de la Peña · Transpirenaica: Pireneje od Morza Śródziemnego do Atlantyku

  52. Legenda

    Miecz wytrącony z ręki kata

    Według żywotów świętego za cesarza Konstantyna zawinęli do portu w Myrze trzej wodzowie z wojskiem, wysłani tłumić bunt we Frygii, i czekali tu na lepszą pogodę…

    Myra i kościół św. Mikołaja w Demre · Turcja południowa: Licja, Pamfilia i Taurus

  53. Legenda

    Apostoł Filip ukrzyżowany głową w dół

    Według apokryficznych „Dziejów Filipa” apostoł Filip wyruszył głosić Ewangelię w Grecji, Frygii i Syrii razem z Bartłomiejem i swoją siostrą Mariamne…

    Pamukkale i Hierapolis · Turcja południowa: Licja, Pamfilia i Taurus

  54. Legenda

    Łzy świętego Izydora

    Izydor, chrześcijanin z Egiptu, służył jako oficer we flocie rzymskiej. W 251 r., za cesarza Decjusza, gdy okręty stały u Chios, przyznał się dowódcy do swojej wiary…

    Chios: wsie mastyksowe Mesta i Pyrgi · Śladami Homera – wyspy

  55. Legenda

    Ikona na gałęzi mirtu

    Według legendy w pierwszej połowie XI w. trzej mnisi żyjący w górach Chios, Nikitas, Ioannis i Iosif, w cudowny sposób znaleźli ikonę Bogurodzicy zawieszoną na gałęzi mirtu…

    Chios: klasztor Nea Moni · Śladami Homera – wyspy

Gustave Doré, Śmierć Fryderyka Barbarossy, ilustracja do Historii wypraw krzyżowych J.-F. Michauda
Królowie i królowe

Królowie i królowe

Gustave Doré, „Śmierć Fryderyka Barbarossy”, ilustracja do „Historii wypraw krzyżowych” J.-F. Michauda
Do opowieści: Cesarz, który utonął w Saleph · Dolina Göksu i klasztor Alahan (Alahan Manastırı)

  1. Anegdota

    Przepowiednia dla Roberta Guiscarda

    Bizantyjska księżniczka Anna Komnena, córka cesarza Aleksego I, opisała w „Aleksjadzie” śmierć najgroźniejszego wroga swojego ojca…

    Assos i Fiskardo · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  2. Legenda

    Car i pustelnik

    Według tradycji car Piotr I przejechał ok. 450 km w góry Riła, żeby zobaczyć sławnego pustelnika i poprosić go o radę. Iwan nie chciał jednak spotkać się z władcą twarzą w twarz: bał się, że rozmowa z carem obudzi w nim próżność i pychę…

    Monastyr Rylski (Рилски манастир) · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  3. Legenda

    Kruk i królewski pierścień

    Według legendy Jan Hunyadi był nieślubnym synem króla Zygmunta Luksemburskiego i miejscowej dziewczyny. Król zostawił ukochanej pierścień w prezencie dla ich nienarodzonego jeszcze dziecka…

    Zamek Korwinów (Castelul Corvinilor), Hunedoara · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  4. Anegdota

    Król w ulewie i orły z napisem „Al Rey”

    21 maja 1921 r. Alfons XIII przyjechał do El Chorro zamknąć budowę zapory na Guadalhorce. Od rana przelotnie padało, a po obiedzie lunęło…

    Caminito del Rey: kładki w wąwozie Desfiladero de los Gaitanes · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  5. Anegdota

    Basen pełen rtęci

    Al-Makkari, który w XVII w. zebrał dawne relacje o al-Andalus, opisał w pałacu kalifa salę pod kopułą, a w niej basen wypełniony płynną rtęcią…

    Medina Azahara (Madinat al-Zahra) · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  6. Anegdota

    Rzecz jedyna na świecie

    Renesansowa katedra w środku lasu kolumn powstała za zgodą cesarza Karola V, mimo sprzeciwu rady miejskiej Kordoby. Według anegdoty, którą zapisał humanista Bernardo de Alderete, cesarz pożałował tej decyzji, gdy zobaczył efekt: wyrzucał budowniczym, że…

    Mezquita-catedral de Córdoba (Wielki Meczet w Kordobie) · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  7. Legenda

    Złota Brama dla hrabiego Barcelony

    Opowiada się, że gdy król Filip II jechał do Barcelony i zatrzymał się na noc w Arbece, wysłał do Poblet posłańca z zapowiedzią wizyty…

    Reial Monestir de Santa Maria de Poblet (klasztor Poblet) · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  8. Legenda

    Królowa Sancha i jaskinie złodziei

    Dawne akta procesów opowiadają, że okolica była kiedyś siedliskiem złodziei: w tutejszych jaskiniach dochodziło do napadów, rozbojów i zabójstw, co budziło wielkie zgorszenie…

    Santa María de Eunate: ośmioboczny kościół na szlaku do Santiago · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  9. Legenda

    Syn królowej i pustelnia św. Sebastiana

    Miejscowa legenda mówi, że w czasie ostatniego oblężenia Setenil w 1484 r. królowa Izabela przedwcześnie urodziła tu syna…

    Setenil de las Bodegas · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  10. Legenda

    Król wypatrujący karawel

    Gdy w 1497 r. flota Vasca da Gamy wypłynęła szukać morskiej drogi do Indii, król Manuel I miał – jak głosi tradycja – często wspinać się na wzgórza Sintry i wypatrywać na oceanie powracających karawel…

    Sintra: Parque da Pena i tarasy Palácio da Pena · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  11. Legenda

    Skok Mauretańskiej Królowej

    Chrześcijanie wdarli się do twierdzy ścieżką, którą wskazał im zdrajca, gdy piękna Abdelazia, władczyni Siurany, ucztowała z dworem…

    Siurana i góry Prades (Priorat) · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  12. Legenda

    Wieża Breogana

    Irlandczycy mają własną opowieść o tym miejscu. Średniowieczna „Księga najazdów Irlandii” (Lebor Gabála Érenn) mówi, że Gaelowie pod wodzą Breogana podbili Hiszpanię, a on założył miasto Brigantia i zbudował w nim wielką wieżę…

    Torre de Hércules (Wieża Herkulesa), A Coruña · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  13. Anegdota

    Ostatnia kuracja króla Jana II

    Jesienią 1495 r. do wód w Caldas de Monchique przyjechał schorowany król Jan II, władca, za którego panowania Portugalczycy dotarli do Przylądka Dobrej Nadziei…

    Serra de Monchique: Fóia, Monchique i Caldas de Monchique · Algarve – wakacje z moto

  14. Anegdota

    Cesarz w Alghero: „bądźcie wszyscy rycerzami”

    Jesienią 1541 r. cesarz Karol V płynął z flotą Andrei Dorii na wyprawę przeciw Algierowi i na początku października niespodziewanie zawinął do Alghero…

    Alghero (L'Alguer) · Sardynia – wakacje z moto

  15. Anegdota

    Tamta, pani Ahlatu

    Ok. 1210 r. ormiańsko-gruziński wódz Iwane Mchargrdzeli obległ Ahlat i był bliski zdobycia miasta, gdy pod murami spotkał go wypadek…

    Ahlat: cmentarz seldżucki (Selçuklu Meydan Mezarlığı) i kümbety · Anatolia: Kapadocja, Taurus i Ararat

  16. Anegdota

    Hannibal rysuje plan stolicy

    Plutarch w „Żywocie Lukullusa” i Strabon opowiadają, że po klęsce króla Antiocha Wielkiego z Rzymianami jego doradca Hannibal, wróg Rzymu, opuścił Syrię i przybył na dwór ormiańskiego króla Artaszesa…

    Chor Wirap (Խոր Վիրապ) i widok na Ararat · Anatolia: Kapadocja, Taurus i Ararat

  17. Mit

    Ośle uszy króla Midasa

    Grecy opowiadali, że Midas, król Frygów, przyglądał się muzycznemu pojedynkowi. Pan, bóg pasterzy, grał na fujarce, Apollo na lirze, a sędzią był Tmolos, bóg góry…

    Dolina Frygijska (Frig Vadisi): Miasto Midasa (Midas Şehri) · Anatolia: Kapadocja, Taurus i Ararat

  18. Anegdota

    Król, który nie chciał płynąć morzem

    W 66 r. Tyrydates I, brat króla Partów, wyruszył do Rzymu, by przyjąć koronę Armenii z rąk Nerona. Nie popłynął statkiem: jako wyznawca Zaratusztry nie chciał kalać wody…

    Garni (Գառնի), wąwóz Azatu i klasztor Geghard (Գեղարդ) · Anatolia: Kapadocja, Taurus i Ararat

  19. Anegdota

    Cesarz, który utonął w Saleph

    W 1190 r. blisko siedemdziesięcioletni cesarz Fryderyk I Barbarossa prowadził armię niemiecką na trzecią krucjatę. Przeszedł z nią przez Anatolię i Taurus, a 10 czerwca stanął nad rzeką Saleph pod Seleucją, dzisiejszym Silifke…

    Dolina Göksu i klasztor Alahan (Alahan Manastırı) · Anatolia: Kapadocja, Taurus i Ararat

  20. Mit

    Ogień na grzywie konia Kaj Chosrowa

    Według zoroastryjskiej księgi Bundahiszn święty ogień Gusznasp na początku dziejów nie miał stałego miejsca. Wędrował po świecie i strzegł go przed złem…

    Tachte Solejman (Takht-e Soleymān, Tron Salomona) · Anatolia: Kapadocja, Taurus i Ararat

  21. Legenda

    Królowa w hełmie

    Do kartuzji nie wolno było wchodzić kobietom. Legenda z XV w. opowiada, że królowa Maria Kastylijska, żona Alfonsa V Wspaniałomyślnego, i tak obejrzała klasztor: przebrała się za mężczyznę i weszła w orszaku męża jako jeden z jego ludzi…

    Cartoixa d'Escaladei (kartuzja Scala Dei) · Hiszpańska koniczyna

  22. Anegdota

    Król w kąpieli

    W czerwcu 1922 r. Alfons XIII przez pięć dni objeżdżał Las Hurdes, w większości konno i pieszo, bo dróg prawie nie było…

    Las Hurdes i Meandro del Melero (pętla rzeki Alagón) · Hiszpańska koniczyna

  23. Legenda

    Król, który poprawiłby stworzenie świata

    W 1262 r. w Segowii przebywał Alfons X Mądry. Gdy runęła część alkazaru, po mieście rozeszła się plotka, że to kara boża za królewskie bluźnierstwo: król miał powiedzieć, że gdyby Bóg go zapytał o radę, stworzyłby świat inaczej…

    Segovia (Segowia) · Hiszpańska koniczyna

  24. Legenda

    Złoty kilof i zaginione miasto Saf

    Skąd nazwa Fez? Średniowieczni kronikarze, m.in. Ibn Abi Zar, piszą, że przy kopaniu fundamentów miasta znaleziono kilof, po arabsku fa's, i od niego miasto wzięło imię…

    Fez (Fès): medina Fes el-Bali, garbarnia Chouara, Al-Karawijjin i Bab Bou Jeloud · Maroko: Rif, Atlas i brzeg Sahary

  25. Anegdota

    Sułtan w śnieżycy i armata Kruppa

    W listopadzie 1893 r. sułtan Mulaj Hasan I wracał z wyprawy do Tafilaltu, gdzie ściągał podatki i umacniał swoją władzę…

    Kasba Glaouich w Telouet i dolina Ounila (Anmiter, Tamdaght) · Maroko: Rif, Atlas i brzeg Sahary

  26. Anegdota

    Ukryta śmierć Mahdiego

    Ibn Tumart zmarł w sierpniu 1130 r., kilka miesięcy po klęsce Almohadów pod Marrakeszem, i spoczął w Tinmel. Według Ibn Chalduna jego śmierci nie ogłoszono…

    Wielki Meczet w Tinmel (Tin Mal) · Maroko: Rif, Atlas i brzeg Sahary

  27. Legenda

    Spiżowy byk Falarisa

    Według przekazu Diodora Sycylijskiego ateński odlewnik Perillos przyniósł tyranowi Akragas Falarisowi niezwykły dar: wydrążonego byka ze spiżu z drzwiczkami w boku…

    Agrigento (Agrygent): Dolina Świątyń (Valle dei Templi) · Odyseja na zachodzie – Sycylia i Tunezja

  28. Legenda

    Dydona i skóra wołu

    Według rzymskiego historyka Justyna Elissa była córką króla Tyru. Jej brat Pygmalion, który objął tron, zamordował jej męża Acerbasa, żeby zagarnąć jego ukryte złoto…

    Kartagina (Qartaj): wzgórze Byrsa i Termy Antoninusa · Odyseja na zachodzie – Sycylia i Tunezja

  29. Legenda

    Ucho tyrana

    Dionizjusz I, który na przełomie V i IV w. p.n.e. przez blisko czterdzieści lat rządził Syrakuzami, przeszedł do legendy jako władca chorobliwie podejrzliwy…

    Syrakuzy (Siracusa): teatr grecki i park Neapolis · Odyseja na zachodzie – Sycylia i Tunezja

  30. Legenda

    Flamingi w barwach Peru

    We wrześniu 1820 r. w zatoce Paracas wylądowała Armia Wyzwoleńcza generała José de San Martína. Według legendy, którą spopularyzowało opowiadanie Abrahama Valdelomara „Sen San Martína” z 1917 r., generał zobaczył wtedy nad brzegiem stado flamingów, nazywanych…

    Reserva Nacional de Paracas, Islas Ballestas i Candelabro · Peru: pustynia Nazca, Cordillera Blanca i kanion Uchco

  31. Anegdota

    Ambasadorowie w lochu nad warzelniami

    Zimą 1528 r. wojna Karola V z Ligą z Cognac przeniosła się na dwory. Gdy Franciszek I kazał zatrzymać w Paryżu cesarskiego posła, Karol odpowiedział tym samym: posłów Francji, Wenecji, Florencji, Mediolanu i Anglii wywieziono z Burgos i od 22 stycznia do 19…

    Poza de la Sal: wysad solny, warzelnie i zamek Rojasów · Pusta Hiszpania: z Picos de Europa nad Morze Śródziemne

  32. Anegdota

    Borys I, król Andory

    W grudniu 1933 r. do Andory przyjechał Borys Skosyriew, rosyjski emigrant tytułujący się hrabią Oranii. Ofiarował swoje usługi Radzie Generalnej, obradującej w Casa de la Vall, z hasłem „Andora dla Andorczyków”, a 17 maja 1934 r. złożył pismo ze swoimi…

    Andorra la Vella i Casa de la Vall · Transpirenaica: Pireneje od Morza Śródziemnego do Atlantyku

  33. Legenda

    Czaszki templariuszy

    W kościele Notre-Dame-du-Bon-Port w Gavarnie stoi szafka z napisem „Czaszki templariuszy”, którą zwiedzający mogą otworzyć…

    Cirque de Gavarnie (cyrk Gavarnie) · Transpirenaica: Pireneje od Morza Śródziemnego do Atlantyku

  34. Anegdota

    Hermiasz, władca i przyjaciel Arystotelesa

    Hermiasz zaczynał jako niewolnik bankiera Eubulosa, który władał Atarneus naprzeciw Lesbos. Kształcił się w Atenach, w Akademii Platona, gdzie poznał Arystotelesa…

    Assos (Behramkale) · Turcja południowa: Licja, Pamfilia i Taurus

  35. Legenda

    Sen Aleksandra na górze Pagos

    Pauzaniasz opowiada, że Aleksander Wielki polował na górze Pagos nad zatoką Smyrny. Zmęczony, zasnął pod platanem przy sanktuarium dwóch Nemezis, bogiń czczonych w Smyrnie…

    İzmir (Smyrna): agora · Śladami Homera – wyspy

  36. Legenda

    Pergamin z zawiści królów

    Attalidzi chcieli, by Pergamon dorównał Aleksandrii, i za Eumenesa II rozbudowali bibliotekę, która ustępowała tylko aleksandryjskiej…

    Bergama (Pergamon): akropol i Asklepiejon · Śladami Homera – wyspy

  37. Anegdota

    Ostatni król Macedonii w sanktuarium

    W 168 p.n.e. Rzymianie rozbili pod Pydną armię Perseusza, ostatniego króla Macedonii. Król uciekł na Samotrakę i schronił się w sanktuarium, które dawało azyl…

    Samotraka (Samothraki): Sanktuarium Wielkich Bogów · Śladami Homera – wyspy

  38. Anegdota

    Aleksander u grobu Achillesa

    W 334 p.n.e. Aleksander Wielki przeprawił się przez Hellespont i rozpoczynał wojnę z Persją. Według Plutarcha w Ilionie złożył ofiarę Atenie i wylał libacje dla herosów. Nagrobek Achillesa, swojego wzoru, namaścił oliwą, obiegł go nago w wyścigu z…

    Troja (Truva, Hisarlık) · Śladami Homera – wyspy

Pierre-Charles Comte, Koronacja Inês de Castro w 1361 r., ok. 1849, Muzeum Sztuk Pięknych w Lyonie
Miłość i zdrada

Miłość i zdrada

Pierre-Charles Comte, „Koronacja Inês de Castro w 1361 r.”, ok. 1849, Muzeum Sztuk Pięknych w Lyonie
Do opowieści: Zabójca Inês de Castro w Piódão · Piódão i Foz d'Égua, łupkowe wioski Serra do Açor

  1. Legenda

    Zafira z kościelnej wieży

    Opowieść spisał w 1864 r. historyk Aron Densușianu. Zafira, córka Stoiki z Densuș, pokochała pięknego, ale biednego chłopca z sąsiedniej wsi…

    Densuș: kościół św. Mikołaja · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  2. Legenda

    Kira Frosini i jezioro Pamvotida

    Eufrozyna Wasiliu, zwana Kirą Frosini, była ozdobą towarzystwa Ioanniny: piękna i wykształcona krewna miejscowego biskupa, żona bogatego kupca, prowadziła salon, w którym spotykali się ludzie pióra…

    Ioannina: Muzeum Archeologiczne i twierdza (Kastro) · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  3. Legenda

    Skok z Białej Skały

    Starożytni wierzyli, że skok z urwiska Lefkatas leczy z nieszczęśliwej miłości. Według komediopisarza Menandra pierwsza odważyła się na niego poetka Safona, oszalała z tęsknoty za wyniosłym Faonem…

    Lefkada: przylądek Lefkatas i Porto Katsiki · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  4. Legenda

    Zakonnica i jeździec

    W tutejszym klasztorze żyła piękna zakonnica, w niektórych wersjach Witinia. Zakochała się w młodzieńcu, który przyjeżdżał na białym koniu, i urodziła dziecko…

    Skały Belogradczika i twierdza Kaleto · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  5. Legenda

    Kochankowie ze Skały Zakochanych

    Legenda z pogranicza chrześcijańsko-muzułmańskiego opowiada, że muzułmanie wygrali bitwę z chrześcijanami i wzięli do niewoli rycerza, który wyglądał na ich dowódcę…

    Dólmenes de Antequera: Menga, Viera, El Romeral · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  6. Anegdota

    Wspaniałomyślność Scypiona

    Wśród jeńców wziętych w zdobytym mieście była młoda, wyjątkowo piękna dziewczyna. Żołnierze przyprowadzili ją do Scypiona, a ten dowiedział się, że jest zaręczona z Alluciusem, celtyberyjskim księciem sprzymierzonym z Kartaginą…

    Cartagena (Kartagena): teatr rzymski i okolice · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  7. Legenda

    Miasto dla ukochanej

    Ludowa opowieść, którą zanotował m.in. al-Makkari, mówi, że Abd ar-Rahman III nazwał nowe miasto imieniem swojej ulubionej nałożnicy, az-Zahry, i kazał postawić jej posąg przy bramie wjazdowej…

    Medina Azahara (Madinat al-Zahra) · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  8. Legenda

    Zabójca Inês de Castro w Piódão

    Gdy Piotr I został w 1357 r. królem, krwawo pomścił zamordowaną Inês de Castro. Jeden z trzech zabójców, Diogo Lopes Pacheco, zdążył jednak uciec do Kastylii…

    Piódão i Foz d'Égua, łupkowe wioski Serra do Açor · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  9. Legenda

    Księżniczka Peralta i książę Lausus

    Według miejscowej legendy Arunce, mauretański władca Conímbrigi, musiał uciekać przed wrogami, którzy przypłynęli od morza…

    Serra da Lousã: łupkowe wioski (Talasnal) i zamek Arouce · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  10. Legenda

    Kąpiel w dzień świętojański

    Według miejscowej legendy zamku w Aljezur nie wzięto szturmem. Mauretańska dziewczyna Maria Aires zakochała się w Paiu Peresie Correi, wodzu rycerzy zakonu Santiago, i zdradziła mu obyczaj swoich ludzi: 24 czerwca cała osada schodziła nad morze, by kąpać się…

    Arrifana i Aljezur · Algarve – wakacje z moto

  11. Legenda

    „Ach, Tamar!”

    Według ormiańskiej legendy na wyspie mieszkała księżniczka Tamar. Zakochała się w chłopaku z lądu, prostym człowieku, nie do pary z królewską córką…

    Wyspa Akdamar (Ahtamar) i kościół Świętego Krzyża · Anatolia: Kapadocja, Taurus i Ararat

  12. Legenda

    Czarne róże Vartuhi

    Miejscowa legenda tłumaczy, skąd w Halfeti wzięły się czarne róże. Mieszkała tu kiedyś dziewczyna o imieniu Vartuhi. Zakochała się w chłopcu z przeciwległego brzegu rzeki, który miał na imię Fırat, tak samo, jak po turecku nazywa się Eufrat…

    Halfeti i twierdza Rumkale · Anatolia: Kapadocja, Taurus i Ararat

  13. Legenda

    Mistrz Momik i córka księcia

    Według legendy mistrz Momik, architekt i kamieniarz, zakochał się w pięknej córce księcia z rodu Orbelianów. Książę zgodził się oddać mu ją za żonę, jeśli w krótkim czasie zbuduje wspaniałą świątynię…

    Noravank (Noravankʻ, Նորավանք) i wąwóz Amaghu · Anatolia: Kapadocja, Taurus i Ararat

  14. Legenda

    Taita Chimborazo, Mama Tungurahua i rywal bez głowy

    Dla mieszkańców wsi w prowincjach Chimborazo i Tungurahua wulkany są jak ludzie: Chimborazo to Taita, ojciec, a Tungurahua po drugiej stronie doliny to Mama, jego żona…

    Chimborazo: najdalej od środka Ziemi · Andy równikowe: Ekwador i Andy Kolumbii

  15. Legenda

    Łzy Quilotoa

    W andyjskich opowieściach góry zakochują się i odkochują jak ludzie. Według legendy rodzicami laguny są dwa szczyty Illiniza…

    Laguna Quilotoa i pętla Quilotoa · Andy równikowe: Ekwador i Andy Kolumbii

  16. Mit

    Ariadna porzucona na Naksos

    Ariadna, córka kreteńskiego króla Minosa, zakochała się w Tezeuszu i dała mu kłębek nici, dzięki któremu wyszedł z Labiryntu po zabiciu Minotaura…

    Portara · Cyklady: Naksos

  17. Mit

    Hero i Leander

    W Sestos, na europejskim brzegu Hellespontu, mieszkała w wieży Hero, kapłanka Afrodyty. Po drugiej stronie cieśniny, w Abydos, żył młody Leander, który się w niej zakochał…

    Półwysep Gallipoli (Gelibolu Yarımadası) · Gruzja na kołach: przez Anatolię na Kaukaz

  18. Legenda

    Księżniczka Zulema

    Według miejscowej tradycji zamek nad Júcarem pamięta nieszczęśliwą miłość księżniczki Zulemy, opowiadaną w dwóch wersjach…

    Alcalá del Júcar · Hiszpańska koniczyna

  19. Legenda

    Ognista korona

    Według legendy w XIII w. w Pedrazie żyło dwoje młodych zakochanych, Elvira i Roberto. Elvira była jednak żoną hrabiego, pana zamku…

    Pedraza · Hiszpańska koniczyna

  20. Legenda

    Łzy Isli i Tislit

    Według legendy dwa odłamy plemienia Aït Hdiddou, Aït Ibrahim i Aït Yaazza, toczyły ze sobą wojnę. Dziewczyna z Aït Yaazza pokochała chłopaka z Aït Ibrahim, ale zwaśnione rodziny nie pozwoliły im się pobrać…

    Imilchil i jeziora Isli i Tislit (Lac d'Isli, Lac de Tislit) · Maroko: Rif, Atlas i brzeg Sahary

  21. Legenda

    Miasto dla tęskniącej żony

    Według legendy opowiadanej po obu stronach Cieśniny Gibraltarskiej w andaluzyjskim Vejer de la Frontera żyła piękna szlachcianka Catalina Fernández…

    Szafszawan (Chefchaouen, Chaouen): niebieska medina, kasba i źródło Ras el-Ma · Maroko: Rif, Atlas i brzeg Sahary

  22. Mit

    Akis, Galatea i zazdrosny Polifem

    Drugi mit o cyklopie spod Etny opowiada Owidiusz w „Metamorfozach”. Nereida Galatea kochała młodego Akisa, syna Fauna i nimfy rzecznej…

    Aci Trezza: Skały Cyklopów (Faraglioni dei Ciclopi) · Odyseja na zachodzie – Sycylia i Tunezja

  23. Mit

    Dydona i Eneasz

    W „Eneidzie” Wergiliusza do budowanej Kartaginy trafia po katastrofie statków Trojańczyk Eneasz. Jego matka Wenus posyła Kupidyna przebranego za synka Eneasza, Askaniusza, a ten rozpala w Dydonie miłość…

    Kartagina (Qartaj): wzgórze Byrsa i Termy Antoninusa · Odyseja na zachodzie – Sycylia i Tunezja

  24. Mit

    Aretuza, która uciekła pod morzem

    Według „Metamorfoz” Owidiusza nimfa Aretuza, towarzyszka łowów Artemidy, kąpała się kiedyś w chłodnej rzece Alfejos na Peloponezie…

    Syrakuzy: Ortygia · Odyseja na zachodzie – Sycylia i Tunezja

  25. Legenda

    Pan z Sampzon, porwana żona i góra, która się rozstąpiła

    Pan na zamku w Sampzon ożenił się z ładną dziewczyną z Vallon, o którą zabiegało wielu kawalerów. Zazdrosny, zamknął ją w wieży na skale nad rzeką, w tej części Rocher de l'Arc, której woda jeszcze nie przecięła…

    Pont d'Arc i wąwozy Ardèche (Gorges de l'Ardèche) · Paryż i Prowansja: wąwozy, Mont Ventoux i Verdon

  26. Legenda

    Szmaragdowe oczy księżniczki z Laguna del Inca

    Jezioro pod Portillo nosi nazwę od legendy z czasów Inków. Książę Illi Yupanqui miał poślubić księżniczkę Korę-Llé, ale dziewczyna zginęła w nieszczęśliwym wypadku, gdy dopełniała obrzędu związanego z ich ślubem…

    Paso Los Libertadores: serpentyny Los Caracoles i Cristo Redentor · Północ Argentyny i Chile

  27. Legenda

    Łzy i mleko Tunupy

    Według ajmarskiej legendy góry wokół salaru były kiedyś olbrzymami. Tunupa, dziś wulkan na północnym brzegu równiny, była żoną Kusku, ale mąż porzucił ją dla Kusiny…

    Salar de Uyuni · Północ Argentyny i Chile

  28. Legenda

    Królewna dla budowniczego teatru

    Według miejscowej legendy król Aspendos ogłosił, że odda rękę córki temu, kto zbuduje dla miasta najpożyteczniejsze dzieło…

    Aspendos · Turcja południowa: Licja, Pamfilia i Taurus

  29. Mit

    Selene i śpiący Endymion

    Endymion był pięknym pasterzem, myśliwym albo królem – mity mówią o nim różnie. Według opowieści z Karii spał w grocie na zboczu Latmos, gdy zobaczyła go bogini Księżyca Selene i zakochała się w nim…

    Herakleia pod Latmos (Kapıkırı) nad jeziorem Bafa · Turcja południowa: Licja, Pamfilia i Taurus

  30. Mit

    Byblis i jej brat Kaunos

    Miletos, założyciel Miletu, miał bliźnięta: syna Kaunosa i córkę Byblis. Według mitu Byblis zakochała się w bracie miłością, której nie umiała w sobie zdusić…

    Kaunos i delta Dalyan z plażą İztuzu · Turcja południowa: Licja, Pamfilia i Taurus

  31. Legenda

    Gara i Jonay

    Gara była księżniczką z Agulo na La Gomerze. W czasie święta Beñesmén niezamężne dziewczęta przychodziły do źródeł Chorros de Epina, by w odbiciu wody wyczytać swój los…

    La Gomera: tarasy Valle Gran Rey i las Garajonay · Wyspy Kanaryjskie

  32. Mit

    Lemnijki, Hypsipyle i Argonauci

    Kobiety z Lemnos zaniedbały kult Afrodyty, a bogini się zemściła. Według Apolloniosa z Rodos sprawiła, że mężowie odwrócili się od żon i wzięli sobie branki z Tracji; według Apollodora zesłała na kobiety odrażający zapach…

    Lemnos (Limnos): Hefajstia i Kabirion · Śladami Homera – wyspy

  33. Anegdota

    Filip i Olimpias przy misteriach

    Plutarch zaczyna opowieść o rodzicach Aleksandra Wielkiego od Samotraki. Filip Macedoński, wtedy jeszcze młodzieniec, i Olimpias, osierocona dziewczyna z królewskiego rodu z Epiru, zostali tu w tym samym czasie wtajemniczeni w misteria…

    Samotraka (Samothraki): Sanktuarium Wielkich Bogów · Śladami Homera – wyspy

Jacques-Louis David, Leonidas pod Termopilami, 1814, Luwr
Bitwy i podstępy

Bitwy i podstępy

Jacques-Louis David, „Leonidas pod Termopilami”, 1814, Luwr
Do opowieści: Przyjdź i weź · Termopile (Thermopyles)

  1. Anegdota

    Kości Rezosa i trzydniowy rozejm

    Ateńczycy dwa razy próbowali osiedlić się nad Strymonem, w miejscu zwanym Dziewięcioma Drogami; za pierwszym razem Trakowie wybili osadników. Według Polienusa, autora zbioru forteli wojennych z II w. n.e., wódz Hagnon przed drugą próbą usłyszał od wyroczni…

    Amfipolis: grobowiec Kasta i Lew z Amfipolis · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  2. Anegdota

    Goniec nad jeziorem

    Ksenofont opisał w „Historii greckiej”, jak w czasie wojny korynckiej spartański król Agesilaos zajął półwysep. Mieszkańcy z dobytkiem i stadami schronili się w sanktuarium Hery, a potem wyszli i zdali się na jego łaskę…

    Heraion w Perachorze i latarnia Melagavi · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  3. Anegdota

    Amazonki z Diros

    W czerwcu 1826 r. Ibrahim Pasza wysłał do zatoki Diros okręty z ok. 1500 żołnierzami, by zdobyli Tzimovę, dzisiejszą Areopoli…

    Jaskinie Diros (Vlychada, Alepotrypa) · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  4. Anegdota

    Bitwa, której nikt nie wypowiedział

    Rankiem 20 października 1827 r. eskadry Wielkiej Brytanii, Francji i Rosji wpłynęły do zatoki Nawarino, gdzie flota turecko-egipska stała na kotwicach w szerokim półkolu…

    Niokastro (Neokastro), twierdza w Pylos · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  5. Anegdota

    Przyjdź i weź

    Kserkses zażądał, by Spartanie oddali broń. Leonidas odpowiedział dwoma słowami: molon labe, „przyjdź i weź”. Zapisał je Plutarch w zbiorze powiedzeń Spartan kilkaset lat po bitwie, więc to raczej anegdota niż protokół…

    Termopile (Thermopyles) · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  6. Anegdota

    Walka w cieniu

    Przed bitwą ktoś z Trachis straszył, że Persów jest tylu, że gdy wypuszczą strzały, zasłonią nimi słońce. Spartiata Dienekes się nie przejął: to dobra wiadomość, bo będziemy walczyć w cieniu…

    Termopile (Thermopyles) · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  7. Anegdota

    Dwudziestu przeciw piętnastu okrętom

    W 1666 r. pod Berlengę podpłynęła hiszpańska eskadra 15 okrętów. Według portugalskich przekazów jej celem było porwanie francuskiej księżniczki Marii Franciszki Sabaudzkiej, narzeczonej króla Alfonsa VI…

    Berlengi (Berlengas): wyspa Berlenga Grande i fort São João Baptista · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  8. Legenda

    Stos Wiriatusa na Tormo Alto

    Według miejscowej legendy Wiriatus, luzytański pasterz, który został wodzem walczącym z Rzymianami, zatrzymał się kiedyś w tych stronach i zakochał w pięknej dziewczynie…

    Ciudad Encantada (Zaczarowane Miasto), Serranía de Cuenca · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  9. Anegdota

    Pomarańcze spod murów Elvas

    Wiosną 1801 r. Hiszpania, sprzymierzona z Francją, ruszyła na Portugalię. Wojskami dowodził Manuel Godoy, wszechwładny minister Karola IV…

    Elvas i Forte da Graça: gwiaździsta twierdza nad granicą · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  10. Anegdota

    Neptun prowadzi przez lagunę

    Przed szturmem na Kartaginę Nową Scypion ogłosił żołnierzom, że plan podsunął mu we śnie sam Neptun i obiecał w boju wyraźną pomoc…

    Cartagena (Kartagena): teatr rzymski i okolice · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  11. Anegdota

    Dzwony wracają do Santiago

    W 997 r. wojska Almanzora złupiły Santiago de Compostela i jako zdobycz zabrały dzwony katedry. W Kordobie zrobiono z nich lampy, które oświetlały salę modlitw meczetu: trofeum z sanktuarium apostoła świeciło nad modlącymi się muzułmanami…

    Mezquita-catedral de Córdoba (Wielki Meczet w Kordobie) · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  12. Legenda

    Ostatnie cielę

    Według miejscowej tradycji Monsanto wytrzymało kiedyś oblężenie, które ciągnęło się aż siedem lat. Wrogowie chcieli wziąć twierdzę głodem i byli blisko celu: w środku zostało tylko chude cielę i jedna miarka pszenicy…

    Monsanto, wioska w granitowych głazach · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  13. Anegdota

    Nocna ucieczka Retogenesa

    W czasie oblężenia jeden z najodważniejszych Numantyjczyków, Retogenes zwany Karauniosem, postanowił sprowadzić pomoc. Ciemną nocą z pięcioma towarzyszami, z których każdy miał sługę i konia, podkradł się pod rzymskie umocnienia…

    Numancia · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  14. Legenda

    Miecz Rolanda i wyłom w grani

    Ranny Roland, siostrzeniec Karola Wielkiego, po bitwie w wąwozie Roncesvalles nie chciał, by jego miecz Durendal wpadł w ręce Saracenów. Uderzył nim z całej siły o skałę grani, żeby go złamać…

    Valle de Ordesa (Torla-Ordesa) · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  15. Legenda

    Rycerze na straży miasta

    Rycerze, których śmierć w czasie rozejmu Paio Peres Correia pomścił na Tavirze, mieli nie przestać jej strzec. Według późniejszej legendy ok. 1328 r. pod miasto podszedł z wojskiem król Kastylii Alfons XI…

    Tavira nad rzeką Gilão · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  16. Legenda

    Na skałę Zahary po gwoździach

    Pod koniec grudnia 1481 r. wojska nasrydzkiej Granady zaskoczyły chrześcijańską załogę Zahary i zajęły twierdzę na skale; Kastylia uznała ten wypad za pretekst do wojny o Granadę, która skończyła się dziesięć lat później upadkiem emiratu…

    Sierra de Grazalema: Grazalema, Puerto de las Palomas i Zahara de la Sierra · Algarve – wakacje z moto

  17. Legenda

    Schody wykute w jedną noc

    W 1420 r. król Aragonii Alfons V, powołując się na papieskie nadanie Korsyki dla swojego przodka, obległ genueńskie Bonifacio razem z Vincentellem d'Istria, którego mianował wicekrólem wyspy…

    Bonifacio (Bunifaziu) · Sardynia – wakacje z moto

  18. Anegdota

    Ostatni najazd: Tommaso Mojolu i obrona Orosei

    W nocy z 5 na 6 czerwca 1806 r. ponad siedmiuset najeźdźców z Tunisu wylądowało w zatoczce Osalla i o świcie uderzyło na miasteczko…

    Orosei (Orosèi) · Sardynia – wakacje z moto

  19. Legenda

    Bosonodzy z Cabras

    Według tradycji z Cabras na początku XVII w. (podaje się 1619 r.) na wybrzeże Sinis napadli Saraceni. Rybacy i chłopi ruszyli ratować figurę Zbawiciela, po sardyńsku Srabadori, z kościółka San Salvatore…

    Tharros i plaża Is Arutas · Sardynia – wakacje z moto

  20. Anegdota

    Troksobor i oblężenie Anemurionu

    Tacyt w „Rocznikach” opisuje, co działo się tu w 52 r. Górale z Cylicji, plemię Kietów (u Tacyta Klitowie), nieraz już się buntowali…

    Anamur: zamek Mamure (Mamure Kalesi) i Anemurion (Anemurium) · Anatolia: Kapadocja, Taurus i Ararat

  21. Legenda

    Kamienny oddział z Noratus

    Legenda mówi, że gdy nad Sewan nadciągało wojsko Timura, mieszkańcy Noratus sięgnęli po podstęp. Na cmentarzu nałożyli chaczkarom hełmy i oparli o nie miecze…

    Jezioro Sewan (Sewana licz, Սևանա լիճ), Sewanawank i Noratus · Anatolia: Kapadocja, Taurus i Ararat

  22. Legenda

    Kapral Seyit i pocisk ponad siły

    18 marca 1915 r. brytyjskie i francuskie pancerniki próbowały przebić się przez Dardanele. Według opowieści w forcie Rumeli Mecidiye na europejskim brzegu ostrzał zniszczył urządzenie, którym ładowano do działa ciężkie pociski…

    Półwysep Gallipoli (Gelibolu Yarımadası) · Gruzja na kołach: przez Anatolię na Kaukaz

  23. Anegdota

    Ucieczka Cezara Borgii

    Cezar Borgia, syn papieża Aleksandra VI, trafił do Hiszpanii jako więzień: pojmał go w Neapolu Wielki Kapitan Gonzalo Fernández de Córdoba…

    Castillo de la Mota (Medina del Campo) · Hiszpańska koniczyna

  24. Anegdota

    Syn Cyda pod Consuegrą

    Latem 1097 r. emir Almorawidów Jusuf ibn Taszfin przeprawił się przez Cieśninę Gibraltarską i z Kordoby ruszył na okolice Toledo…

    Consuegra · Hiszpańska koniczyna

  25. Anegdota

    Podstępy Wiriatusa

    Rzymski pisarz Frontinus, który pod koniec I w. zebrał w „Podstępach wojennych” fortele dawnych wodzów, dwa razy wspomina mieszkańców Segobrigi…

    Segóbriga (park archeologiczny), Saelices · Hiszpańska koniczyna

  26. Legenda

    Ostatnia twierdza al-Kahiny

    W VII w. arabskie armie podbijały Afrykę Północną, a opór Berberów zjednoczyła władczyni, którą Arabowie nazywali al-Kahina, czyli „wieszczka”…

    El Djem (Al-Dżamm): amfiteatr rzymski · Odyseja na zachodzie – Sycylia i Tunezja

  27. Anegdota

    Pożyczone puchary Segesty

    Gdy w 416 r. p.n.e. Segesta prosiła Ateny o pomoc w wojnie z Selinuntem, obiecała, że sama za nią zapłaci. Ateńczycy wysłali posłów, żeby sprawdzili, czy miasto naprawdę ma pieniądze…

    Segesta: świątynia i teatr · Odyseja na zachodzie – Sycylia i Tunezja

  28. Legenda

    Góra, która pogrzebała uciekające wojsko

    Kronika Alfonsa III, spisana pod koniec IX w., opowiada, że po klęsce pod Covadongą niedobitki muzułmańskiej armii, według kronikarza aż 63 tys. ludzi, uciekały przez góry: wspięły się na szczyt Auseva i zeszły w stronę Liébany…

    Fuente Dé i kolejka linowa (Picos de Europa) · Pusta Hiszpania: z Picos de Europa nad Morze Śródziemne

  29. Anegdota

    Zdrajca Logbasis i czujny pasterz kóz

    W 218 r. p.n.e. wódz Garsyeris, wysłany przez Achajosa, władcę zachodniej Azji Mniejszej, rozbił wojsko Selge w krwawej bitwie…

    Köprülü Kanyon (kanion Köprülü) i Selge · Turcja południowa: Licja, Pamfilia i Taurus

  30. Anegdota

    Żeglarze z Bari porywają świętego

    Pod koniec XI w. Myra leżała na pograniczu, które zajmowali Turcy seldżuccy, a grobu świętego Mikołaja pilnowali greccy mnisi…

    Myra i kościół św. Mikołaja w Demre · Turcja południowa: Licja, Pamfilia i Taurus

  31. Anegdota

    Alketas i młodzież Termessos

    Po śmierci Aleksandra Wielkiego jego wodzowie walczyli o schedę. Antygon Jednooki rozbił w Pizydii wojsko Alketasa, brata dawnego regenta Perdikkasa, a pokonany schronił się w Termessos…

    Termessos · Turcja południowa: Licja, Pamfilia i Taurus

  32. Anegdota

    Z wiatrem północnym w jeden dzień

    Herodot opowiada, że Pelazgowie z Lemnos porwali kiedyś Ateńczynki świętujące w Brauronie ku czci Artemidy i wzięli je za nałożnice…

    Lemnos (Limnos): Hefajstia i Kabirion · Śladami Homera – wyspy

  33. Mit

    Koń trojański

    Po dziesięciu latach daremnego oblężenia Odyseusz wymyślił podstęp. Epeios z pomocą Ateny zbudował ogromnego drewnianego konia, w którego brzuchu ukryli się wybrani wojownicy, wśród nich sam Odyseusz…

    Troja (Truva, Hisarlık) · Śladami Homera – wyspy

Francisco Goya, Lot czarownic, 1798, Prado
Skarby, duchy i klątwy

Skarby, duchy i klątwy

Francisco Goya, „Lot czarownic”, 1798, Prado

  1. Legenda

    Złote jajka z Găiny

    Według miejscowej legendy na szczycie stał kiedyś lśniący pałac pięknej wróżki, która miała kurę o złotych piórach. Kura znosiła codziennie trzy złote jajka, a wróżka rozdawała je ubogim dziewczętom z okolicy, które szykowały się do ślubu…

    Góra Găina: Târgul de fete (Targ dziewcząt) · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  2. Legenda

    Klątwa przekopu

    Starożytni wierzyli, że przekop przez Przesmyk przynosi nieszczęście. Filozof Apoloniusz z Tiany miał przepowiedzieć, że każdego, kto zaproponuje kopanie kanału, dosięgnie choroba…

    Kanał Koryncki · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  3. Legenda

    Kości Orfeusza i rzeka Dzik

    Pauzaniasz przekazał opowieść o grobie Orfeusza w Leibethrze. Trakowie mówili, że słowiki gnieżdżące się nad nim śpiewają słodziej i głośniej niż gdziekolwiek indziej…

    Leibethra (Leivithra): tradycyjny grób Orfeusza · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  4. Mit

    Głowa brata

    Bracia Trofonios i Agamedes zbudowali dla beockiego króla Hyrieusa skarbiec, ale zostawili w nim tajne wejście, o którym wiedzieli tylko oni, i co jakiś czas wynosili z niego kosztowności…

    Lewadia (Livadeia): wyrocznia Trofoniosa i źródła Krya · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  5. Anegdota

    Melissa marznie

    Herodot opowiada, że Periander, tyran Koryntu, nie mógł znaleźć depozytu, który zostawił mu w przechowaniu pewien gość. Wysłał więc posłańców do wyroczni zmarłych nad Acheronem, by zapytali ducha jego zmarłej żony Melissy…

    Nekromanteion nad Acheronem (Mesopotamos) · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  6. Anegdota

    Skarb pod korytem rzeki

    Kasjusz Dion opisał, jak Decebal ukrył skarb przed Rzymianami. Rzekę Sargetię, płynącą obok jego pałacu, jeńcy musieli odwrócić, w jej korycie wykopać jamę i złożyć w niej mnóstwo srebra, złota i innych kosztowności odpornych na wilgoć…

    Sarmizegetusa Regia · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  7. Legenda

    Woda bez serca

    Studnię między wewnętrznym a zewnętrznym pierścieniem murów mieli według legendy kopać trzej jeńcy tureccy, którym Jan Hunyadi obiecał wolność, gdy dokopią się do wody…

    Zamek Korwinów (Castelul Corvinilor), Hunedoara · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  8. Legenda

    Duch doñi Blanki

    Według miejscowej legendy w Albarracín zatrzymała się kiedyś księżniczka z Korony Aragonii imieniem Blanka. Po kłótni z bratową musiała opuścić dwór i ruszyć na wygnanie, a miasto miało być tylko przystankiem w drodze…

    Albarracín · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  9. Legenda

    Mauretańska księżniczka z Basa de la Mora

    Według miejscowej opowieści nad jezioro uciekała przed wojskami chrześcijan mauretańska księżniczka i utonęła w jego wodach – stąd nazwa Basa de la Mora, „sadzawka Mauretanki”…

    Ibón de Plan (Basa de la Mora), masyw Cotiella · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  10. Legenda

    Nimfa znad jeziora Carucedo

    Według miejscowej legendy w czasach, gdy Rzymianie rozbierali góry Las Médulas w poszukiwaniu złota, kopalniami kierował generał Tito Carissio…

    Las Médulas, El Bierzo · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  11. Legenda

    Drewniana łyżka w źródłach Peñíscoli

    Skała Peñíscoli, choć stoi w morzu, ma obfite źródła słodkiej wody, które biją u jej stóp, a przy spokojnym morzu nawet spod wody wokół cypla…

    Peñíscola · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  12. Legenda

    Bufador i ukradziony numer papieża

    Przy sztormie Bufador, szczelina w skale pod miastem, z hukiem wyrzuca w górę słupy wody. Miejscowa tradycja ma na to wytłumaczenie, którego trzymali się rybacy, podobno najwierniej ze wszystkich pamiętający Papę Lunę…

    Peñíscola · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  13. Legenda

    Jezioro zakonnic

    Pod skałą kryje się mała sadzawka z krystalicznie czystą wodą, Llac de les Monges, „jezioro zakonnic”. Według legendy stał tu kiedyś klasztor zakonnic…

    Sant Miquel del Fai: klasztor pod skalnym nawisem i wodospady Tenes · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  14. Legenda

    Zaczarowana Maurytanka z zamku

    Gdy chrześcijanie zdobywali Tavirę, miastem rządził mauretański namiestnik Aben-Fabila. Według miejscowej tradycji, zanim zniknął za sprawą czarów, zaczarował w zamku swoją córkę: chciał wrócić, odbić miasto i ją uwolnić, ale nigdy mu się to nie udało…

    Tavira nad rzeką Gilão · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  15. Legenda

    Maurytanka z Milreu, lew i wąż

    Pod koniec XVIII w. poganiacz mułów José Coimbra z São Brás de Alportel jechał do Faro. Przy Milreu, dwieście metrów od Estói, zastąpiła mu drogę piękna Maurytanka w błękitnej sukni, z rozpuszczonymi włosami…

    Milreu i Estói: rzymska willa i różowy pałac · Algarve – wakacje z moto

  16. Legenda

    Floripes, zaczarowana Maurytanka

    Według legendy z Olhão nocami do jednego z miejscowych pijaków przychodziła piękna Maurytanka Floripes. Dawno temu czekała dzień w dzień, aż przypłynie po nią ojciec, ale zamiast niego zjawił się ukochany, którego na jej oczach pochłonęły fale…

    Olhão i park przyrodniczy Ria Formosa · Algarve – wakacje z moto

  17. Legenda

    Kłódki w pałacu Herkulesa

    Średniowieczne teksty mówią, że Toledo założył sam Herkules. W naturalnych pieczarach pod miastem urządził pałac, w którym uprawiano magię i nekromancję…

    Toledo, miasto w pętli Tagu · Algarve – wakacje z moto

  18. Legenda

    Diabeł, pasterka i święty Marcin

    Według legendy opowiadanej w okolicy Piany szatan, upadły anioł, zakochał się w pasterce, którą tygodniami podglądał z głębi piekła…

    Calanche de Piana (Calanchi di Piana) · Sardynia – wakacje z moto

  19. Anegdota

    Mesjasz z Amadii, który przepłynął rzekę na szalu

    Ok. 1160 r. Menachem ben Salomon, urodzony w Amadii, ogłosił się mesjaszem i przybrał imię Dawid Alroy. Znał Torę i Talmud, czytał też literaturę muzułmańską i miał opinię czarnoksiężnika…

    Amadija (Amêdî) · Anatolia: Kapadocja, Taurus i Ararat

  20. Legenda

    Kłótnia dwóch sióstr

    Według ormiańskiej legendy Aragac i Masis, czyli Ararat, były kiedyś kochającymi się siostrami. Pewnego dnia jedna zaczęła się chwalić, że jest lepsza i wyższa, a druga upierała się, że to ona jest większa, piękniejsza i wyższa…

    Aragac (Արագած) i jezioro Kari (Kari licz, Քարի լիճ) · Anatolia: Kapadocja, Taurus i Ararat

  21. Legenda

    Winnica skąpej staruchy

    Tę legendę przytacza turecki badacz podań o jeziorach Anatolii, za zbiorem miejscowych opowieści. Bardzo dawno temu tam, gdzie dziś bieleje sól, rosła żyzna winnica…

    Tuz Gölü (jezioro Tuz, „Słone Jezioro”) · Anatolia: Kapadocja, Taurus i Ararat

  22. Anegdota

    Skarbiec i grób Hulagu na wyspie Szahi

    Hulagu, wnuk Czyngis-chana, w 1258 r. zdobył i złupił Bagdad, stolicę kalifów. Łupy z Bagdadu i z Syrii kazał przewieźć nad jezioro Urmia…

    Jezioro Urmia (Daryače-ye Orumije, دریاچه ارومیه) · Anatolia: Kapadocja, Taurus i Ararat

  23. Legenda

    Panieński Zamek i wąż w koszu winogron

    Według legendy wróżbita przepowiedział królowi Korykos, że jego ukochana córka umrze od jadu węża i że losu nie odmieni nawet król…

    Kızkalesi (Panieński Zamek) i przepaście Cennet i Cehennem (Niebo i Piekło) · Anatolia: Kapadocja, Taurus i Ararat

  24. Legenda

    Pałac Nemruza na szczycie wulkanu

    W 1597 r. kurdyjski władca Bitlisu, Szaraf Chan Bidlisi, spisał po persku dzieje kurdyjskich rodów, „Szarafname”. Zanotował w niej miejscową opowieść o pobliskiej górze…

    Kaldera Nemrut i jezioro Nemrut (Nemrut Gölü) · Anatolia: Kapadocja, Taurus i Ararat

  25. Legenda

    Diabeł buduje akwedukt

    Według legendy akwedukt postawił diabeł. Dziewczyna, która co dzień nosiła dzban wody stromymi uliczkami na wzgórze, miała już tego dość i poprosiła diabła o pomoc…

    Segovia (Segowia) · Hiszpańska koniczyna

  26. Legenda

    Wydmy za odmowę gościny

    Według miejscowej legendy w miejscu wydm mieszkała kiedyś bogata rodzina. Pewnego dnia poprosiła ją o gościnę biedna kobieta z synem, ale bogacze odprawili ją z niczym…

    Erg Chebbi i Merzouga (z Khamlią i jeziorem Dayet Srij) · Maroko: Rif, Atlas i brzeg Sahary

  27. Legenda

    Zamurowana brama zaświatów

    Zapotekowie wierzyli, że pod pałacami Lyobaa zaczyna się droga do krainy zmarłych. Dominikanin Francisco de Burgoa opisał w 1674 r. podziemne komnaty, w których chowano najwyższych kapłanów i królów, a za nimi jaskinię ciągnącą się daleko pod ziemią – wejście…

    Mitla (Lyobaa) · Oaxaca motocyklem: góry, Pacyfik i Día de Muertos

  28. Legenda

    Księżniczka, która została syreną

    Według legendy w ukrytym miejscu wśród pustyni kąpała się piękna księżniczka Huacca China, o którą zabiegało wielu mężczyzn z okolicy…

    Huacachina: oaza wśród wydm koło Ica · Peru: pustynia Nazca, Cordillera Blanca i kanion Uchco

Złota maska pośmiertna, tzw. maska Agamemnona, XVI w. p.n.e., Narodowe Muzeum Archeologiczne w Atenach
Odkrywcy i poszukiwacze

Odkrywcy i poszukiwacze

Złota maska pośmiertna, tzw. maska Agamemnona, XVI w. p.n.e., Narodowe Muzeum Archeologiczne w Atenach
Do opowieści: Twarz Agamemnona · Mykeny (Mykines)

  1. Anegdota

    Lisia nora i fryz z Bassaj

    Pierwszy Europejczyk, który dotarł do świątyni, francuski architekt Joachim Bocher, nie zdążył jej zmierzyć: przy drugiej wizycie został zamordowany…

    Świątynia Apollina Epikuriosa w Bassaj (Vasses) · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  2. Anegdota

    Twarz Agamemnona

    Gdy w 1876 r. Schliemann odsłonił w grobie V złotą maskę pośmiertną, miał wysłać do króla Grecji Jerzego I depeszę: „Spojrzałem w twarz Agamemnona”…

    Mykeny (Mykines) · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  3. Anegdota

    Prochy Odyseusza w pięciu urnach

    W 1868 r. Heinrich Schliemann wszedł na Aetos z czterema robotnikami, pewny, że kopie w pałacu Odyseusza. Najpierw kazał rozkopać północno-wschodni róg szczytu, bo tam według niego rosło drzewo oliwne, z którego pnia Odyseusz zrobił małżeńskie łoże…

    Piso Aetos (Alalkomenai) · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  4. Anegdota

    Głowa olbrzyma na kupie kamieni

    W marcu 1974 r. dwaj rolnicy, Sisinnio Poddi i Battista Meli, przygotowywali pod siew pole w Mont'e Prama, kilkanaście kilometrów na północ od Tharros…

    Tharros i plaża Is Arutas · Sardynia – wakacje z moto

  5. Anegdota

    Butelka lodu ze szczytu

    Jesienią 1829 r. przyjechał pod Ararat niemiecki przyrodnik Friedrich Parrot. Katolikos dał mu za przewodnika i tłumacza młodego diakona z Eczmiadzyna, Chaczatura Abowiana…

    Pałac Ishaka Paszy (İshak Paşa Sarayı) i Ararat (Ağrı Dağı) · Anatolia: Kapadocja, Taurus i Ararat

  6. Anegdota

    Głucha archeolog i grób, którego nie znalazła

    Theresa Goell urodziła się w 1901 r. w Nowym Jorku w rodzinie żydowskich imigrantów z Rosji. Jeszcze na studiach zaczęła tracić słuch i nauczyła się czytać z ruchu warg…

    Nemrut Dağı (góra Nemrut) · Anatolia: Kapadocja, Taurus i Ararat

  7. Legenda

    Kakao dla opata

    Tradycja klasztoru głosi, że czekoladę pierwszy raz w Europie przyrządzono w kuchni Piedry. Kakao i przepis miał przysłać opatowi Antoniowi de Álvaro (w innych wersjach – de Alvarado) Jerónimo de Aguilar, duchowny z Écija…

    Monasterio de Piedra (klasztor Piedra), Nuévalos · Hiszpańska koniczyna

  8. Anegdota

    Himmler szuka Graala

    23 października 1940 r., gdy Hitler rozmawiał z Franco w Hendaye, szef SS Heinrich Himmler zwiedzał Katalonię i przyjechał na Montserrat…

    Montserrat (klasztor i góra) · Hiszpańska koniczyna

  9. Anegdota

    Talia kart w zajeździe

    W XVIII w. władze zakazały przedstawień w corralach, a teatr przy Plaza Mayor w Almagro wrócił do tego, czym był wcześniej: zajazdem…

    Almagro: Plaza Mayor i Corral de Comedias · La Ruta del Quijote: śladami Don Kichota przez La Manchę

  10. Legenda

    Złota rybka Alfonsa Caso

    Gdy w styczniu 1932 r. ekipa Alfonsa Caso otworzyła grobowiec nr 7 pełen złota, w Oaxace zaczęto opowiadać, skąd wiedział, gdzie kopać…

    Monte Albán · Oaxaca motocyklem: góry, Pacyfik i Día de Muertos

  11. Anegdota

    Cerro Torre: szczyt bez dowodu i droga ze sprężarką

    W 1959 r. Włoch Cesare Maestri ogłosił, że razem z Austriakiem Tonim Eggerem jako pierwsi stanęli na szczycie Cerro Torre, smukłego sąsiada Fitz Roya…

    Fitz Roy (Cerro Chaltén) i El Chaltén · Patagonia

  12. Anegdota

    Zachód słońca na końcu linii

    22 czerwca 1941 r., dzień po przesileniu zimowym na półkuli południowej, amerykański historyk Paul Kosok spędził na pampie cały dzień, szukając w liniach śladów dawnych kanałów nawadniających…

    Líneas de Nasca (linie z Nazca) i wieża widokowa przy Panamericanie · Peru: pustynia Nazca, Cordillera Blanca i kanion Uchco

  13. Anegdota

    Fotoreporter, który zabłądził w górach

    W 1958 r. fotoreporter Ara Güler, który pracował wtedy dla tygodnika „Hayat”, pojechał z premierem Adnanem Menderesem na otwarcie zapory Kemer w prowincji Aydın…

    Afrodisias (Afrodyzjas) · Turcja południowa: Licja, Pamfilia i Taurus

François Boucher, Arion na delfinie, 1748, Princeton University Art Museum
Pasterze, poeci i zwykli ludzie

Pasterze, poeci i zwykli ludzie

François Boucher, „Arion na delfinie”, 1748, Princeton University Art Museum
Do opowieści: Śpiewak na grzbiecie delfina · Przylądek Tajnaron (Tenaro, Matapan)

  1. Legenda

    Krowa, która przepłynęła morze

    Opowieść o założeniu miasta zanotował w latach 30. XX w. włoski archeolog Luigi Maria Ugolini. Gdy Helenos, wygnaniec z Troi, przybił do Epiru, chciał złożyć bogom ofiarę z krowy…

    Butrint (Butrinti) · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  2. Anegdota

    Kleobis i Biton

    Według Herodota Solon opowiedział tę historię królowi Lidii Krezusowi, gdy ten dopytywał, kto jest najszczęśliwszym z ludzi, i dał jej bohaterom drugie miejsce…

    Heraion Argejskie · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  3. Legenda

    Pszczoły zamiast miodu

    Według miejscowej opowieści Lewadię nawiedziła kiedyś zaraza. Mieszkańcy posłali do Delf, a Pytia odpowiedziała, że gniewa się na nich zapomniany heros: trzeba odnaleźć jego grób i oddać mu cześć…

    Lewadia (Livadeia): wyrocznia Trofoniosa i źródła Krya · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  4. Anegdota

    Ryby z Halaj

    Gdy Sulla leczył nogi w gorących wodach Aidipsos, na brzegu podeszli do niego rybacy z pięknymi rybami w darze. Zapytał, skąd są, i usłyszał, że z Halaj…

    Loutra Aidipsou (Λουτρά Αιδηψού): gorące źródła · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  5. Legenda

    Cztery dziewczyny i piraci

    Wybrzeże Konavle, najdalszy kąt Republiki Dubrownickiej, często nękali piraci. W Molunacie opowiada się, że pewnego dnia cztery dziewczyny z miejscowych rodzin prały bieliznę przy sadzawce obok wsi, gdy z morza wyszli korsarze, porwali je i odpłynęli…

    Molunat: zatoki na końcu Chorwacji · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  6. Legenda

    Śpiewak na grzbiecie delfina

    Herodot zapisał opowieść powtarzaną w Koryncie i na Lesbos. Śpiewak Arion, który zwykle przebywał na dworze tyrana Koryntu Periandra, dorobił się majątku w Italii i na Sycylii i najął w Tarencie koryncki statek na drogę do domu…

    Przylądek Tajnaron (Tenaro, Matapan) · Grecja 2027 – z Podziemia na Olimp

  7. Anegdota

    Wiersz za drogę do domu

    Gdy Marcjalis po ponad 30 latach w Rzymie wyjeżdżał do rodzinnego Bílbilis, Pliniusz Młodszy dał mu pieniądze na drogę. Jak sam potem napisał, zrobił to z przyjaźni, ale też w podzięce za wiersz, który poeta o nim ułożył…

    Bílbilis (Calatayud) · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  8. Legenda

    Pasterka i kłębek wełny

    Według miejscowej legendy jaskinię odkryła pasterka. Kłębek wełny wpadł jej do Cueva del Aguanal, jaskini na płaskowyżu koło Barrio de Bricia, w której znika strumień…

    Orbaneja del Castillo · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  9. Anegdota

    Wodospad czynny w niedziele

    Josep Pla, jeden z najważniejszych pisarzy katalońskich, przyszedł tu kiedyś obejrzeć słynne wodospady, opiewane przez romantyków. Zastał suchą skałę – wodospadu nie było nigdzie…

    Sant Miquel del Fai: klasztor pod skalnym nawisem i wodospady Tenes · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  10. Anegdota

    Wieśniak z Termes i namiestnik Pizon

    Tacyt opisał w „Rocznikach”, jak w 25 r. n.e. namiestnik Hiszpanii Bliższej Lucjusz Kalpurniusz Pizon podróżował beztrosko po spokojnej prowincji…

    Tiermes (Termes): skalne miasto Celtyberów i Rzymian · Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

  11. Anegdota

    Remexido, partyzant z gór

    José Joaquim de Sousa Reis urodził się w 1796 r. w Estômbar i uczył się w Faro na księdza, ale porzucił naukę, żeby się ożenić…

    Serra do Caldeirão: łupkowe góry za plecami wybrzeża · Algarve – wakacje z moto

  12. Anegdota

    Bond na wydmach Issos i przyszły Bond przy stole

    Jesienią 1980 r. ekipa filmu „Tylko dla twoich oczu” z Rogerem Moore'em przyjechała na Korfu. Na plaży Issos postawiono dom hrabiny Lisl von Schlaf – w filmie jej nadmorską willę, w rzeczywistości dekorację, której po zdjęciach nie zostało ani śladu…

    Laguna Korission i wydmy Issos · Korfu – wakacje z moto

  13. Anegdota

    Pasterze przeciw poligonowi

    Wiosną 1969 r. w Orgosolo rozeszła się wieść, że wojsko chce urządzić poligon na płaskowyżu Pratobello, gdzie pasły się stada z wioski…

    Orgosolo · Sardynia – wakacje z moto

  14. Anegdota

    Pisarz, który zatrzymał rozbiórkę

    W 1951 r. władze kazały rozebrać kościół na wyspie. Prace już trwały, gdy w okolicę przyjechał młody dziennikarz Yaşar Kemal, później jeden z najsłynniejszych pisarzy Turcji…

    Wyspa Akdamar (Ahtamar) i kościół Świętego Krzyża · Anatolia: Kapadocja, Taurus i Ararat

  15. Anegdota

    Most nad Rawanduzem i uczta dla tysiąca robotników

    Na początku 1928 r. Hamilton rozbił obóz w Spilku, miejscu o złej sławie, gdzie zdarzały się rozboje i morderstwa, i zaczął zbierać ludzi…

    Droga Hamiltona i wąwóz Rawanduz · Anatolia: Kapadocja, Taurus i Ararat

  16. Anegdota

    Kamienie, których nikt nie chciał

    Pole na wzgórzu należało do rodziny Yıldızów z pobliskiej wsi. Ziemia była kamienista, ale żyzna, siano na niej soczewicę, a samo miejsce uchodziło za święte i przychodzono tu się modlić…

    Göbekli Tepe (Göbeklitepe) · Anatolia: Kapadocja, Taurus i Ararat

  17. Legenda

    Mnich, który nie bał się niczego

    W XIX w. mnich Ter Karapet Howhanesi-Howakimian miał z cmentarza do swojego klasztoru dwie godziny drogi w obie strony. Postawił więc sobie małą celę wśród chaczkarów w Noratus…

    Jezioro Sewan (Sewana licz, Սևանա լիճ), Sewanawank i Noratus · Anatolia: Kapadocja, Taurus i Ararat

  18. Anegdota

    „Jak mówiliśmy wczoraj…”

    W marcu 1572 r. Inkwizycja uwięziła augustianina Fraya Luisa de Leóna, profesora w Salamance i jednego z największych hiszpańskich poetów. Za donosem stali najpewniej uczeni rywale z innych zakonów. Główny zarzut: bez pozwolenia przełożył z hebrajskiego na…

    Salamanca (Salamanka) · Hiszpańska koniczyna

  19. Anegdota

    Rektor i generał

    12 października 1936 r., trzy miesiące po wybuchu wojny domowej, w auli uniwersytetu obchodzono rocznicę odkrycia Ameryki…

    Salamanca (Salamanka) · Hiszpańska koniczyna

  20. Anegdota

    Wykarmiony przez maciorę

    Francisco López de Gómara, kapelan Hernána Cortésa, wydał w 1552 r. „Historię Indii”. W rozdziale o śmierci Francisca Pizarra dorzucił garść plotek o jego pochodzeniu…

    Trujillo · Hiszpańska koniczyna

  21. Legenda

    Cervantes w lochu Medrano

    W Argamasilli de Alba od pokoleń opowiada się, że Miguel de Cervantes siedział tu w więzieniu. Zamknięto go w lochu pod domem Medrano, wykutym w skale w dwóch poziomach, i to tam, przy świetle z wąskiego okienka, miał zacząć pisać o szlachcicu, który od…

    Argamasilla de Alba: loch Medrano i wotum Rodriga Pacheco · La Ruta del Quijote: śladami Don Kichota przez La Manchę

  22. Anegdota

    Ostatnia droga z Esquivias

    W kwietniu 1616 r. Cervantes, chory na puchlinę wodną, napisał prolog do swojej ostatniej powieści. Opowiada w nim, jak z dwoma przyjaciółmi wracał konno z Esquivias do Madrytu, gdy dogonił ich student na oślicy, wołając, żeby tak nie gnali…

    Esquivias: ślub Cervantesa i ród Quijadów · La Ruta del Quijote: śladami Don Kichota przez La Manchę

  23. Legenda

    Colapesce, który trzyma Sycylię

    Według legendy z Mesyny, po drugiej stronie cieśniny, żył syn rybaka Nicola, zwany Colapesce („Kola-Ryba”), bo w wodzie czuł się lepiej niż na lądzie…

    Scilla i Cieśnina Mesyńska (Scylla i Charybda) · Odyseja na zachodzie – Sycylia i Tunezja

  24. Anegdota

    Petrarka na szczycie i „Wyznania” św. Augustyna

    W liście do dawnego spowiednika, Dionigiego z Borgo San Sepolcro, Petrarka opisał, jak 26 kwietnia 1336 r. wszedł na Ventoux od strony Malaucène z bratem Gherardem i dwoma służącymi…

    Mont Ventoux · Paryż i Prowansja: wąwozy, Mont Ventoux i Verdon

  25. Anegdota

    Ucieczka Radowitzky'ego z więzienia na końcu świata

    Najsłynniejszym więźniem Ushuai był Simón Radowitzky, młody anarchista urodzony w Imperium Rosyjskim, który w 1909 r. zabił bombą szefa policji Buenos Aires Ramóna Falcóna…

    Ushuaia i Bahía Lapataia: koniec Ruta 3 na Ziemi Ognistej · Patagonia

  26. Anegdota

    Wieś, która zmieniła nazwę dla wódki

    Wieś w górnej części doliny nazywała się kiedyś La Greda, od gliny, z której lepiono dzbany na pisco, a od 1873 r. La Unión, na pamiątkę solidarności mieszkańców w czasie epidemii ospy…

    Valle del Elqui: Vicuña, pisco i gwiazdy · Północ Argentyny i Chile

  27. Anegdota

    Miasto, w którym chodzą nieboszczycy

    Strabon zapisał, że Kaunos miało złą sławę: latem i jesienią powietrze było tu ciężkie od upału i nadmiaru owoców, a mieszkańcy chodzili bladzi, z zielonkawą cerą…

    Kaunos i delta Dalyan z plażą İztuzu · Turcja południowa: Licja, Pamfilia i Taurus

  28. Anegdota

    Dwie Afrodyty Praksytelesa

    Ateński rzeźbiarz Praksyteles wyrzeźbił według Pliniusza Starszego dwa posągi Afrodyty: jeden w szacie, drugi zupełnie nagi, i wystawił oba na sprzedaż za tę samą cenę…

    Knidos · Turcja południowa: Licja, Pamfilia i Taurus

  29. Anegdota

    Tales i prasy do oliwek

    Tales z Miletu słynął z mądrości, ale był biedny i współobywatele wytykali mu, że filozofia do niczego się nie przydaje…

    Milet · Turcja południowa: Licja, Pamfilia i Taurus

  30. Mit

    Śpiewająca głowa Orfeusza

    Gdy menady rozszarpały Orfeusza w Tracji, jego głowę i lirę wrzucono do rzeki Hebros. Według mitu głowa nie umilkła: płynęła z nurtem, wciąż śpiewając żałosną pieśń, aż rzeka wyniosła ją na morze, a wiatry i fale zaniosły ją na Lesbos, pod Metymnę…

    Lesbos (Lesvos): Antissa i grota wyroczni Orfeusza · Śladami Homera – wyspy

  31. Anegdota

    Most z łodzi Nikiasza

    Miasta greckie posyłały na Delos chóry na święto Apollina. Według Plutarcha zwykle odbywało się to bez ładu: statki przybijały byle jak, a tłum zmuszał śpiewaków do zaczynania pieśni jeszcze przy wysiadaniu…

    Delos (Dilos) · Śladami Homera – wyspy

  32. Legenda

    Zagadka chłopców z Ios

    Według „Agonu Homera i Hezjoda” Homer zapytał kiedyś w Delfach, kim jest i skąd pochodzi. Pytia odpowiedziała, że wyspa Ios to ojczyzna jego matki i przyjmie go po śmierci, ale ma się strzec zagadki młodych chłopców. Poeta długo omijał więc Ios…

    Ios: tradycyjny grób Homera (Plakotos) · Śladami Homera – wyspy

  33. Mit

    Skrzydła Dedala i upadek Ikara

    Minos podejrzewał, że to Dedal podsunął Ariadnie pomysł z kłębkiem nici, i uwięził mistrza razem z synem Ikarem: według jednych wersji w wieży nad morzem, według innych w samym Labiryncie…

    Kreta: Knossos (Knosos) · Śladami Homera – wyspy

  34. Anegdota

    Sen ojca Galena

    Galen urodził się w Pergamonie w zamożnej rodzinie. Jego ojciec Nikon, architekt i budowniczy, widział syna jako filozofa albo polityka…

    Bergama (Pergamon): akropol i Asklepiejon · Śladami Homera – wyspy

Opowieści streszczone własnymi słowami: Piotr Goliasz, CC BY 4.0. Legendy opowiadamy jako legendy, a przy anegdotach – kto je przekazał; źródło każdej opowieści stoi pod nią na stronie miejsca. Obrazy motywów to dawne dzieła z domeny publicznej i zdjęcia na wolnych licencjach z Wikimedia Commons.

Zdjęcia na tej stronie (9)