Cáceres (Estremadura)
Trujillo
| Typ | miasteczko, zamek, historia, widok |
|---|---|
| Czas | 3–4 h |
| Wstęp | miasto i Plaza Mayor bez opłat; zamek i domy-muzea płatne osobno, zamek ok. 2 € [do sprawdzenia przed wyjazdem] |
| Wys. | 564 m, granitowe wzgórze Cabeza de Zorro nad równiną |
| Mieszkańcy | 8611 (INE 2025) |
| Rzymskie Turgalium | osada rzymska; po arabsku Turyila, z czego wyrosło dzisiejsze Trujillo |
| Zdobycie | 25 stycznia 1233 r. przez wojska zakonów rycerskich i biskupa Plasencii (część źródeł podaje 1232 r.) |
| Synowie miasta | Francisco Pizarro (ok. 1478–1541), zdobywca Peru; jego bracia, m.in. Hernando (1504–1580); Francisco de Orellana (1511–1546), pierwszy Europejczyk, który spłynął Amazonką |
| Zabytek | zespół historyczny (BIC) od 1962 r. |
| Wydarzenia | Chíviri – Niedziela Wielkanocna na Plaza Mayor; Feria Nacional del Queso – targi serów, co roku od 1985 r., zwykle w pierwszym tygodniu maja [termin do sprawdzenia]; święto patronki, Virgen de la Victoria – koniec sierpnia i początek września |
Rys historyczny
Trujillo stoi na granitowym wzgórzu Cabeza de Zorro, najwyższym wśród pagórków na falistej równinie między rzeką Almonte a górami Villuercas. Wokół leżą pastwiska z rozrzuconymi dębami i łąki usiane wielkimi głazami granitu, typowy krajobraz środkowej Estremadury. Rzymianie mieli tu osadę Turgalium. W oryginalnej wersji filmu „Gladiator” Maximus mówi, że jego dom jest pod Turgalium, choć w hiszpańskim dubbingu zamieniono to na Méridę. Muzułmanie zbudowali na szczycie wzgórza alkazabę z cysternami i murami, a miasto przez dwa stulecia przechodziło z rąk do rąk. Ostatecznie chrześcijanie zdobyli je 25 stycznia 1233 r. (część źródeł podaje 1232 r.), po kilkumiesięcznym oblężeniu przez rycerzy zakonnych i wojsko biskupa Plasencii. Według legendy w czasie szturmu, gdy oblegający już słabli, między dwiema wieżami ukazała się im Matka Boża. Tę Virgen de la Victoria, „Madonnę Zwycięstwa”, widać dziś w herbie miasta i w niszy nad bramą zamku, gdzie posąg umieszczono z decyzji rady miejskiej z 1531 r. Alfons X nadał miastu fuero w 1256 r., a Jan II prawa miejskie w 1430 r.
Złoty wiek przyszedł z Ameryką. Z Trujillo wyruszyli Francisco Pizarro, jego bracia Hernando, Juan i Gonzalo oraz Francisco de Orellana, a także wielu mniej znanych osadników, których imię nosi dziś kilka amerykańskich miast Trujillo: w Hondurasie, Peru i Wenezueli. Francisco Pizarro, nieślubny syn kapitana Gonzala Pizarra, urodził się ok. 1478 r. i do Ameryki ruszył młodo, bez majątku i bez umiejętności pisania. W 1532 r. w Cajamarce pojmał inkaskiego władcę Atahualpę, wziął za niego okup w złocie i srebrze, a w 1533 r. kazał go stracić. Zginął 26 czerwca 1541 r. w Limie, zamordowany przez stronników Diega de Almagro, swego wspólnika, a potem wroga. Francisco de Orellana (1511–1546), także z Trujillo, wyruszył z Gonzalem Pizarrem na poszukiwanie krainy cynamonu i El Dorado, a w 1542 r. jako pierwszy Europejczyk spłynął Amazonką do Atlantyku. To od jego relacji o walczących kobietach rzeka wzięła nazwę od mitycznych Amazonek. Zginął w 1546 r. gdzieś nad Amazonką, w czasie drugiej wyprawy.
Pieniądze z Peru przerobiono na kamień. Hernando Pizarro, który za egzekucję Almagra spędził ok. dwudziestu lat w więzieniu w zamku La Mota w Medina del Campo, ożenił się tam ze swoją bratanicą Franciszką Pizarro Yupanqui, córką Francisca i inkaskiej księżniczki Inés Huaylas Yupanqui. Po uwolnieniu w 1561 r. wrócił do rodzinnego miasta i razem z żoną zbudował przy Plaza Mayor Palacio de la Conquista, „Pałac Podboju” (1562–1580). Na jego narożnym balkonie są kamienne popiersia Francisca, Inés, Franciszki i Hernanda, a nad nimi wielki herb, który Karol V nadał zdobywcy Peru: miasto Cuzco, statki i skuci łańcuchem jeńcy wokół pojmanego Atahualpy. Gzyms wieńczy dwanaście granitowych posągów. Inni powracający, nazywani indianos, stawiali własne pałace z herbami na narożnikach i wieżami, stąd dzisiejszy wygląd placu i górnej części miasta.
Plaza Mayor, prostokątna, na kilku poziomach, z arkadami i schodami, jest jednym z najpiękniejszych placów Hiszpanii. Na jej skraju stoi kościół San Martín, a pośrodku stoi pomnik konny Pizarra w hełmie z pióropuszem. Wyrzeźbił go Amerykanin Charles Cary Rumsey (zm. 1922), w 1927 r. odlew pokazano w paryskim Grand Palais, a w 1929 r. odsłonięto go w Trujillo. Bliźniacze odlewy stoją w Buffalo i w Limie, gdzie pomnik od lat budzi spory. Nad placem wznosi się dawne miasto za murami, z kościołem Santa María la Mayor z XIII w., domem-muzeum Pizarrów i zamkiem, z którego murów widać daleko równinę i góry Villuercas. W Niedzielę Wielkanocną na Plaza Mayor tańczy się Chíviri, święto z lokalnym jedzeniem i strojami, a wiosną miasto zjeżdża się na krajowe targi serów.
Na miejscu
- Plaza Mayor: pomnik Pizarra, narożny balkon Palacio de la Conquista z herbem, kościół San Martín i arkady; najładniej wieczorem, gdy plac się podświetla.
- Wejście przez Arco del Triunfo do dawnego miasta za murami, Santa María la Mayor z wieżą i dom-muzeum Pizarrów [godziny i ceny do sprawdzenia przed wyjazdem].
- Zamek: Madonna Zwycięstwa nad bramą, arabskie cysterny i spacer po murach z widokiem na równinę.
Praktycznie
- Dojazd: Trujillo leży przy autostradzie A-5 Madryt – Badajoz, w połowie drogi do Méridy, ok. 50–55 km szosą EX-208 na południe od parku Monfragüe. Z A-5 lub EX-208 do centrum dojeżdża się szosą, a w górne miasto wjazd jest stromy i brukowany, więc motocykl lepiej zostawić przy Plaza Mayor albo poniżej niej [zasady parkowania na placu do sprawdzenia przed wyjazdem].
- Zamek: wstęp ok. 2 € według przewodników bez daty, codziennie rano i po południu z przerwą na sjestę [do sprawdzenia przed wyjazdem]. Biuro turystyczne mieści się w Palacio de la Conquista przy Plaza Mayor.
- Paliwo: kilka stacji przy wylotach na A-5 i EX-208 (OpenStreetMap, stan na 2026-11).
- Latem upał jak w całej Estremadurze; najprzyjemniej wiosną, gdy na równinie kwitną łąki, i jesienią.
Źródła (13)
es.wikipedia.org/wiki/Trujillo_(Espa%C3%B1a), es.wikipedia.org/wiki/Palacio_de_la_Conquista, es.wikipedia.org/wiki/Castillo_de_Trujillo, es.wikipedia.org/wiki/Francisco_Pizarro, es.wikipedia.org/wiki/Hernando_Pizarro, es.wikipedia.org/wiki/Francisco_de_Orellana, en.wikipedia.org/wiki/Equestrian_statue_of_Fr..., revistas.urp.edu.pe/index.php/Illapa/article/..., chdetrujillo.com/de-la-torgiela-islamica-a-la..., www.biblioteca-antologica.org/es/wp-content/u..., www.biblioteca-antologica.org/es/wp-content/u..., guias-viajar.com/turismo-espana/visitar-extre..., www.openstreetmap.org/relation/1594111
39.46059, -5.88159 (osm:relation/1594111)