Toledo (La Sagra) · D1
Esquivias: ślub Cervantesa i ród Quijadów
| Typ | miasteczko, muzeum, literatura |
|---|---|
| Czas | 1–1,5 h |
| Wstęp | Casa de Cervantes zwiedzana z przewodnikiem, biletowana [godziny i ceny do sprawdzenia] |
| Ślub Cervantesa | 12 grudnia 1584 r. z Cataliną de Salazar y Palacios, kościół Santa María de la Asunción |
| Casa de Cervantes | dom zamożnych rolników z XVI w. z piwnicami na wino, muzeum od 12 grudnia 1994 r. |
| W powieści | nazwisko bohatera „Quijada albo Quesada” (cz. I, rozdz. 1) – jak ród Quixadów z Esquivias |
Zdarzyło się więc, łaskawy czytelniku, że gdy wraz z dwoma przyjaciółmi
wracałem ze sławnego miasteczka Esquivias, sławnego z tysiąca powodów,
jednego z racji jego znakomitych rodów, a drugiego z racji jego przeznakomitych win…— Miguel de Cervantes, „Przygody Persilesa i Sigismundy” prolog · przekład własny · tekst oryginalny
Sucedió, pues, lector amantísimo, que viniendo otros dos amigos y yo
del famoso lugar de Esquivias, por mil causas famoso,
una por sus ilustres linajes, y otra por sus ilustrísimos vinos…
Rys historyczny
Esquivias to miasteczko w La Sagrze, płaskiej krainie zbóż, winnic i oliwek między Madrytem a Toledo. W spisie z 1575 r. miało 250 rodzin, w tym aż 37 szlacheckich, a jego wino było sławne w całej Kastylii. We wrześniu 1584 r. przyjechał tu 37-letni Miguel de Cervantes, weteran bitwy pod Lepanto i pięciu lat niewoli w Algierze, wtedy jeszcze autor bez książki. Odwiedzał wdowę po przyjacielu, poecie Pedrze Laínezie, żeby wydać jego śpiewnik. U niej poznał osiemnastoletnią Catalinę de Salazar y Palacios, córkę miejscowego hidalga, który zmarł kilka miesięcy wcześniej i zostawił rodzinę w długach. Trzy miesiące później, 12 grudnia 1584 r., wzięli ślub w kościele Santa María de la Asunción.
Małżonkowie zamieszkali z matką Cataliny, ale Cervantes długo w Esquivias nie wysiedział: w 1587 r. wyjechał do Andaluzji jako komisarz zaopatrzenia Wielkiej Armady i przez następne lata wracał tu tylko na krótko. Esquivias zostawiło jednak ślad w jego książkach. W pierwszym rozdziale „Don Kichota” narrator przyznaje, że autorzy nie są zgodni, jak się bohater nazywał: „Quijada albo Quesada”, choć zapewne Quijano. W Esquivias żył ród Quixadów, krewnych Cataliny, a w miejscowych dokumentach nazwisko to zapisywano raz jako Quixada, raz jako Quijada, a nawet jako Quesada. Miejscowi badacze wskazują Alonsa Quijadę de Salazara, hidalga rozczytanego podobno w romansach rycerskich, jako pierwowzór Alonsa Quijana, a w księgach parafii szukają też innych „żywych modeli” postaci z powieści. To hipoteza, nie pewnik; pewne jest za to, że Cervantes Esquivias cenił. W prologu ostatniej powieści, pisanym na kilka dni przed śmiercią, nazwał je sławnym „z tysiąca powodów” – dla rodów i dla win.
Casa de Cervantes to duży dom zamożnych rolników z XVI w., który należał do Quixadów: z patio, tłocznią, przestronną kuchnią, stajniami i wydrążonymi w ziemi piwnicami na wino ze sklepieniem z ostrych łuków, głębokimi do 9 m. Dekret z 1971 r., który uczynił go zabytkiem, powołuje się na tradycję, według której Cervantes mieszkał tu niemal dwadzieścia lat; większość badaczy uważa jednak, że małżonkowie mieszkali w domu rodziny Cataliny, a ten dom tradycja przypisała pisarzowi później. W 1990 r. kupiła go gmina, a po restauracji otwarto w nim muzeum 12 grudnia 1994 r., w 410. rocznicę ślubu. W gablotach leży 86 wydań „Don Kichota” w różnych językach, z których co roku ambasadorzy wielu krajów czytają powieść na głos, każdy w swoim języku. Catalina przeżyła męża o dziesięć lat i zmarła w Madrycie w 1626 r.; w testamencie poprosiła, by pochować ją obok niego, „przez wielką miłość, jaką darzyli się za życia”.
Na miejscu
- Casa de Cervantes: patio, kuchnia, izby i piwnice z tłocznią, zwiedzanie z przewodnikiem, czasem w kostiumach.
- Kościół Nuestra Señora de la Asunción, w którym odbył się ślub.
- Plaza Mayor i pomnik Cervantesa.
Praktycznie
- Esquivias leży ok. 45 km na południe od Madrytu i ok. 45 km na północny wschód od Toledo, przy autostradach A-4 i A-42; miasteczko jest małe i spokojne, motocykl można zostawić przy placu.
- Muzeum otwarte w wybranych godzinach, wejście tylko z przewodnikiem [godziny, dni i ceny do sprawdzenia przed wyjazdem; zdarzają się wizyty w kostiumach ogłaszane na stronie gminy].
- Dalej do Toledo ok. 45 km [szacunkowo].
Źródła (5)
es.wikipedia.org/wiki/Esquivias, es.wikipedia.org/wiki/Casa_de_Cervantes_(Esquivias), es.wikipedia.org/wiki/Catalina_de_Salazar_y_Palacios, es.wikisource.org/wiki/Los_trabajos_de_Persil..., es.wikisource.org/wiki/El_ingenioso_hidalgo_D...
40.10306, -3.76472 (wikidata:Q1630025)