Kantabria (Liébana)
Fuente Dé i kolejka linowa (Picos de Europa)
| Typ | gory, park narodowy, widok, kolej |
|---|---|
| Czas | 2–3 godziny z wjazdem na górę i krótkim spacerem |
| Wstęp | kolejka 2026: 30 € tam i z powrotem w sezonie wysokim, 20 € w niskim; od 16 listopada 2026 zamknięta na prace modernizacyjne, data otwarcia nieznana (stan na 2026-10, źródło: telefericodefuentede.com) |
| Wys. | ok. 1070 m dolna stacja, 1823 m górna (El Cable) |
| Kolejka | otwarta 21 sierpnia 1966 r.; 753 m różnicy wysokości w 3 min 40 s |
| Lina | 1450 m, kabiny na 20 osób, 10 m/s |
| Park narodowy | od 1918 r. (Montaña de Covadonga), w obecnym kształcie od 1995 r.; 67 127 ha |
| UNESCO | rezerwat biosfery Picos de Europa (2003) |
| Wydarzenia | meta 17. etapu Vuelta a España 2012 (wygrał Alberto Contador) |
O miejscu
Droga z Potes w górę doliny Liébana kończy się w Fuente Dé, na ok. 1070 m, pod ścianą, która wygląda jak koniec świata. To kocioł polodowcowy: lodowiec, który kiedyś spływał z Picos de Europa, wyżłobił półkolistą niszę z niemal pionowymi wapiennymi ścianami, a dziś jej dno i zbocza porastają lasy bukowe. Tu, u stóp ściany, bije źródło rzeki Deva, od którego miejsce wzięło nazwę. Picos de Europa to najwyższa część Gór Kantabryjskich, zbudowana prawie w całości z wapienia: trzy masywy, zachodni (Cornión), centralny (Urrieles) i wschodni (Ándara), z najwyższym szczytem Torre de Cerredo (ok. 2650 m). Nazwę tłumaczy się najczęściej tym, że były pierwszym lądem Europy widzianym z pokładu statków wracających z Ameryki; jako „Rupes Europae” wspomniał je już w 1530 r. humanista Lucio Marineo Sículo.
Na krawędź kotła wjeżdża kolejka linowa. Pomysł podsunął José Antonio Odriozola, alpinista z rodziny pochodzącej z Liébany, późniejszy prezes Hiszpańskiej Federacji Górskiej (1971–1981). Projekt przygotowali inżynier José Calavera Ruiz i architekt Ángel Hernández Morales, budowa ruszyła 20 listopada 1962 r., a pierwsi pasażerowie wjechali 21 sierpnia 1966 r. Kabina pokonuje 753 m różnicy wysokości po linie długiej na 1450 m w 3 minuty i 40 sekund, z prędkością 10 m/s, i zatrzymuje się na 1823 m, w stacji El Cable przyklejonej do krawędzi urwiska. Z balkonu widokowego obok górnej stacji patrzy się na południe, na pasma Gór Kantabryjskich, a za plecami ma się szczyty masywu centralnego. Kolejką zarządza Cantur, spółka turystyczna rządu Kantabrii.
Za górną stacją zaczynają się Puertos de Áliva, wysokie hale między masywem centralnym a wschodnim. Od niepamiętnych czasów są wspólnym letnim pastwiskiem: pasterze wyprowadzali tu bydło na lato i nocowali w kamiennych szałasach (invernales), z których większość stoi dziś pusta. Na zboczach Peña Vieja Real Compañía Asturiana de Minas wydobywała blendę cynkową; kopalnie działały jeszcze w latach 90. XX w. i dawały pracę wielu mieszkańcom Liébany. Dla inżynierów kopalni powstał Chalet Real, w którym w 1912 r. nocował król Alfons XIII, przybyły na polowanie na kozice. Dawne schronisko Áliva (ok. 1670 m) przebudowano w latach 90., mimo protestów, na mały hotel prowadzony przez Cantur.
Cały ten teren leży w Parku Narodowym Picos de Europa, najstarszym w Hiszpanii: 24 lipca 1918 r. Alfons XIII ustanowił park narodowy Montaña de Covadonga, który w 1995 r. powiększono do całych Picos de Europa. Dziś ma ok. 67 tys. ha w Asturii, Kantabrii i prowincji León. Symbolem parku jest kozica kantabryjska (rebeco), żyją tu niedźwiedzie brunatne, przywrócono koziorożca iberyjskiego, a coraz częściej zalatują orłosępy. Jadąc z Potes, mija się wieś Cosgaya nad Devą, związaną z jedną z najstarszych legend Hiszpanii: według kronik asturyjskich (Crónica Albeldense i kroniki Alfonsa III) niedobitki muzułmańskiego wojska pobitego pod Covadongą (722 r.) zginęły tu pod osuwiskiem zbocza góry Subiedes.
Na miejscu
- Wjazd kolejką na El Cable i balkon widokowy nad kotłem; przy dobrej pogodzie widać całą dolinę Liébany, przy złej często morze chmur pod stopami.
- Krótki spacer z górnej stacji w stronę Puertos de Áliva: do hotelu Áliva i z powrotem niecałe 2 godziny; pełne zejście trasą PR-PNPE 24 do Fuente Dé to 14,5 km i ok. 4 h 15 min (źródło: miteco.gob.es).
- Ściana kotła z dołu, od parkingu przy dolnej stacji: kabiny wyglądają na niej jak kropki.
- Po drodze z Potes: Cosgaya i Espinama nad Devą.
Praktycznie
- Kolejka (stan na 2026-10, źródło: telefericodefuentede.com): sezon wysoki to 1 lipca–30 września, Wielki Tydzień i święta państwowe – 30 € tam i z powrotem, 17 € w jedną stronę; poza nim 20 € i 13 €. Bilety online najpóźniej dzień wcześniej, na półgodzinne okna; bilet powrotny ważny tylko tego samego dnia. W październiku–grudniu 2026 r. kursuje w dni robocze 10:00–17:00, w weekendy 9:00–17:00, a od 16 listopada 2026 r. jest zamknięta na prace modernizacyjne. Godziny na porę wyjazdu [do sprawdzenia przed wyjazdem]: przy porannym starcie dnia nie należy zakładać kursów przed 9:00–10:00.
- Pogoda: kolejkę zamyka się przy silnym wietrze, burzy, śniegu, a w sierpniu 2025 r. także z powodu dymu z pożarów; mgła zdarza się o każdej porze roku, a za słabą widoczność pieniędzy się nie zwraca. Przed wyjazdem warto spojrzeć na kamerę na stronie operatora.
- Dojazd: ok. 23 km (szacunkowo) asfaltem z Potes doliną Devy przez Cosgayę i Espinamę; droga kończy się na parkingu przy dolnej stacji. Osobne miejsca dla motocykli [do sprawdzenia].
- Paliwo: ostatnia stacja przed Fuente Dé według OpenStreetMap jest w Ojedo pod Potes, ok. 25 km od dolnej stacji; tankować przed wjazdem w dolinę.
- Pista Espinama – Áliva – Sotres: szutrowa droga przez Puertos de Áliva leży w parku narodowym. Nie znaleziono oficjalnego źródła, które potwierdzałoby, że wolno nią jechać prywatnym motocyklem; operator kolejki i park opisują ją jako trasę pieszą [do sprawdzenia w administracji parku przed wyjazdem].
Źródła (12)
telefericodefuentede.com/informacion-teleferi..., telefericodefuentede.com/tarifas/, telefericodefuentede.com/preguntas-frecuentes/, telefericodefuentede.com/ruta/hotel-aliva-sotres/, www.miteco.gob.es/es/red-parques-nacionales/n..., es.wikipedia.org/wiki/Telef%C3%A9rico_de_Fuen..., es.wikipedia.org/wiki/Fuente_D%C3%A9, es.wikipedia.org/wiki/Puertos_de_%C3%81liva, es.wikipedia.org/wiki/Parque_nacional_de_los_..., es.wikipedia.org/wiki/Cosgaya_(Espa%C3%B1a), en.wikipedia.org/wiki/Picos_de_Europa, en.wikipedia.org/wiki/Camale%C3%B1o
43.14880, -4.80876 (osm:way/23854806)