Piotryseusztrasy i przewodniki motocykloweSzukaj

← Transpirenaica: Pireneje od Morza Śródziemnego do Atlantyku

3

Jacetania, Huesca (Aragonia)

Klasztor San Juan de la Peña

Klasztor San Juan de la Peña
Fot. Elemaki, CC BY 3.0, Wikimedia Commons
Typklasztor, romanskie, historia, geologia
Czas1,5–2 h ze starym i nowym klasztorem
Wstęp12 €, ulgowy 7,50 €; jeden bilet na stary klasztor, nowy klasztor z centrum interpretacji i kościół Santa María w Santa Cruz de la Serós (stan na 2026-11, źródło: strona monasteriosanjuan.com) [do sprawdzenia przed wyjazdem]
Początkiwspólnota mnichów przed XI w. [data sporna – źródła podają X w. albo ok. 920 r.]; budowa kościoła od 1026 r. za Sancha III Wielkiego
Ryt rzymski22 marca 1071 r. – pierwsza w Hiszpanii msza w rycie rzymskim zamiast mozarabskiego
Panteon królewskiRamiro I, Sancho Ramírez i Piotr I z żonami; wystrój z 1770 r., za Karola III
Kielichwedług tradycji przechowywany tu 1071–1399; od 1437 r. w katedrze w Walencji
Zabytekstary klasztor – pomnik narodowy od 1889 r., nowy – od 1923 r.; Sitio Nacional od 1920 r.

Rys historyczny

Stary klasztor San Juan de la Peña stoi w lesie na północnym stoku Sierra de San Juan de la Peña, kilkanaście kilometrów na południowy zachód od Jaki, wciśnięty pod ogromny skalny nawis. Skała zastępuje mu dach: przykrywa część kościoła, krużganek i panteony, a z bliska widać, że mury zbudowano po prostu pod jej brzuchem. Z początkami klasztoru wiąże się legenda o szlachcicu Voto i jeleniu, do której należy też opowieść o wyborze Garcii Jiméneza, mitycznego założyciela władzy w górach Aragonii.

Historycy są ostrożniejsi: jakaś wspólnota mnichów żyła tu przed XI w., a datę jej powstania źródła podają różnie [sporne]. Pewne jest, że od 1026 r. król Pampeluny Sancho III Wielki rozbudował klasztor, a jego następcy go hojnie obdarowywali. Prawdziwy rozkwit przyszedł za Sancha Ramíreza, króla Aragonii. W 1071 r. oddał klasztor mnichom związanym z reformą z Cluny, a 22 marca tego roku odprawiono tu pierwszą w Hiszpanii mszę w rycie rzymskim zamiast dawnego rytu mozarabskiego. Wkrótce przyjęło go całe królestwo. San Juan de la Peña stał się panteonem pierwszych królów Aragonii: spoczywają tu Ramiro I, Sancho Ramírez i Piotr I z żonami. Obecny wystrój panteonu powstał w 1770 r. z polecenia Karola III. Obok jest osobny panteon szlachty.

Z klasztorem wiąże się też tradycja Graala: kielich, który według niej przechowywano tu do 1399 r., jest dziś w katedrze w Walencji, a w klasztorze stoi jego kopia. Najcenniejszą częścią starego klasztoru jest dziś romański krużganek, otwarty z jednej strony na przepaść, z drugiej przykryty skałą. Kapitele z końca XI w. mają zwierzęta i rośliny, a ok. 20 z ostatnich dekad XII w. wykuł anonimowy mistrz nazywany od tego miejsca Mistrzem z San Juan de la Peña albo z Agüero. Pokazują sceny biblijne, m.in. wygnanie Adama i Ewy z raju, Trzech Króli na koniach i wskrzeszenie Łazarza.

Pożary w 1494 i 1675 r. zniszczyły zabudowania. Po drugim mnisi przenieśli się na łąkę San Indalecio, ok. 1,5 km wyżej, gdzie na początku XVIII w. stanął barokowy Nowy Klasztor. Po kasacie zakonów w 1835 r. oba budynki opustoszały. Stary klasztor w 1889 r. ogłoszono pomnikiem narodowym, w 1920 r. król Alfons XIII ogłosił okolicę Sitio Nacional, jednym z pierwszych obszarów chronionych w Hiszpanii, a w 1923 r. pomnikiem narodowym został też Nowy Klasztor. Dziś mieści centrum interpretacji o życiu mnichów i hotel. W sierpniu 2026 r. pod klasztor podszedł wielki pożar lasów, który zaczął się koło Riglos. 13 sierpnia żołnierze jednostki ratunkowej UME wynieśli z panteonu szczątki królów do Muzeum w Huesce, a 26 października wróciły na miejsce. Mury nie ucierpiały, ale część lasów w okolicy spłonęła.

Na miejscu

Praktycznie

  • Godziny: od 16 marca do 31 maja oraz we wrześniu i październiku stary klasztor 10:00–14:00 i 15:30–19:00; od 1 czerwca do 31 sierpnia 10:00–14:00 i 15:00–20:00; od listopada do lutego krócej (w soboty 10:00–17:00, w pozostałe dni 10:00–14:00) (stan na 2026-11, źródło: monasteriosanjuan.com) [do sprawdzenia przed wyjazdem].
  • Parking jest przy Nowym Klasztorze; do starego dowozi autobus wahadłowy (ok. 1,5 km). Gdy zwiedzających jest mało, autobus nie kursuje i można zaparkować przy starym klasztorze.
  • Dojazd: z N-240 Jaca – Pampeluna przez Santa Cruz de la Serós (A-1603) krętą drogą przez las. Jesienią 2026 r. z powodu robót drogowych tylko od tej strony (stan na 2026-11, źródło: monasteriosanjuan.com) [do sprawdzenia przed wyjazdem].
  • Krajobraz chroniony San Juan de la Peña i Monte Oroel: jazda tylko drogami dojazdowymi, najwyżej 30 km/h, parkowanie wyłącznie na parkingach.
Źródła (10)

es.wikipedia.org/wiki/Monasterio_de_San_Juan_..., es.wikipedia.org/wiki/Santo_C%C3%A1liz, en.wikipedia.org/wiki/Monastery_of_San_Juan_d..., www.monasteriosanjuan.com/en/, www.monasteriosanjuan.com/en/como-llegar/, www.wikidata.org/wiki/Q1389060, es.euronews.com/my-europe/2026/08/14/incendio..., infovaticana.com/2026/08/14/la-ume-saca-de-sa..., zaragozala.com/aragon/restos-reyes-aragon-reg..., www.moncloa.com/2026/10/26/reyes-aragon-san-j...

42.50785, -0.67264 (wikidata:Q1389060)

Pokaż na mapie OpenStreetMap · Plik punktu w repozytorium