Kaunos leżało na granicy dwóch krain: rzeka, którą dziś nazywa się Dalyan, a w starożytności Kalbis, oddzielała Karię od Licji, i miasto należało raz do jednej, raz do drugiej. Sami Kaunijczycy mówili, że przybyli z Krety, ale Herodot z pobliskiego Halikarnasu uważał ich za lud miejscowy, mówiący językiem bliskim karyjskiemu i żyjący według własnych, dziwnych obyczajów. Po karyjsku miasto nazywało się Kbid. Mit wywodzi nazwę od Kaunosa, syna Miletosa: jego siostra bliźniaczka Byblis zakochała się w nim, a gdy uciekł przed nią, by założyć nowe miasto, płakała tak długo, aż jej łzy zamieniły się w wodę płynącą do dziś. Historię opowiada m.in. Owidiusz w „Metamorfozach”. W 546 r. p.n.e. Kaunijczycy bronili się przed perskim wodzem Harpagosem, a pół wieku później przyłączyli się do powstania jońskiego.

Miasto rozkwitło w IV w. p.n.e. za Mauzolosa, karyjskiego satrapy z Halikarnasu. Otoczył je murami tak długimi, że daleko przekraczały potrzeby mieszkańców, jakby liczył na wielką przyszłość portu, zbudował agorę i świątynie greckich bogów. W 1996 r. archeolodzy znaleźli tu napis z ok. 400 r. p.n.e. w dwóch językach, karyjskim i greckim. Dla języka karyjskiego był tym, czym kamień z Rosetty dla hieroglifów: pomógł ustalić wartość liter alfabetu, którego wcześniej nie umiano odczytać. Na początku II w. p.n.e. Rodyjczycy kupili Kaunos od wodzów Ptolemeusza za 200 talentów; miasto buntowało się przeciw nim, a w 88 r. p.n.e. stanęło po stronie Mitrydatesa i wymordowało osiadłych tu Rzymian. Za karę Rzym oddał je z powrotem Rodos.

Kaunos miało złą sławę miejsca niezdrowego. Strabon pisze, że latem i jesienią powietrze było tu ciężkie od upału i nadmiaru owoców, i przytacza anegdotę o lutniście Stratonikosie. Zobaczył, jak blado-zieloni są mieszkańcy, i zacytował Homera: „jak pokolenia liści, tak i ludzi”. Gdy Kaunijczycy się oburzyli, że wyśmiewa ich miasto jako chorowite, odparł: „Jakżebym śmiał nazwać chorym miasto, w którym chodzą nawet trupy?”. Przyczyną była malaria z bagien, które rzeka nanosiła coraz dalej. Od ok. 200 r. p.n.e. muł odsuwał morze, dziś odległe o ok. 8 km. Południowy port przestał działać pod koniec epoki hellenistycznej, a wewnętrzny port handlowy, zamykany łańcuchem, zmienił się w Sülüklü Göl, „jezioro pijawek”. Po najazdach arabskich od VII w. i upadku handlu morskiego w XIV w. epidemia malarii w XV w. wyludniła miasto do końca.

Najsłynniejszym widokiem Kaunos są grobowce wykute wysoko w pionowej ścianie skalnej nad rzeką, naprzeciw dzisiejszego Dalyan. Mają fasady jak małe świątynie: dwie kolumny jońskie, fryz, trójkątny szczyt z akroterionami w kształcie liści palmy. Pochodzą z IV–II w. p.n.e. i były przeznaczone dla zamożnych rodów; w Dalyan nazywa się je grobowcami królewskimi albo licyjskimi, choć Kaunijczycy byli Karami, a tylko styl przejęli od sąsiadów. Jeden z grobowców podobno nie został ukończony i widać na nim, że kamieniarze kuli fasadę od góry w dół [do sprawdzenia]. W samym mieście, po drugiej stronie wzgórza, zachował się teatr na ok. 5000 widzów, łaźnie rzymskie, bazylika bizantyjska z V w. z kopułą i taras świątyni z III w. p.n.e. z kręgiem kolumn i obeliskiem, który Kaunijczycy bili też na swoich monetach.

Rzeka wypływa z jeziora Köyceğiz i przez labirynt trzcin płynie do morza. U ujścia zamyka ją mierzeja İztuzu, ok. 4,5 km piasku między deltą a otwartym morzem. W 1987 r. zaczęto tu budować wielki hotel na 1800 łóżek, współfinansowany z niemieckiej pomocy rozwojowej. Przeciw budowie wystąpiła June Haimoff, Brytyjka mieszkająca w chatce na plaży, nazywana „Kaptan June”, a za nią przyrodnik David Bellamy, WWF, Greenpeace i IUCN. Książę Filip poprosił premiera Turguta Özala o wstrzymanie prac, Niemcy wycofali pieniądze, a w lipcu 1988 r. Turcja objęła plażę i deltę ochroną jako Specjalny Obszar Ochrony Środowiska Köyceğiz–Dalyan. Dziś żółwie morskie Caretta caretta składają tu średnio ok. 300 gniazd rocznie. Nazwa Dalyan oznacza po turecku jaz rybacki, czyli zastawę na rzece do łowienia ryb wędrujących między jeziorem a morzem.