Piotryseusztrasy i przewodniki motocykloweSzukaj

← Hiszpańska koniczyna

7

Soria i Burgos (Kastylia i León)

Cañón del Río Lobos (kanion Río Lobos) i pustelnia San Bartolomé, Ucero

Cañón del Río Lobos (kanion Río Lobos) i pustelnia San Bartolomé, Ucero
Fot. Diego Delso, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Typkanion, przyroda, romanskie, jaskinia
Czas2–3 h (spacer do pustelni i Cueva Grande, punkt widokowy); cały kanion pieszo 25 km
Wstępkanion bez opłat; w dni dużego ruchu płatne parkingi Cueva Fría i Valdecea (w 2021 r. 2 € motorower, 4 € samochód); pustelnia ok. 1 € w godzinach otwarcia [stawki i godziny do sprawdzenia przed wyjazdem]
Park przyrodyod 1985 r. (dekret 115/1985); ok. 10 200 ha w prowincjach Soria i Burgos
Kanionponad 20 km, wyżłobiony w wapieniach górnej kredy; od Hontoria del Pinar do Ucero
Ptakiok. 100 par sępów płowych; także orzeł przedni, orzeł południowy, ścierwnik, puchacz
Pustelniapóźnoromańska, pierwsza tercja XIII w.; dobro kultury (BIC) od 2015 r.
Ruchok. 155 tys. osób rocznie przy pustelni (licznik, 2021 r.)
Wydarzeniaromería – pielgrzymka do pustelni w dzień św. Bartłomieja, 24 sierpnia

O miejscu

Río Lobos („Wilcza Rzeka”) wypływa w prowincji Burgos i przez ponad 20 km przecina wapienną wyżynę na pograniczu Gór Iberyjskich i Mesety, aż pod Ucero wpada do rzeki Ucero. Kanion powstał z dwóch rzeczy naraz: rzeka wcinała się w wapienie górnej kredy, a woda rozpuszczała skałę od środka, drążąc jaskinie, które potem zapadały się i poszerzały dolinę. Cała okolica to kras: groty, studnie i ponory, w których rzeka miejscami znika, by wypłynąć kilka kilometrów dalej. Na ścianach widać wklęsłe nisze, ślady zawalonych grot, zabarwione na pomarańczowo i rdzawo tlenkami żelaza. Na płaskowyżu nad kanionem rosną lasy jałowca hiszpańskiego (sabina albar) i sosny czarnej, w dolinie topole i olchy, a w spokojnych rozlewiskach kwitną latem grzybienie. W 1985 r. kanion stał się jednym z pierwszych parków przyrody w Kastylii i León.

Najbardziej widocznymi mieszkańcami kanionu są sępy płowe: na półkach skalnych gniazduje ich ok. stu par i niemal zawsze kilka krąży nad doliną. Na niedostępnych ścianach gniazdują też orły przednie i południowe, ścierwniki, sokoły i puchacze, a w rzece żyją pstrągi i wydry. Do czterech oficjalnych punktów widokowych na krawędzi kanionu, m.in. La Galiana nad wylotem doliny i Costalago, można podjechać, do piątego, Las Gullurías, dochodzi się pieszo. Ludzie żyli tu od dawna: w grotach zachowały się ryty i malowidła z epoki brązu, a na wzgórzu nad Ucero stoi zamek, wzniesiony na resztkach celtyberyjskiego grodziska. Od 1302 r. należał do biskupów Osmy, którzy według tradycji przyjeżdżali tu łowić pstrągi i trzymali w nim duchownych pod kluczem; z ruin wystaje wieża ze sklepieniem, w którego zworniku wyrzeźbiono Baranka Bożego, a ukryty korytarz schodzi zygzakiem do rzeki, żeby załoga miała wodę w czasie oblężenia.

W połowie kanionu, w zakolu rzeki pod pomarańczowymi ścianami, stoi pustelnia San Bartolomé. Zbudowano ją w pierwszej tercji XIII w., gdy styl romański ustępował gotyckiemu; jest prosta i surowa jak budowle cystersów, ma jedną nawę długą na 30 m i dwie kaplice tworzące krzyż łaciński. W szczytach obu kaplic są okrągłe okna z kamienną kratą ułożoną w pięć splecionych serc i odwróconą pięcioramienną gwiazdę wokół pięciokąta; ta rozeta jest dziś znakiem parku. Pod okapem biegną kroksztyny z ludzkimi głowami i figurami, wśród nich Adam trzymający się za gardło po zjedzeniu zakazanego owocu, a na jednym chrystogram. Kamieniarze zostawili na ciosach wiele znaków, a na jednym obróconym bloku trzy litery P:M:F, może podpis fundatora. Kościół jest jedynym, co zostało z dawnego klasztoru.

Z pustelnią wiążą się templariusze, ale to raczej legenda niż historia. Zakon miał w okolicy dom, San Juan de Otero, wspomniany w sporze z zakonem Calatrava z ok. 1170 r. W XVIII w. kronikarz diecezji Osma Juan Loperráez utożsamił go z San Bartolomé, ale dokument wiążący samą pustelnię z templariuszami nie jest znany, a gdzie dokładnie stała komandoria, historycy się spierają. W XX w. pisarz Juan García Atienza wyliczył, że pustelnia leży w równej odległości od przylądków Creus i Finisterre, skrajnych punktów północnej Hiszpanii, i od tego czasu uchodzi za „środek świata” templariuszy. Do legendy dokłada się kamienna dekoracja, w której miłośnicy tajemnic widzą symbole wtajemniczonych. Tuż obok pustelni otwiera się Cueva Grande, wielka grota w ścianie kanionu z malowidłami naskalnymi, a przy ścieżce w górę doliny stoi Colmenar de los Frailes, stare ule z wydrążonych pni. Najwięcej ludzi przychodzi 24 sierpnia, na pielgrzymkę w dzień św. Bartłomieja.

Na miejscu

Praktycznie

  • Dojazd: szosą SO-920 z El Burgo de Osma przez Ucero w stronę San Leonardo de Yagüe; od niej odbija asfaltowa droga do parkingów Engómez i Cueva Fría, a ostatni odcinek do parkingu Valdecea, ok. 1–1,5 km, to droga leśna o nawierzchni ubitej, oznaczonej w OSM jako płatna i dostępna dla samochodów i motocykli (OSM, stan na 2026-11). Za Valdecea wjazdu nie ma, do pustelni idzie się pieszo ok. 1 km.
  • Opłaty: w dni dużego ruchu parkingi Cueva Fría i Valdecea są płatne. W 2021 r. regulacja trwała 135 dni, a stawki wynosiły 2 € za motorower, 4 € za samochód (El Mirón de Soria, 2022-12); stawka dla motocykla, dni regulacji i stan na rok wyjazdu [do sprawdzenia przed wyjazdem]. Parking Engómez przy Casa del Parque jest bezpłatny (OSM).
  • Inne wejścia do kanionu: Puente de los Siete Ojos przy szosie SO-934 między San Leonardo de Yagüe a Santa María de las Hoyas (parking, stąd kilka kilometrów ścieżką wzdłuż rzeki do pustelni [odległość do sprawdzenia]) oraz Hontoria del Pinar przy N-234 na północy.
  • Pustelnia: wstęp ok. 1 €, otwarta w wybrane dni, głównie w weekendy i latem (godziny różnią się w źródłach) [do sprawdzenia przed wyjazdem]. Godziny Casa del Parque zmieniają się z porą roku [do sprawdzenia].
  • W parku nie wolno biwakować, wspinać się ani schodzić do zamkniętych jaskiń; na trasie nie ma wody pitnej. Po ulewach zimą i wiosną ścieżka wzdłuż rzeki bywa nieprzejezdna. Najładniej wiosną i jesienią; latem i w weekendy tłok przy pustelni.
  • Paliwo i noclegi w El Burgo de Osma, ok. 16 km szosą na południe od Ucero, i w San Leonardo de Yagüe na północy [stacje do sprawdzenia].
Źródła (16)

es.wikipedia.org/wiki/Parque_natural_del_Cañó..., es.wikipedia.org/wiki/Ermita_de_San_Bartolomé..., es.wikipedia.org/wiki/Castillo_de_Ucero, es.wikipedia.org/wiki/Ucero, patrimonionatural.org/espacios-naturales/parq..., patrimonionatural.org/casas-del-parque/casas-..., www.spain.info/es/rutas-senderismo/senda-del-..., www.turismocastillayleon.com/es/arte-cultura-..., santamarialareal.org/wp-content/uploads/2020/..., elmirondesoria.es/provincia/comarca-de-pinare..., elmirondesoria.es/cyl/junta-de-castilla-y-leo..., www.eldebate.com/espana/castilla-y-leon/20260..., www.terranostrum.es/turismo/soria/ermita-de-s..., www.guiarepsol.com/es/fichas/experiencia/la-e..., www.openstreetmap.org/way/27395252, www.wikidata.org/wiki/Q5836061

41.75170, -3.06831 (wikidata:Q5836061)

Pokaż na mapie OpenStreetMap · Plik punktu w repozytorium