Epicka droga motocyklowa · Portugalia
Serra da Estrela: Seia – Torre – Covilhã (N339, ER338, ER339)
| Drogi | N339, ER338, ER339 |
|---|---|
| Długość | ok. 49 km Seia – Torre – Covilhã, z tego ok. 29 km podjazdu z Seii na Torre i ok. 20 km zjazdu do Covilhã (OSRM, szacunkowo) |
| Charakter | serpentyny, płaskowyż |
| Sezon | zwykle od maja do października; od listopada do kwietnia odcinki Lagoa Comprida – Torre – Piornos bywają zamykane po opadach śniegu [do sprawdzenia przed wyjazdem] |
| Najwyżej | Torre, 1993 m – najwyższy punkt kontynentalnej Portugalii, z asfaltem aż na szczyt |
| Podjazd z Seii | ok. 29 km i ok. 1460 m różnicy wysokości (szacunkowo) |
| Numery | dawna N339; dziś N339 (EN 339) Seia – Lagoa Comprida, ER338 przez płaskowyż, ER339 do Covilhã |
| Volta a Portugal | meta etapu na Torre od 1971 r. (pierwszy wygrał Joaquim Agostinho) |
| UNESCO | Geopark Estrela (lipiec 2020), rezerwat biosfery (czerwiec 2026) |
| GPX | ślad drogi (OpenRouteService, sprawdź w nawigacji) |
O drodze
Droga z Seii przez Torre do Covilhã przecina granitowy masyw Serra da Estrela i wjeżdża na jego dach. Torre (1993 m) nie jest wyraźnym szczytem, tylko najwyższym miejscem płaskowyżu, ale to najwyższy punkt kontynentalnej Portugalii i asfalt dochodzi tu aż do ronda pod kamienną wieżą. Dlatego to najwyżej położona droga Portugalii. Dawniej cała trasa była drogą krajową N339. Po reformie sieci dróg numery się rozdzieliły: w OpenStreetMap od Seii do Lagoa Comprida jedzie się N339, przez płaskowyż do skrzyżowania Piornos ER338, a w dół do Covilhã ER339. Na sam szczyt prowadzi kilometrowe odgałęzienie. W komunikatach o śniegu ten sam odcinek bywa nazywany raz N339, raz N338. Cały masyw to park przyrody, od lipca 2020 r. Geopark UNESCO, a od czerwca 2026 r. także rezerwat biosfery.
Od zachodu droga wychodzi z Seii, miasteczka na skraju równiny Mondego, i serpentynami pnie się do Sabugueiro. Wieś bywa nazywana „najwyżej położoną wsią Portugalii”, choć to nieprawda: jej najwyżej położone domy stoją na ok. 1120 m, a Sendim czy Pitões das Júnias leżą wyżej. W 2021 r. mieszkało tu 405 osób, wobec 680 w 1950 r. Wyżej asfalt mija Lagoa Comprida na ok. 1600 m, naturalne jezioro polodowcowe powiększone zaporą i dziś największy zbiornik wody w górach, wykorzystywany przez elektrownie wodne. Wokół leżą głazy narzutowe zostawione przez lodowiec, a stąd zaczyna się szlak do Covão dos Conchos, jeziorka z lejem przelewowym, z którego tunel prowadzi wodę do Lagoa Comprida.
Na płaskowyżu przy Torre od 1971 r. kończą się etapy Volta a Portugal. Pierwszy wygrał tu Joaquim Agostinho, a według listy dziennika Postal do 2023 r. meta stała na szczycie 27 razy. Zimą działa przy Torre stacja narciarska. Owiec rasy Bordaleira, z których mleka robi się ser Serra da Estrela, było w latach 80. ok. 275 tys., a dziś zostało nieco ponad 23 tys., bo coraz mniej ludzi chce być pasterzami.
Na wschodnim zboczu droga mija Penhas da Saúde (ok. 1500 m). Na początku XX w. wierzono, że górskie powietrze leczy gruźlicę, i według tablicy na miejscu już w 1899 r. otwarto tu pierwszy w Portugalii dom zdrowia dla chorych na płuca. Niżej stoi dawne sanatorium kolejarzy, zaprojektowane przez Cottinellego Telmo i zbudowane w latach 30. XX w. Po latach ruiny przebudował Eduardo Souto de Moura i w 2014 r. otwarto w nim pousadę. Droga kończy się w Covilhã, dawnym mieście sukna. W dole wjeżdża ulicą Marquês de Ávila e Bolama, przy której stoi Królewska Manufaktura Sukna (Real Fábrica de Panos), założona w 1764 r. z polecenia markiza Pombala. Dziś mieści się w niej muzeum wełny uniwersytetu Beira Interior.
Na drodze
- Seia – Sabugueiro – Lagoa Comprida: długi podjazd N339 serpentynami nad Seią, potem szerokimi łukami przez wrzosowiska; za plecami widok na równinę Mondego. Asfalt zwykle dobry, ale bez pobocza.
- Płaskowyż Lagoa Comprida – Torre – Piornos: powyżej 1600 m droga wije się między granitowymi głazami i kamiennymi słupkami, a żółto-czarne tyczki na skraju jezdni wyznaczają ją zimą pod śniegiem. Na jezdni i obok pasą się owce pilnowane przez psy rasy cão da Serra da Estrela.
- Zjazd do Covilhã: ER339 traci ok. 1300 m na ok. 20 km: długi, stromy zjazd z wieloma zakrętami, a na końcu strome ulice miasta. Z Covilhã jest to klasyczny podjazd kolarski, więc rowerzystów trzeba się spodziewać na całej długości.
- Ruch: w weekendy i święta na Torre wjeżdżają autokary i samochody, a parking przy szczycie bywa pełny; w dni robocze rano droga jest pusta.
- Pogoda: na Torre notuje się najniższe temperatury w Portugalii, a średnia roczna temperatura maksymalna to tylko ok. 9 °C. Nawet latem na płaskowyżu wieje, bywa mgła i kilkanaście stopni chłodniej niż w Seii, więc ciepła warstwa musi być pod ręką.
- Kierunek: od Seii podjazd jest dłuższy i bardziej kręty, a z płaskowyżu widać doliny po obu stronach grzbietu. Zamiast zjazdu do Covilhã można z Piornos zjechać ER338 doliną lodowcową Zêzere do Manteigas.
Zobacz na filmie
- ▶ Zjazd z Torre do Seii, widok z siodła
Paul Dewland · YouTube - ▶ Przez Serra da Estrela w stronę Covilhã, część 1
Scream · YouTube
Praktycznie
- Tankowanie: w Seii albo na stacji Senhora do Espinheiro przy N339 kilka kilometrów nad miastem; potem stacji nie ma aż do Covilhã (ok. 45 km; według OpenStreetMap, stan na 2026-10).
- Postoje: zapora i parking przy Lagoa Comprida, Torre (parking, sklepy z serem i wędlinami, kawiarnie), Penhas da Saúde.
- Zamknięcia: po opadach śniegu Ochrona Cywilna zamyka odcinki Lagoa Comprida – Torre i Piornos – Torre, czasem także Lagoa Comprida – Sabugueiro; tak było m.in. w marcu i listopadzie 2024 r. i w marcu 2025 r., zwykle na kilka godzin do kilku dni (źródła: Observador, ECO, The Portugal News). W dniu etapu Volta a Portugal z metą na Torre (zwykle sierpień) droga jest zamknięta dla ruchu [termin w 2028 r. do sprawdzenia].
- Pożary: w sierpniu 2022 r. ogień strawił mniej więcej jedną czwartą parku przyrody; w upały sprawdź komunikaty o zagrożeniu pożarowym przed wjazdem w góry.
Źródła (21)
en.wikipedia.org/wiki/Torre_(Serra_da_Estrela), pt.wikipedia.org/wiki/Torre_(Serra_da_Estrela), www.quaeldich.de/paesse/torre/, climbfinder.com/us/climbs/torre-serra-da-estr..., pt.wikipedia.org/wiki/Sabugueiro_(Seia), pt.wikipedia.org/wiki/Penhas_da_Saúde, www.komoot.com/guide/3757860/lagos-ao-redor-d..., geoparkestrela2.primelayer.pt/storage/conteud..., postal.pt/desporto/volta-a-portugal-historial..., www.abola.pt/noticias/delio-fernandez-conquis..., www.rtp.pt/noticias/pais/serra-da-estrela-pas..., rfm.pt/atualidade/7700/serra-da-estrela-e-ago..., stories.pestana.com/en/pousada-serra-da-estrela, arquitecturaviva.com/works/reconversion-del-s..., www.visitportugal.com/it/node/138390, eventos.bad.pt/arquivo/assets/uploads/2013/11..., observador.pt/2024/03/07/neve-encerra-estrada..., eco.sapo.pt/2024/11/13/neve-fecha-estradas-na..., www.theportugalnews.com/pt/noticias/2025-03-1..., www.openstreetmap.org/way/23213500, commons.wikimedia.org/wiki/File:Driving_up_th...