Piotryseusztrasy i przewodniki motocyklowe

← Iberia 2028 – dookoła Półwyspu Iberyjskiego

18

Asturia (gmina Colunga) · dzień C

Lastres (Llastres): wieś wielorybników na stoku nad zatoką

Lastres (Llastres): wieś wielorybników na stoku nad zatoką
Fot. Gun Powder Ma, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons
Typwioska, wybrzeze, widok
Czasok. 1 h
Wstępwieś, punkt widokowy i port bez opłat
Zespół zabytkowyod 1992 r. (BIC)
Torre del Relojwieża strażnicza z XV w., zegar od 1751 r.
Santa María de Sábadakościół z XVIII w., zabytek (BIC); wieża z końca XIX w.
San Roquekaplica z 1616 r., obok punkt widokowy
Mieszkańcyok. 680 (2025)
WyróżnieniaPueblo Ejemplar de Asturias 2010; Los Pueblos más bonitos de España od 2014 r.
WydarzeniaSan Roque w połowie sierpnia (spalenie kukły olbrzyma, Xigante), Matka Boża Buen Suceso na początku września, święto 8 września [daty w 2028 r. do sprawdzenia]

Rys historyczny

Lastres (po asturyjsku Llastres) wspina się po stromym stoku nad małą zatoką, ok. 4 km od Colungi, a za plecami ma pasmo Sierra del Sueve. Dawna nazwa miejsca, Santa María de Sábada, ma łacińskie korzenie, a dokument z czasów Alfonsa III z X w. wspomina „Sátavę”. Według miejscowej tradycji osiedlili się tu biedni rolnicy z leżącej wyżej wsi Luces (Lluces), którzy zeszli nad morze spróbować szczęścia w rybołówstwie. Obie wsie długo były na siebie skazane: chłopi z Luces pływali na łodziach z Lastres, a na początku XVIII w. procesowali się o to, przy której wsi stanie nowy kościół parafialny. Spór wygrało Lastres, ale kościół Santa María de Sábada postawiono na samej górze, możliwie blisko Luces. Fundator, ród Robledo, dał mu szerokie arkady, pod którymi rybacy i rolnicy mieli razem handlować, choć targu nigdy nie otwarto.

Złotym wiekiem były wieki XVI i XVII, kiedy Lastres należało do ważniejszych portów Asturii; pierwsze nabrzeże zbudowano tu w połowie XVI w. Najstarsza dzielnica nosi nazwę Los Balleneros, czyli wielorybnicy. Od października i listopada, gdy wieloryby podpływały do brzegu, na cyplach siedzieli wybrani spośród mieszkańców obserwatorzy o najlepszym wzroku. Na widok wieloryba palili ognisko z zielonych gałęzi, a na dym odpowiadał dzwon kaplicy San Roque i kolejnych kaplic. Załoga łodzi wiosłowej, której harpun trafił pierwszy, dostawała najlepszą część zdobyczy. Zwierzę holowano na plażę El Escanu, tłuszcz wytapiano na olej do lamp, z kręgów robiono taborety, a z fiszbinów gorsety. Port był jednak zawsze słaby wobec fal. Odbudowę nabrzeża zlecił Karol III, ale prace się nie udały, a w 1821 r. mieszkańcy na próżno prosili o pomoc Kortezy. W XIX w. w morze wysunięto pomost El Pantalán, do którego wagoniki na linach dowoziły węgiel z kopalni w Carrandi na statki do Gijón i Bilbao. Na początku XX w. działało tu dziesięć konserwowni. Najczarniejszym dniem był 6 września 1944 r.: sztorm zaskoczył flotę przy połowie bonito (tuńczyka białego) i na morzu został kuter „Glorioso San Antonio” z trzynastoma ludźmi. Dziś do portu wraca kilkanaście łodzi, a najwięcej przywożą morszczuka.

Wieś jest od 1992 r. chroniona jako zespół zabytkowy. Strome uliczki prowadzą obok domów rybaków z drewnianymi gankami, w których parter służył do solenia ryb, i obok kamiennych pałaców, postawionych głównie w XVII w. za pieniądze emigrantów z Lastres. Torre del Reloj była w XV w. wieżą strażniczą przeciw piratom. W 1751 r. Teresa Robledo, wykonując testament męża, przebudowała ją, dała jej zegar z dzwonami i dobudowała bezpłatną szkołę dla dzieci z wioski. Kaplicę San Roque na górze postawił w 1616 r. ród armatorów Robledo Victorero. W 2010 r. Lastres dostało nagrodę „wzorowej wsi Asturii” (Pueblo Ejemplar) fundacji Księcia Asturii, dziś Księżnej Asturii, a w latach 2009–2011 grało miasteczko San Martín del Sella w serialu „Doctor Mateo” stacji Antena 3. Klify pod wsią należą do tzw. Wybrzeża Dinozaurów (Costa de los Dinosaurios): od Gijón po Ribadesellę naliczono 446 śladów z jury w dziewięciu stanowiskach, od 2001 r. chronionych jako pomnik przyrody. Największe z nich, odciski stóp zauropoda o średnicy do ok. 1,3 m sprzed ok. 150 mln lat, leżą przy plaży La Griega pod Colungą, a przy drodze z Colungi do Lastres stoi od 2004 r. Muzeum Jury Asturii (MUJA) w budynku w kształcie trójpalczastego śladu.

Na miejscu

Praktycznie

  • Dojazd z Colungi drogą AS-257 (ok. 4,5 km, po drodze zjazd do MUJA). Dalej ta sama AS-257 wiedzie przez wieś, pod kościołem i przez Luces do ronda La Venta del Pobre na N-632 (ok. 6 km), a stamtąd N-632 do Villaviciosy (ok. 11 km); odległości szacunkowe według OpenStreetMap.
  • Wieś jest stroma, a uliczki ciasne. Motocykl najlepiej zostawić na górze, przy AS-257 obok kościoła albo na parkingu przy wjeździe od Luces, i zejść do portu pieszo (powrót to kilkadziesiąt metrów stromo pod górę). Według OpenStreetMap jest też bezpłatny parking przy Campo de San Roque, z dojazdem jednokierunkową uliczką, i bezpłatny parking przy porcie (stan na 2026-10, źródło: OpenStreetMap) [miejsce dla motocykla latem do sprawdzenia].
  • Ruch w porcie najlepiej widać w dzień powszedni; w sierpniowe weekendy i w czasie fiesty San Roque we wsi jest tłoczno, więc lepiej przyjechać przed południem.
Źródła (12)

es.wikipedia.org/wiki/Lastres, en.wikipedia.org/wiki/Llastres, es.wikipedia.org/wiki/Capilla_de_San_Roque_(Lastres), www.colunga.es/c/document_library/get_file?uu..., www.vivirasturias.com/patrimonio-civil/i/5464..., asturias.com/la-villa-marinera-de-lastres/, es.wikipedia.org/wiki/Yacimientos_de_icnitas_..., es.wikipedia.org/wiki/Playa_de_La_Griega, es.wikipedia.org/wiki/Museo_del_Jurásico_de_Asturias, www.turismoasturias.es/agenda-de-asturias/-/c..., www.wikidata.org/wiki/Q121811131, www.openstreetmap.org/way/50982469

43.51352, -5.26975 (wikidata:Q121811131)

Pokaż na mapie OpenStreetMap · Plik punktu w repozytorium