Wysoki Atlas Wschodni, prowincja Midelt, Drâa-Tafilalet (Maroko) · atlas
Cirque du Jaffar (Cirque de Jaafar) pod Jbel Ayachi
| Typ | gory, widok, kanion, geologia |
|---|---|
| Czas | cały dzień na przejazd pistą z Midelt przez cyrk w stronę Imilchil, z postojami |
| Wstęp | bezpłatnie |
| Jbel Ayachi | 3757 m, masyw o średnicy ponad 20 km; śnieg zwykle do końca maja lub czerwca |
| Przełęcz | Tizi n'Jaafar ok. 2260 m |
| Pista | Midelt – Tounfite ok. 67 km, 3–4 godziny jazdy bez postojów; w OSM RP7320, nieutwardzona (stan na 2026-11) |
| Nazwa | od grobu i wsi Sidi Jaffara |
O miejscu
Na południowy zachód od Midelt nad płaskowyżem górnej Mulwiji stoi mur Jbel Ayachi, 3757 m, jeden z najwyższych masywów Wysokiego Atlasu Wschodniego. Ma ponad 20 km średnicy, a śnieg leży na nim zwykle do końca maja albo czerwca. U jego północnych stóp rzeka Jaffar wycięła cyrk skalny: półkoliste zamknięcie doliny ze stromymi ścianami, z którego wypływa wąwóz Gorges de Jaafar. Od Midelt pista wspina się na przełęcz Tizi n'Jaafar (ok. 2260 m), schodzi zakosami w amfiteatr i opuszcza go wąwozem na zachód, ku wsiom pod Tounfite, skąd droga prowadzi dalej do Imilchil. Nazwa pochodzi od grobu i wsi świętego Sidi Jaffara.
Krajobraz zmienia się z wysokością. Z suchego płaskowyżu wokół Midelt, z kępami halfy i sadami jabłoni przy wsiach, wjeżdża się w zarośla dębu ostrolistnego, wyżej w jałowce i pojedyncze cedry, a nad wszystkim wisi naga, kamienista grań Ayachi. Skały, jak w większości Wysokiego Atlasu, to głównie wapienie i margle sprzed ok. 200–150 mln lat, osadzone na dnie dawnego morza i wypiętrzone, gdy Afryka napierała na Europę. Widać to w wąwozie: warstwy pofałdowane, poprzecinane, w ochrze, szarości i czerwieni. Wiosną spływają z gór roztopy, a po burzach dolinami spływają gwałtowne wezbrania, które potrafią rozmyć pistę i zasypać ją kamieniami. Latem pod Ayachi rozbijają się pasterze z namiotami i stadami owiec i kóz.
Midelt, punkt wyjścia, to miasteczko na wysokości ok. 1500 m, znane z jabłek i z minerałów z okolicznych dawnych kopalń ołowiu, sprzedawanych przy drodze. W dawnym klasztorze franciszkanek, Kasbie Miryam z 1926 r., mieszkają trapiści z przeoratu Notre-Dame de l'Atlas. To spadkobiercy wspólnoty z algierskiego Tibhirine, gdzie w 1996 r. zamordowano siedmiu mnichów. Dwaj ocaleni przyjechali do Maroka, a ostatni z nich, brat Jean-Pierre Schumacher, zmarł w 2021 r. Sam cyrk to miejsce dla widoku: z przełęczy widać z jednej strony grań Ayachi, z drugiej amfiteatr w dole i wąwóz uciekający na zachód.
Na miejscu
- Postój w samym cyrku, pod ścianami, gdzie dolina zamyka się półkolem.
- Widok z przełęczy Tizi n'Jaafar na grań Ayachi, cyrk i wąwóz w dole.
- W Midelt: klasztor Notre-Dame de l'Atlas i stragany z minerałami przy drodze.
Praktycznie
- Pista z Midelt do cyrku jest nieutwardzona; dojazdy od północnego zachodu (drogi RP7310, RP7322, RP7314) mają według OSM asfalt (stan na 2026-11). Stan pisty po zimie i burzach [do sprawdzenia przed wyjazdem, najlepiej na miejscu w Midelt].
- Na pistę ruszać z pełnym bakiem: między Midelt a Imilchil stacji nie ma [do sprawdzenia przed wyjazdem]. Zasięgu telefonu w cyrku może nie być.
- Najlepiej od późnej wiosny do jesieni; zimą i wczesną wiosną śnieg na przełęczy, po ulewach ryzyko wezbrań w wąwozie.
Źródła (7)
en.wikipedia.org/wiki/Jbel_Ayachi, www.dangerousroads.org/africa/morocco/4301-ci..., www.viamichelin.pl/maps/tourist-attractions/p..., visitdraatafilalet.com/en/destinations/cirque..., www.openstreetmap.org/node/11551807999, www.openstreetmap.org/node/11056165956, en.wikipedia.org/wiki/Priory_of_Our_Lady_of_Atlas
32.54583, -4.92151 (osm:node/11551807999)