Imeretia to środek zachodniej Gruzji: zielony kraj wzgórz w dorzeczu Rioni i jego dopływu Kwirili. Na wschodzie zamyka go grzbiet Lichi, który dzieli Gruzję na mokry zachód i suchy wschód, a na zachodzie wzgórza opadają w Nizinę Kolchidzką. Wilgoć znad Morza Czarnego daje łagodne zimy, dużo deszczu i gęste lasy liściaste. Ten opis przyjmuje granice historyczne. Imeretia sięga od Lichi do Kutaisi i Samtredii i pokrywa się mniej więcej z dzisiejszym regionem Imeretia. Racza to górna dolina Rioni pod głównym grzbietem Kaukazu, ok. 2854 km² w gminach Oni i Ambrolauri, oddzielona od Imeretii pasmem Raczy z przełęczą Nakerala. Administracyjnie należy do regionu Racza-Leczchumi i Dolna Swanetia, najsłabiej zaludnionego w kraju (29,9 tys. mieszkańców w 2024 r.). Sąsiednie Leczchumi wokół Cageri, w dolinie Cchenisckali, przez wieki przechodziło z rąk do rąk między Imeretią, Raczą a Megrelią. Wschodni skraj Raczy, ok. 350 km², kontroluje dziś Osetia Południowa.

To dawna Kolchida, kraina złotego runa. Tradycja utożsamia Kutaisi z Ają nad rzeką Fasis (dziś Rioni), gdzie według „Argonautyki” Apolloniosa z Rodos (III w. p.n.e.) stał pałac króla Ajetesa, do którego Jazon przypłynął z Argonautami. Herb Kutaisi do dziś nosi złote runo. Archeologia nie potwierdza mitu, ale pokazuje, skąd mógł się wziąć. W Wani, ok. 25 km na południowy zachód od Kutaisi, w latach 450–250 p.n.e. chowano możnych z diademami, naszyjnikami i ozdobami ze złota, w większości robionymi na miejscu. Strabon pisał, że u Swanów, w górach na północy, złoto wymywa się z potoków na owcze skóry i stąd ma pochodzić legenda. Pod koniec VIII w. król Abchazji Leon II przeniósł stolicę do Kutaisi, a w latach 1008–1122 było ono stolicą zjednoczonej Gruzji. W 1003 r. Bagrat III położył posadzkę katedry Bagrati, a w 1073 r. urodził się tu Dawid IV Budowniczy, fundator Gelati. Gdy w XV w. królestwo Gruzji się rozpadło, Bagrat, władca z bocznej linii Bagrationich, w 1463 r. ogłosił się królem Imeretii. Królestwo przetrwało do 1810 r. jako pole bitwy z Turkami: w 1692 r. turecka kula armatnia zawaliła kopułę Bagrati, a Kutaisi bywało w rękach osmańskich. Rosja zajęła je w 1810 r., a ostatni król, Salomon II, zmarł w 1815 r. na wygnaniu w Trapezuncie. Jego szczątki wróciły do Gelati dopiero w 1990 r. Racza była przez stulecia księstwem lennym królów Imeretii. Ród Czchetidze rządził nią w latach 1465–1769 i często się buntował, aż Salomon II zniósł księstwo w 1789 r.

Pod Kutaisi ciągnie się masyw krasowy Sataplia–Cchaltubo, pełen jaskiń. Według greckiego mitu gdzieś na Kaukazie przykuto Prometeusza, a miejscowa legenda wskazuje skały Chwamli nad Rioni. Dlatego jaskinia odkryta przez gruzińskich speleologów na początku lat 80. dostała w 2011 r. nazwę Prometeusza. Ma ok. 11 km korytarzy, a zwiedza się ich ponad kilometr. W 1933 r. na górze Sataplia nauczyciel Petre Czabukiani znalazł w dolnokredowych wapieniach tropy dinozaurów, a w 1935 r. utworzono tu rezerwat. W gminie Choni rzeka Okace wycięła kanion głęboki do 100 m, nad którym biegnie 780-metrowa ścieżka przyczepiona do skały. Sąsiedni kanion Martwili (Gachedili) na rzece Abasza, z łodziami między ścianami, leży już formalnie w Megrelii. Przy drodze do Cziatury stoi filar Kacchi, ok. 40 m wapienia z ruinami pustelni z IX–X w. na szczycie. Pierwsze udokumentowane wejście na szczyt to rok 1944, a od 1995 r. przez dwadzieścia lat mieszkał na nim mnich Maksime Kawtaradze. W Cchaltubo z ziemi wypływa radonowa woda o temperaturze 33–35°C. W ZSRR było to jedno z największych uzdrowisk, ze Stalinem wśród kuracjuszy. Od 1993 r. w opuszczonych sanatoriach mieszkały tysiące uchodźców z Abchazji.

Imeretyńczycy mówią własnym dialektem gruzińskiego. Region żył z ziemi, z winnic i morwy, ale też z kopalń. W 1879 r. poeta Akaki Cereteli zbadał złoża manganu w dolinie Kwirili. Cziatura stała się jednym z głównych zagłębi manganu na świecie: według części źródeł w 1905 r. dawała ok. 60% światowego wydobycia. W 1905 r. młody Józef Dżugaszwili („Koba”) zorganizował tu bolszewickie bojówki górników. Ruda jedzie koleją do zakładów żelazostopów w Zestaponi. Węgiel wydobywa się w Tkibuli od 1846 r., a po serii wypadków, w których w 2018 r. zginęło 16 górników, kopalnie na pewien czas zamknięto. Od 2012 do końca 2018 r. w Kutaisi obradował parlament Gruzji. Racza ma najmniej ludzi w kraju i dalej się wyludnia. Oni było jednym z głównych skupisk Żydów gruzińskich, ale od 1968 r. prawie wszyscy wyjechali do Izraela, najczęściej do Beer Szewy. Trzęsienie ziemi z 29 kwietnia 1991 r., najsilniejsze zarejestrowane na Kaukazie (magnituda 7,0), zabiło 270 osób, a 3 sierpnia 2023 r. osuwisko w uzdrowisku Szowi zabiło ponad 30 osób.