Piotryseusztrasy i przewodniki motocykloweSzukaj

Region · Niemcy

Schwarzwald / Szwarcwald

Schwarzwald / Szwarcwald
Fot. R.kaelcke, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Kraj związkowyBadenia-Wirtembergia
Granica w opisiefizycznogeograficzna: od Hochrhein na południu po Kraichgau na północy, od niziny Górnego Renu na zachodzie po Gäu i płaskowyż Baar na wschodzie
Powierzchniaponad 6000 km² – najwyższe i największe niemieckie średniogórze
NajwyżejFeldberg, 1493 m; na północy Hornisgrinde, 1164 m
OchronaPark Narodowy Szwarcwaldu (od 2014 r., ok. 10 tys. ha), Rezerwat Biosfery UNESCO Szwarcwald (od 2017 r.)
Językiniemiecki; na południu i w środku dialekty alemańskie, na wschodzie szwabskie

O regionie

Szwarcwald to najwyższe i największe średniogórze Niemiec: ponad 6000 km² gęstego lasu w południowo-zachodnim kącie kraju, w Badenii-Wirtembergii. Opis przyjmuje granicę fizycznogeograficzną: od Hochrhein (Renu między Jeziorem Bodeńskim a Bazyleą) na południu po pagórkowaty Kraichgau na północy, od niziny Górnego Renu na zachodzie po wyżyny Gäu i płaskowyż Baar na wschodzie; dawne granice państwowe biegły w poprzek gór. Góry wypiętrzyły się na krawędzi rowu Górnego Renu, którego drugim brzegiem są Wogezy. Dlatego od zachodu stoki opadają stromo ku Renowi, odsłaniając granity i gnejsy, a na wschód łagodnie schodzą płytami czerwonego piaskowca. W epoce lodowcowej najwyższe partie pokrywał lodowiec Feldbergu; zostawił po sobie kary i jeziora: Feldsee, Titisee, Mummelsee. Najwyższy jest Feldberg (1493 m) na południu, na północy Hornisgrinde (1164 m).

Rzymianie znali te góry jako Abnoba, od celtyckiej bogini. Wnętrze zasiedlano późno, od średniowiecza, w dużej mierze z inicjatywy klasztorów, takich jak St. Peter i St. Blasien, i rodu Zähringerów. Na mapie politycznej Szwarcwald przez wieki był szachownicą: południe z Bryzgowią należało do Habsburgów jako część Austrii Przedniej (Vorderösterreich) aż do 1805 r., a po wojnach napoleońskich całość podzieliły Wielkie Księstwo Badenii i Królestwo Wirtembergii. Ich dawna granica biegnie m.in. przez przełęcz Ruhestein. Dopiero w 1952 r. obie części weszły do jednego kraju związkowego.

Z czego żył las? Z drewna: od XVII do XIX w. najdłuższe jodły spławiano rzekami Murg, Kinzig i Enz do Renu i dalej do Holandii, gdzie służyły na maszty i na pale; stąd ich nazwa „Holländer”, a na takich palach do dziś stoi część Amsterdamu. Masowy wyrąb zamienił dawny las mieszany w świerkowe monokultury, które huragan Lothar 26 grudnia 1999 r. powalił na ogromnych obszarach. Z drewna żyły też węglarnie, huty szkła i od ok. 1730 r. zegarmistrzostwo: chłopi z okolic Triberg i Furtwangen robili zimą zegary z drewnianymi mechanizmami, a w XVIII w. narodził się tu zegar z kukułką. Dziś w górach żyje się z turystyki – to najczęściej odwiedzane średniogórze Niemiec – a także z przemysłu precyzyjnego, leśnictwa i hodowli.

Tożsamość regionu buduje dialekt alemański, bliski szwajcarskiemu, i dawny strój: kapelusz z wełnianymi pomponami, Bollenhut, noszą od ok. 1800 r. kobiety z trzech protestanckich wsi w okolicy doliny Kinzig, Gutach, Kirnbach i Reichenbach; panny z czerwonymi pomponami, mężatki z czarnymi. Las zaludniły też baśnie: w „Zimnym sercu” Wilhelma Hauffa (1827) biedny węglarz Peter Munk sprzedaje serce olbrzymiemu flisakowi Holländer-Michelowi w zamian za bogactwo. Na północy od 2014 r. chroni grzbiet między Baden-Baden a Baiersbronn Park Narodowy Szwarcwaldu, a na południu wokół Feldbergu leży największy rezerwat przyrody kraju związkowego.

Kuchnia i zwyczaje

Do skosztowania

Schwarzwälder Kirschtorte (tort szwarcwaldzki)

deser

Schwarzwälder Kirschtorte (tort szwarcwaldzki)

Czekoladowy biszkopt nasączony wódką wiśniową, przełożony wiśniami i bitą śmietaną, z wiórkami czekolady. Pierwszy raz zapisany w 1915 r., i to nie w Szwarcwaldzie; nazwę wiąże się z kirschwasserem albo z czernią lasu i strojem z Bollenhutem.

Gdzie: kawiarnie i cukiernie w każdym miasteczku, do popołudniowej kawy

Fot. Mikelo, CC BY-SA 2.0, Wikimedia Commons

Schwarzwälder Schinken (szynka szwarcwaldzka)

przystawka

Schwarzwälder Schinken (szynka szwarcwaldzka)

Surowa szynka bez kości, peklowana na sucho z czosnkiem, kolendrą, pieprzem i jałowcem, potem tygodniami wędzona na zimno dymem z drewna iglastego, prawie czarna z zewnątrz. Od 1997 r. chronione oznaczenie geograficzne UE.

Gdzie: zajazdy i gospody wiejskie, na zimną przekąskę „Vesper” z chlebem

Fot. Erich Ferdinand from germany, CC BY 2.0, Wikimedia Commons

Schäufele (wędzona łopatka wieprzowa)

danie główne

Schäufele (wędzona łopatka wieprzowa)

Peklowana i lekko wędzona łopatka wieprzowa, gotowana w całości i podawana w plastrach, zwykle z sałatką ziemniaczaną. Nazwa od płaskiej kości łopatki, przypominającej małą łopatę; klasyka kuchni badeńskiej.

Gdzie: gospody z kuchnią badeńską w Szwarcwaldzie i na jego skraju

Fot. Kungfuman, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons

wino, trunek

do picia

Schwarzwälder Kirschwasser (wódka wiśniowa)

Bezbarwny destylat z przefermentowanych dzikich i hodowanych wiśni z pestkami, które dodają mu migdałowej nuty. Pędzi się go w setkach małych gorzelni gospodarstw; nazwa jest chronionym oznaczeniem geograficznym napojów spirytusowych UE.

Gdzie: gospody, sklepy gorzelni przy gospodarstwach, kieliszek do deseru

Wieczorem, motocykl rano.

Drogi motocyklowe

Epickie drogi motocyklowe w regionie

Co widać z siodła

Źródła (16)

de.wikipedia.org/wiki/Schwarzwald, de.wikipedia.org/wiki/Feldberg_(Schwarzwald), de.wikipedia.org/wiki/Hornisgrinde, de.wikipedia.org/wiki/Nationalpark_Schwarzwald, de.wikipedia.org/wiki/Vorderösterreich, de.wikipedia.org/wiki/Kuckucksuhr, de.wikipedia.org/wiki/Alemannische_Dialekte, de.wikipedia.org/wiki/Bollenhut, de.wikipedia.org/wiki/Das_kalte_Herz, de.wikipedia.org/wiki/Schwarzwälder_Kirschtorte, de.wikipedia.org/wiki/Schwarzwälder_Schinken, de.wikipedia.org/wiki/Schäufele, de.wikipedia.org/wiki/Kirschwasser, de.wikipedia.org/wiki/Deutsches_Uhrenmuseum, rp.baden-wuerttemberg.de/en/themen/landwirtsc..., www.motorradundreisen.de/motorradfahrverbot_d...

Plik regionu w repozytorium