Piotryseusztrasy i przewodniki motocykloweSzukaj

← Anatolia: Kapadocja, Taurus i Ararat

36

Frygia i Lidia, prowincja Uşak (Turcja) · powrot · opcja

Kanion Ulubey (Ulubey Kanyonu) i Blaundos

Kanion Ulubey (Ulubey Kanyonu) i Blaundos
Fot. EmrahAyvali, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
Typkanion, widok, geologia, antyk, ruiny
Czas2–3 godziny z Uşaku i z powrotem: taras widokowy (30–45 minut) i Blaundos (ok. 1 godziny)
Wstęppark przyrody i szklany taras: zasady i ewentualna opłata [do sprawdzenia przed wyjazdem]; Blaundos według przewodników bezpłatnie, bez kasy i zaplecza [do sprawdzenia przed wyjazdem]
Długośćok. 40–45 km według Wikipedii; 70–77 km i „drugi najdłuższy kanion świata” to niepotwierdzone hasła lokalnej promocji
Głębokośćok. 135–170 m, ściany zwykle 10–30 m, miejscami 50–55 m; szerokość 100–500 m
Skałyjeziorne osady i wapienie z miocenu, przykryte miejscami lawami i tufami; kanion wycięły potoki Ulubey i Banaz, dopływy Wielkiego Menderesu
Park przyrodyod 2013 r. (Ulubey Kanyonu Tabiat Parkı), 119 ha
Szklany tarasotwarty w 2015 r., 135 m² w kształcie dziobu statku, ok. 130 m nad dnem kanionu
Blaundosmiasto macedońskich osadników z epoki hellenistycznej na cyplu nad kanionem; ok. 400 grobowców wykutych w skale z czasów rzymskich

O miejscu

Między Afyonkarahisarem a Uşakiem droga biegnie przez falisty, płowy płaskowyż, na którym nic nie zapowiada przepaści. Na południe od Uşaku płaskowyż nagle się urywa: potoki Ulubey i Banaz wcięły się w niego na ok. 135–170 m i wyrzeźbiły labirynt meandrów, bocznych wąwozów i stożkowatych ostańców. Ściany są warstwowane, białe, płowe i różowe, z wyraźnymi tarasami, a dnem wiją się zielone pasma topoli i ogrodów wzdłuż wody. Skały to głównie osady dawnych jezior z miocenu, sprzed kilkunastu milionów lat: wapienie pełne skamieniałości, przykryte miejscami lawami i tufami z późniejszych wulkanów. Geolodzy wiążą wcięcie rzek z ruchami skorupy przy pobliskim rowie tektonicznym Wielkiego Menderesu. Obie płyną na południe, do Wielkiego Menderesu, starożytnego Meandra, od którego wzięło się słowo „meander”.

Ile kanion ma długości, zależy od tego, kogo się pyta. Wikipedia podaje ok. 40–45 km. Lokalne władze i prasa powtarzają liczbę ok. 76–77 km i hasło o „drugim największym kanionie świata po Wielkim Kanionie”, ale nie potwierdza go żadne niezależne źródło. Lepiej traktować je jako reklamę. Kanion jest za to naprawdę widowiskowy, zwłaszcza z krawędzi nad miasteczkiem Ulubey. Od 2013 r. ten fragment jest parkiem przyrody, a w 2015 r. stanął na krawędzi szklany taras w kształcie dziobu statku, ok. 130 m nad dnem. Taras przyciąga wycieczki z całego regionu, dlatego najlepiej przyjechać rano. Z krawędzi widać kilka zakoli naraz.

Kilka kilometrów na południowy zachód, koło wsi Sülümenli, na wąskim cyplu otoczonym z trzech stron wąwozami leży Blaundos. Miasto założyli macedońscy osadnicy w epoce hellenistycznej: napisy nazywają mieszkańców „Macedończykami z Blaundos”. Później należało do królestwa Pergamonu, a od II w. p.n.e. do Rzymu. Na cyplu stoją resztki świątyni, teatr, łaźnie, gimnazjon, bazylika, mury z bramą i akwedukt. Prawdziwą niespodzianką są ściany kanionu: wykuto w nich ok. 400 grobowców komorowych sprzed ok. 1800 lat, jedną z największych takich nekropoli w Anatolii. Część ma malowidła z winoroślą, kwiatami, wieńcami i postaciami z mitów, a w komorach stało po kilka sarkofagów, dokładanych przez kolejne pokolenia rodzin. Systematyczne wykopaliska prowadzi od 2018 r. zespół Birola Cana z Uniwersytetu w Uşaku.

Niżej, w gminie Karahallı, nad potokiem Banaz stoi most Clandras, jednoprzęsłowy łuk z kamienia, obok którego spada wodospad z kanału elektrowni. Kto i kiedy go zbudował, nie wiadomo: przewodniki przypisują go Frygom, Lidyjczykom albo Rzymianom [datowanie niepewne].

Na miejscu

Praktycznie

  • Kanion leży na południe od Uşaku, a trasa prowadzi dalej na północ, do Simav, więc to wypad tam i z powrotem: Uşak → taras (ok. 35 km drogą prowincjonalną 64-50 przez Ulubey, asfalt) → Blaundos (ok. 19 km przez Ulubey i drogę na Güney, ostatnie ok. 4 km lokalną drogą) → Uşak. Razem ok. 100 km i ok. 1 godzina 40 minut jazdy (szacunek). Sam taras i z powrotem to ok. 70 km.
  • Spokojniejszego przejazdu z Afyonkarahisaru do Uşaku przez kanion nie ma. Każdy wariant zaczyna się od ok. 70–80 km D300 albo D650 z ciężarówkami. Objazd przez Banaz, Sivaslı i Karahallı do Ulubey ma ok. 207 km zamiast ok. 110 km prosto D300 i oszczędza tylko ok. 20 km D300 przed Uşakiem.
  • Nawierzchnia ostatniego odcinka do Blaundos: według OSM w większości asfalt, krótkie fragmenty bez danych [do sprawdzenia]. Po deszczu glina na drogach przy krawędzi może być śliska.
  • Paliwo i jedzenie w Uşaku i Ulubey. W Blaundos nie ma cienia, wody ani toalet. W lipcu na płaskowyżu jest ponad 30°C, ale wieczory są chłodniejsze niż nad morzem.
Źródła (10)

en.wikipedia.org/wiki/Ulubey_Canyon_Nature_Park, www.hurriyetdailynews.com/glass-terrace-drawi..., kureansiklopedi.com/tr/detay/ulubey-kanyonu-2db54, dergipark.org.tr/en/download/article-file/4581656, en.wikipedia.org/wiki/Blaundus, pleiades.stoa.org/places/609344, archaeology.org/news/2021/10/17/211018-turkey..., www.dailysabah.com/arts/1800-year-old-rock-to..., turkishmuseums.kprod.kultur.gov.tr/museum/det..., en.wikipedia.org/wiki/Cilandiras_Bridge

38.38444, 29.29972 (wikidata:Q12812366)

Pokaż na mapie OpenStreetMap · Plik punktu w repozytorium