Epicka droga motocyklowa · Peru
Cañón del Pato: wąwóz rzeki Santa z Caraz do Huallanki (PE-3N)
| Drogi | PE-3N |
|---|---|
| Długość | ok. 38 km (OSRM, szacunkowo) |
| Charakter | kanion, półka skalna |
| Sezon | pora sucha, zwykle V–IX; w porze deszczowej (XII–III) osuwiska i lawiny błotne w wąwozie [do sprawdzenia] |
| Tunele | 35 według prasy; w OSM 32 odcinki tunelowe, razem ok. 3,5 km, najdłuższy ok. 420 m |
| Wąwóz | najwęższy odcinek ok. 3 km, w dnie ok. 12 m szerokości, między Cordillera Blanca a Cordillera Negra |
| Wysokość | od ok. 2250 m w Caraz do ok. 1400 m w Huallance |
| Dawniej | trasa kolei Chimbote – Recuay (prace w kanionie w latach 20. XX w.); kolej doszła do Huallanki, porzucona po trzęsieniu ziemi w 1970 r. |
| Elektrownia | Cañón del Pato w Huallance, w skale, ponad 265 MW |
| Przebudowa | 2025-07-31 – 2028-08-14: asfalt i dwa pasy na 37,4 km, remont 26 tuneli, 9 mostów |
| GPX | ślad drogi (OpenRouteService, sprawdź w nawigacji) |
O drodze
Rzeka Santa zbiera wodę z lodowców Cordillera Blanca i płynie na północ doliną Callejón de Huaylas. Za Caraz musi jednak skręcić na zachód, do Pacyfiku. W miejscu, gdzie Cordillera Blanca i Cordillera Negra zbliżają się do siebie najbardziej, przecięła oba pasma wąwozem nazwanym Cañón del Pato, „Kaczym Kanionem”. Najwęższy odcinek ma ok. 3 km, a dno w niektórych miejscach tylko ok. 12 m szerokości. Wąwóz wyznacza naturalny koniec Callejón de Huaylas i początek zjazdu w stronę wybrzeża. Droga PE-3N przechodzi przez niego półką w ścianie i ciągiem kilkudziesięciu tuneli, z ok. 2250 m w Caraz do ok. 1400 m w Huallance.
Kanion był najpierw przeszkodą dla kolei. Linia z portu Chimbote miała dojść w głąb Andów, aż do Recuay. W 1926 r. czasopismo wydawane w Limie pokazywało miejsce zwane Condorllán albo „Medios Túneles”, czyli „Półtunele”, jako największe wyzwanie budowy. Peruwiańscy inżynierowie pokonywali je mostami, tunelami i torowiskiem wykutym w skale. Kolej doszła jednak tylko do Huallanki. Trzęsienie ziemi z 31 maja 1970 r. zniszczyło torowisko tak bardzo, że linii już nie odbudowano. Droga przez kanion powstała w latach 50. XX w. na trasie dawnej kolei. Tunele wykuwano wtedy w skale, wąskie, na jeden pojazd, bez oświetlenia. Telewizja History Channel pokazała ją w serii o najniebezpieczniejszych drogach świata, co dało jej sławę wśród motocyklistów.
Wąwóz pracuje też dla całego kraju. Pod Huallanką stoi elektrownia wodna Cañón del Pato, wbudowana w skałę. Wodę rzeki przechwytuje ujęcie ok. 9 km w górę rzeki i prowadzi tunelem w ścianie kanionu do sześciu turbin. Elektrownia ma ponad 265 MW i zasila kopalnie i miasta górnej doliny Santa, a liniami przez przełęcz w Cordillera Negra krajową sieć. Pierwszą część oddano do użytku w 1958 r. [data do sprawdzenia; źródła podają też późniejsze etapy rozbudowy].
Od 31 lipca 2025 r. droga przechodzi przebudowę. Peruwiańskie ministerstwo transportu, przez agencję Provías Nacional, zleciło konsorcjum Carretero Huallanca 37,4 km asfaltu z dwoma pasami po 3,30–3,60 m i poboczami, remont 26 tuneli z oświetleniem i dziewięć mostów, za ok. 523 mln soli. Umowa przewiduje koniec prac 14 sierpnia 2028 r. Po przebudowie droga będzie szersza i bezpieczniejsza. Wąwóz i tunele zostaną, ale część dzikiego charakteru zniknie. Za Huallanką droga schodzi dalej doliną Santa do Chuquicary i do wybrzeża koło Chimbote.
Na drodze
- Caraz – wąwóz: pierwsze kilometry za Caraz biegną szeroką doliną wśród pól. Potem ściany się zbliżają i zaczyna się półka nad rzeką. Najciekawszy odcinek to tunele mniej więcej w połowie drogi do Huallanki; Lonely Planet wskazuje tunele od 10. do 18.
- Tunele: wąskie, w większości na jeden pojazd, ciemne i bez oświetlenia (do czasu przebudowy). Przed wjazdem trzeba zwolnić, włączyć światła i trąbić, bo z przeciwka może wyjechać autobus albo ciężarówka. Po wyjeździe razi ostre słońce. Kaski i gogle z ciemną szybą to tu kłopot.
- Nawierzchnia: przed przebudową relacje opisywały ją różnie: od asfaltu w złym stanie po szuter z dziurami i kamieniami. OSM pokazuje asfalt na całym odcinku (stan 2026-11). Po zakończeniu prac droga ma być w całości asfaltowa.
- Roboty: do 2028 r. na pięciu frontach robót trwa poszerzanie, cięcie skarp i budowa mostów. Trzeba się liczyć z ruchem wahadłowym, czekaniem i błotem albo pyłem [harmonogram zamknięć do sprawdzenia przed wyjazdem].
- Kierunek: z Caraz w dół jedzie się z widokiem w głąb wąwozu. Od Huallanki pod górę ściany wyrastają przed motocyklem. Oba kierunki mają sens. Jeżeli nie jedzie się dalej do wybrzeża, wraca się tą samą drogą.
Zobacz na filmie
- ▶ Motocyklem przez wąwóz i tunele Cañón del Pato
Yorugua en Moto · YouTube · język: es - ▶ Motocyklem przez tunele Cañón del Pato w górę do Caraz
Adventures Without Borders · YouTube · język: en - ▶ Motocyklem przez tunele Cañón del Pato na drodze 3N
Detour Ahead Moto · YouTube · język: en
Praktycznie
- Tankowanie: w Caraz; w Huallance stacja [do sprawdzenia]. Na ok. 38 km kanionu nie ma stacji.
- Postoje: zatoczki przy wylotach tuneli z widokiem na wąwóz, punkt widokowy nad elektrownią przy Huallance. Przy robotach postój na półce może być zabroniony [do sprawdzenia].
- Zamknięcia: w porze deszczowej (XII–III) osuwiska i lawiny błotne (huaicos) potrafią zamknąć drogę na godziny albo dni. Do 2028 r. dochodzą zamknięcia z powodu przebudowy [stan do sprawdzenia przed wyjazdem w Provías Nacional albo na miejscu w Caraz].
- Dalej: za Huallanką droga prowadzi doliną Santa przez Chuquicarę do Panamericany koło Chimbote. Andina pisała w 2017 r., że odcinek Chimbote – Huallanca jest w całości asfaltowy [stan do sprawdzenia]. To możliwość powrotu z Callejón de Huaylas do Limy wybrzeżem zamiast przez Conococha.
- Ruch: autobusy i ciężarówki do Huallanki i kopalń [natężenie do sprawdzenia; MTC prowadzi spis ruchu na drogach krajowych].
Źródła (15)
es.wikipedia.org/wiki/Cañón_del_Pato, www.infobae.com/peru/2024/12/05/mtc-licita-la..., larepublica.pe/sociedad/2024/12/03/una-de-las..., energiminas.com/2024/11/29/obra-de-s-533-mill..., regionancash.gob.pe/noticias.php?id=2943, www.todolicitaciones.pe/licitacion/ocds-dgv27..., www.gob.pe/institucion/pvn/noticias/1189024-p..., byrd.osu.edu/news/ca%C3%B1%C3%B3n-del-pato, openinframap.org/stats/area/Peru/plants/1371221358, andina.pe/ingles/noticia-ancash-promueven-i-f..., www.cycleblaze.com/journals/racpatrtw/to-hual..., www.craigbellamy.net/2015/08/20/riding-perus-..., www.dangerousroads.org/south-america/peru/206..., www.lonelyplanet.fr/poi/perou-huarazetlescord..., commons.wikimedia.org/wiki/File:(CCC_No._22._...