Epicka droga motocyklowa · Hiszpania
Fumanya i Peguera: podjazd pod Rasos de Peguera (BV-4025)
| Drogi | BV-4025 |
|---|---|
| Długość | ok. 19 km z C-16 do końca asfaltu pod Rasos de Peguera, z tego ok. 13–15 km BV-4025 do Coll de la Creu de Fumanya (Turisme del Berguedà, OSRM, szacunkowo); druga strona, BV-4243 z Bergi na Rasos: ok. 17 km (OSRM, szacunkowo) |
| Przełęcze | Coll de la Creu de Fumanya (1648 m), Coll de Salamó (1688 m) |
| Charakter | serpentyny, przełęcz |
| Sezon | zwykle V–XI; zimą na 1600–1900 m śnieg i gołoledź, drogi bywają krótko zamykane [do sprawdzenia] |
| Najwyżej | ok. 1740 m przy końcu asfaltu (EU-DEM); Coll de Salamó 1688 m; na Rasos od strony Bergi ok. 1890 m |
| Przewyższenie | ok. 1070 m z doliny Llobregatu (ok. 670 m) |
| Fumanya | ok. 3500 śladów tytanozaurów z końca kredy, odkrytych w 1985 r. w dawnej odkrywce węgla |
| Dawniej | zagłębie węglowe Fígols; powstanie górników z Sant Corneli w styczniu 1932 r. |
| Rasos de Peguera | pierwsze narty w Katalonii (1908), ośrodek narciarski 1975–2004 |
| GPX | ślad drogi (OpenRouteService, sprawdź w nawigacji) |
O drodze
Droga zaczyna się na dnie doliny Llobregatu, przy dawnej elektrowni cieplnej w Cercs, i od pierwszych zakrętów jedzie przez historię węgla. Kilka kilometrów wyżej leży Sant Corneli, kolonia górnicza, w której dziś działa Museu de les Mines de Cercs. To tu 18 stycznia 1932 r. górnicy kopalń należących do hrabiego Fígols, José Enrique de Olano, zaczęli dziki strajk przeciw niskim płacom i warunkom życia w osadzie przyzakładowej. Strajk w kilka dni rozlał się na Berguedà i Bages: powstańcy rozbroili Guardia Civil, zajęli ratusze i ogłosili komunizm wolnościowy. Rząd Manuela Azañy wysłał wojsko, Fígols zajęto jako ostatnie 24 stycznia, a ponad stu działaczy CNT deportowano statkiem do Villa Cisneros (dziś Dakhla) w Saharze Zachodniej. Dla anarchistów hiszpańskich te kilka dni stały się legendą, a dla całego ruchu początkiem rozłamu w CNT.
Nad Fígols, wsią rozrzuconą po zboczu na ok. 1160 m, droga dociera do Fumanyi. Gdy zamknięto tu kopalnię odkrywkową węgla, w 1985 r. na odsłoniętych, prawie pionowych płytach skalnych zauważono tropy dinozaurów. Naliczono ich ok. 3500, rozrzuconych na ok. 5 km: okrągłe odciski o długości ok. 60 cm zostawiły stada tytanozaurów, roślinożerców długich do ok. 15 m, które pod koniec kredy, ok. 66–70 mln lat temu (źródła podają różnie), chodziły po błotnistej równinie poprzecinanej wodami słodkimi i słonymi. Fumanya należy do najważniejszych w Europie stanowisk tropów tytanozaurów; przy ścianie stoi centrum interpretacji prowadzone przez muzeum z Sant Corneli.
Za przełęczą Coll de la Creu de Fumanya (1648 m) las się kończy i zaczynają się wysokie hale pod Serra d'Ensija. Nieco w dole, pod wapiennym Roc de Peguera, leżą ruiny wsi Peguera. Zamek na skale wzmiankowano już w drugiej połowie XI w.; z czasem stracił znaczenie wojskowe, a jego kamienie najpewniej posłużyły mieszkańcom wsi do budowy domów. Wieś rozrosła się na początku XX w. razem z kopalniami węgla, w których pracowali przybysze z innych stron Hiszpanii, i opustoszała razem z nimi: ostatni dom zamknięto ok. 1968–1970 r. (źródła podają różne daty). Później wieś kupił inwestor z Zatoki Perskiej, który chciał tu zbudować luksusowy ośrodek; z projektu nic nie wyszło i Peguerę wystawiono na sprzedaż.
Asfalt wspina się dalej przez Coll de Salamó (1688 m) i kończy na ok. 1740 m, tuż pod Rasos de Peguera, łagodnymi szczytami, na których według tablicy Centre Excursionista de Catalunya w 1908 r. zaczęło się narciarstwo w Katalonii. Schronisko na Rasos zbudował w 1933 r. Centre Excursionista Montserrat, a ośrodek narciarski z wyciągami działał od 1975 do 2004 r.; dziś zostały po nim stoki i bar w schronisku. Brakujący kawałek między końcem asfaltu a parkingiem dawnego ośrodka to ok. 1,6 km drogi gruntowej. W 2006 r. wyasfaltowano dwa odcinki od północy, ale w 2009 r. ocena oddziaływania na środowisko wypadła negatywnie dla górnej części, bo biegnie przez ostoję głuszca, i reszty już nie położono. Na Rasos od południa prowadzi osobna, cała asfaltowa droga BV-4243 z Bergi, miasta słynnego z Patum, święta z ogniem i olbrzymami na Boże Ciało.
Na drodze
- C-16 – Sant Corneli – Fígols: ok. 6,5 km serpentyn z dna doliny na ok. 1160 m, szosa jednojezdniowa bez pobocza, przez osady górnicze; ostro w górę od samego zjazdu z C-16.
- Fígols – Fumanya – Coll de la Creu de Fumanya: dalsze ok. 8 km podjazdu przez sosnowy las (OSRM, szacunkowo); według Turisme del Berguedà cały podjazd od elektrowni do przełęczy ma 12,7 km i ok. 1010 m w górę. Przy Fumanyi zatoczka i parking pod ścianą z tropami.
- Coll de la Creu de Fumanya – Coll de Salamó – koniec asfaltu: najładniejsza część, ok. 4 km wąskiej drogi, krótko betonowej, przez otwarte hale z widokiem na Serra d'Ensija i Roc de Peguera. Mijanie z autem tylko w zatoczkach; na halach możliwe bydło i konie na wypasie [do sprawdzenia].
- Koniec asfaltu: dalej na Rasos prowadzi ok. 1,6 km drogi gruntowej (w OpenStreetMap
track, średnia nawierzchnia, ok. 3,5 m szerokości), w relacjach kolarzy z lat 2010–2013 mocno zniszczonej i dobrej tylko dla rowerów górskich. Ten odcinek nie jest częścią opisanej drogi: w obszarze chronionym prawo katalońskie dopuszcza jazdę po pistach utwardzonych albo szerokich na co najmniej 4 m, chyba że są wpisane do powiatowego inwentarza dróg, a status tej pisty nie jest potwierdzony [do sprawdzenia]. Nawigacja może tamtędy poprowadzić; wracamy tą samą drogą. - Druga strona – BV-4243 z Bergi: osobny podjazd na Rasos, ok. 13 km i ok. 970 m w górę od Font Negra nad Bergą, cały asfaltowy, do parkingu dawnego ośrodka na ok. 1890 m. Z parkingu na Rasos przez Bergę i C-16 do zjazdu na BV-4025 jest ok. 28 km (OSRM, szacunkowo), więc oba podjazdy mieszczą się w jednym przedpołudniu.
- Kierunek: droga kończy się ślepo pod Rasos, więc jedzie się tam i z powrotem; zjazd to ok. 1000 m w dół na niecałych 20 km – w upale hamować silnikiem, żeby nie przegrzać hamulców.
Praktycznie
- Tankowanie: na drodze nie ma stacji; najbliższe w Berdze, ok. 10 km C-16 na południe od zjazdu na BV-4025 (OpenStreetMap, stan na 2026-11).
- Postoje: Museu de les Mines de Cercs w Sant Corneli; centrum interpretacji przy tropach w Fumanyi; na Rasos, od strony Bergi, bar w schronisku (czynny według stanu na 2026-09, źródło: Nevasport) [godziny do sprawdzenia przed wyjazdem].
- Zamknięcia: stałych zamknięć brak; zimą krótkie zamknięcia przy złej pogodzie (Dangerous Roads) [do sprawdzenia przed wyjazdem].
- Ochrona przyrody: drogi leżą w obszarze chronionym Serra d'Ensija – els Rasos de Peguera; jazda pojazdami silnikowymi poza drogami i pistami dopuszczonymi do ruchu jest zakazana (plan ochrony z 2000 r., art. 14.1; ustawa katalońska 9/1995 o dostępie pojazdów silnikowych do środowiska przyrodniczego, art. 6, stan na 2026-11).
- Ruch: BV-4025 nie ma w ogólnodostępnych danych o natężeniu ruchu [do sprawdzenia]; to droga dojazdowa do kilku osad i stanowiska w Fumanyi, w weekendy z wycieczkowiczami i kolarzami.
Źródła (18)
elbergueda.cat/en/pl189/descobreix/by-bicycle..., elbergueda.cat/en/pl189/descobreix/by-bicycle..., www.dangerousroads.org/europe/spain/12707-con..., plataformarecorridosciclistas.org/2013/08/11/..., www.3cat.cat/324/el-titanosaure-un-dinosaure-..., patrimonicultural.diba.cat/print/pdf/node/99723, en.wikipedia.org/wiki/Alt_Llobregat_insurrection, www.eltemps.cat/documents/el-temps_2007_01_11..., www.enciclopedia.cat/catalunya-romanica/caste..., patrimonicultural.diba.cat/print/pdf/node/99361, naciodigital.cat/bergueda/societat/el-xeic-ar..., www.enciclopedia.cat/esportpedia/rasos-de-peguera, www.escapadarural.com/blog/rasos-de-peguera/, www.nevasport.com/noticias/art/71233/acusan-a..., www.boe.es/eli/es-ct/l/1995/07/27/9/con, mediambient.gencat.cat/web/.content/home/ambi..., climbfinder.com/en/climbs/rasos-de-peguera-berga, ich.unesco.org/en/RL/patum-of-berga-00156