Epicka droga motocyklowa · Austria
Gerlosstraße i Gerlos Alpenstraße z Zell am Ziller do Krimml (B165)
| Drogi | B165, droga płatna bez numeru (Gerlos Alpenstraße, Pinzgauer Höhe – Krimml) |
|---|---|
| Długość | ok. 37 km Zell am Ziller – Krimml (ORS i OSRM, szacunkowo): ok. 17 km B165 do Gerlos, ok. 8 km nad zbiornikiem Durlaßboden na Gerlospass, ok. 4 km do najwyższego punktu i ok. 8 km płatnej Gerlos Alpenstraße w dół do Krimml (zarządca liczy 12 km od Krimml do przełęczy) |
| Przełęcze | Gerlospass (1531 m), Pinzgauer Höhe (1628 m) |
| Charakter | przełęcz, serpentyny |
| Sezon | otwarta przez cały rok; zimą ośrodek narciarski przy przełęczy, możliwe utrudnienia przez śnieg [do sprawdzenia przed wyjazdem] |
| Najwyżej | Pinzgauer Höhe, 1628 m, przy kasie pod Filzstein; Gerlospass na starej drodze 1531 m |
| Gerlos Alpenstraße | 12 km z Krimml na przełęcz, 558 m różnicy wysokości, osiem nawrotów, do 9% |
| Budowa | projekt Franza Wallacka z 1949 r., budowa od 20 lipca 1960 r., otwarcie 1 grudnia 1962 r. |
| Tunel | Trattentunnel, 76 m, z drogą zawracającą nad nim pętlą o ok. 370° |
| Wodospady | Krimmler Wasserfälle, 380 m w trzech stopniach – najwyższe w Austrii |
| Ruch | B165 przy Gerlos: 2160 pojazdów na dobę, w tym 106 ciężarowych (2025); w letnie soboty ok. 2900, w tym ok. 500 motocykli |
| Myto | motocykl 9,50 € (2026) |
| GPX | ślad drogi (OpenRouteService, sprawdź w nawigacji) |
O drodze
Przełęcz Gerlos łączy tyrolski Zillertal z salzburskim Pinzgau, czyli doliną Salzach. Ludzie żyli po obu jej stronach już ok. 3500 lat temu, ale znaczenia nabrała dopiero, gdy na Hainzenbergu i Rohrbergu nad Zell am Ziller znaleziono złoto. Zillertal należał wtedy do arcybiskupów Salzburga, a jedyna droga z doliny do ich stolicy prowadziła przez Bawarię i Tyrol, gdzie trzeba było dzielić się zyskiem. W 1630 r. arcybiskupi kazali więc poszerzyć ścieżkę jucznych zwierząt z Wald im Pinzgau przez przełęcz do Zell: w rok 70 robotników zbudowało ok. 30 km drogi szerokiej na 3,5 m, którą wozy miały wozić rudę do hut w Mühlbach i Lend. Powodzie i osuwiska szybko ją zniszczyły i została z niej ścieżka. Złoto wydobywano na Hainzenbergu jeszcze do 1930 r., Dziś Zell słynie z wiosennego Gauderfest z zapasami „Ranggeln” i mocnym piwem Gauderbock, od 2014 r. w austriackim krajowym spisie niematerialnego dziedzictwa kulturowego UNESCO.
Szosę z prawdziwego zdarzenia zaprojektował w 1949 r. Franz Wallack, twórca drogi przez Großglockner, ale spory o przebieg, ochronę przyrody i samą potrzebę budowy opóźniały ją przez lata. Pierwszą łopatę wbił 20 lipca 1960 r. premier Salzburga Josef Klaus, a 1 grudnia 1962 r. otwarto 12 km nowej drogi z Krimml na przełęcz, którą już pierwszego dnia przejechało 300 pojazdów. Lukę między przełęczą a wsią Gerlos zamknęły w 1964 r. Tyrol i koncern energetyczny Tauernkraftwerke, który budował wtedy zbiornik Durlaßboden. W 2002 r. numer B165 wrócił na starą drogę z przełęczy przez Ronach do Wald, a nowy odcinek do Krimml został płatną Gerlos Alpenstraße. Zarządza nią ta sama spółka co Großglockner-Hochalpenstraße, a w latach 2000–2003 jeździły tu samochodowe wyścigi górskie.
Na końcu drogi leży Krimml i jego wodospady: Krimmler Ache spada w trzech stopniach, łącznie 380 m, z końca wysoko położonej doliny Krimmler Achental. To najwyższe wodospady Austrii; w czerwcu i lipcu przelewa się nimi średnio 5,6 m³ wody na sekundę, a w lutym czterdzieści razy mniej. W 1899 r. upadł plan użycia ich do napędu fabryki, potem wracały plany elektrowni, ale w 1967 r. Rada Europy przyznała im Europejski Dyplom Obszarów Chronionych i spór się skończył. Ścieżkę wzdłuż wodospadów zbudowała w 1901 r. sekcja Warnsdorf Alpenverein i od 1904 r. pobiera za nią opłatę; w ostatnich latach przychodzi tu ok. 350–400 tys. osób rocznie. Doliną Krimmler Achental biegł średniowieczny szlak przez przełęcz Krimmler Tauern (2633 m) do Południowego Tyrolu, z solą na południe i winem na północ. Latem 1947 r. przeszło nim nocami ok. 5000 ocalałych z Zagłady Żydów, w drodze do włoskich portów i dalej do Palestyny; od 2007 r. upamiętnia to coroczny marsz Alpine Peace Crossing.
Na drodze
- Zell am Ziller – Hainzenberg – Gerlos (ok. 17 km): zaraz za Zell ciasne nawroty pod górę na Hainzenberg, potem kręta szosa wysoko nad doliną Gerlosbach. To najbardziej wymagający fragment: nawroty są wąskie dla autobusów i ciężarówek, a według analizy władz Tyrolu z 2024 r. nawroty pod Hainzenbergiem i kręty odcinek przed Gerlos to miejsca, gdzie najczęściej dochodzi do wypadków.
- Gerlos – Gerlospass (ok. 8 km): przez wieś i nad zbiornikiem Durlaßboden, łagodnie w górę; za przełęczą stara B165 skręca w lewo do Ronach i Wald, a płatna droga prowadzi prosto na kasę.
- Pinzgauer Höhe – Krimml (ok. 8 km, płatne): szeroka, równa droga Wallacka z ośmioma nawrotami i nachyleniem do 9%, z pętlą nad Trattentunnel i parkingami nad tunelem i przed jego dolnym wylotem, skąd wodospady widać z odległości ok. 660 m. Najpiękniejszy widok jest w dół, w kierunku Krimml.
- Ruch: latem w soboty motocykle to ok. jednej szóstej ruchu na B165 przy Gerlos; zimą przy przełęczy działa ośrodek narciarski Zillertal Arena, a w weekendy dolinę wypełniają samochody narciarzy.
- Tempo: na płatnej części zarządca wprowadził ograniczenie do 70 km/h. Przy drodze pasie się bydło, które bywa na jezdni, a w Gerlos i Krimml trzeba uważać na pieszych turystów.
- Kierunek: od Krimml podjazd jest spokojniejszy, z wodospadami za plecami; od Zell najlepsza część zostaje na koniec, a zjazd do Krimml kończy się widokiem na wodospady.
Praktycznie
- Tankowanie: stacje w Zell am Ziller, mała stacja w Gerlos (w 2026 r. czynna 8:00–19:00) i stacja w Krimml; między Gerlos a Krimml stacji nie ma (stan na 2026-11, źródło: OpenStreetMap) [godziny otwarcia do sprawdzenia przed wyjazdem].
- Opłaty: B165 do przełęczy jest bezpłatna, płaci się tylko za Gerlos Alpenstraße, w kasie przy przełęczy. W 2026 r. bilet dzienny na motocykl kosztował 9,50 €, na motocykl elektryczny 8,50 €; za okazaniem biletu dziennego z Großglockner-Hochalpenstraße tego samego dnia przysługuje zniżka, a „Tour-Ticket” na motocykl za 55,50 € obejmuje po jednym dniu na tej drodze, Großglockner-Hochalpenstraße i Nockalmstraße (stan na 2026-11, źródła: gerlosstrasse.at, grossglockner.at) [ceny do sprawdzenia przed wyjazdem]. Kto nie chce płacić, może zjechać z przełęczy starą B165 przez Ronach do Wald im Pinzgau i dalej doliną Salzach do Krimml.
- Sezon: Gerlos Alpenstraße jest otwarta przez cały rok (stan na 2026-11, źródło: gerlosstrasse.at).
- Zakazy: na B165 między Zell a Gerlos obowiązuje zakaz wjazdu ciężarówek powyżej 7,5 t i pojazdów z przyczepą (stan na 2024-12, źródło: Land Tirol); motocykli nie dotyczy. Biwakowanie przy Gerlos Alpenstraße jest zabronione, a kempingów przy samej drodze nie ma (źródło: gerlosstrasse.at).
- Ruch: stały licznik Tyrolu na B165 w Gerlos (km 39,64) policzył w 2025 r. średnio 2160 pojazdów na dobę (w 2024 r. 2127), w tym ok. 106 ciężarowych i podobnych; licznik w Hainzenberg (km 56,0) – 4040 na dobę. W letnie soboty (maj–wrzesień) przy Gerlos przejeżdża średnio ok. 2900 pojazdów, z czego ok. 500 (17,5%) to motocykle; między Zell a Hainzenbergiem w szczycie bywa do 7355 pojazdów na dobę (źródła: Land Tirol, zestawienie liczników 2024–2025 i analiza ruchu na B165 z 2024 r.).
- Postoje: parkingi widokowe nad Trattentunnel z widokiem na wodospady, gospody przy przełęczy i w Hochkrimml; do wodospadów prowadzi płatna ścieżka z parkingu w Krimml, pod górę do górnego stopnia ok. 1,5–2 godzin pieszo [cena i czas do sprawdzenia przed wyjazdem].
Źródła (14)
www.gerlosstrasse.at/de/gerlos-alpenstrasse, www.gerlosstrasse.at/de/gerlos-alpenstrasse/g..., www.gerlosstrasse.at/de/gerlos-alpenstrasse/u..., www.gerlosstrasse.at/de/fuer-ihren-besuch/pre..., www.gerlosstrasse.at/de/naturerlebnis/krimmle..., de.wikipedia.org/wiki/Gerlos_Alpenstraße, de.wikipedia.org/wiki/Krimmler_Wasserfälle, de.wikipedia.org/wiki/Zell_am_Ziller, www.unesco.at/en/culture/intangible-cultural-..., alpinepeacecrossing.org/en/historical-notes/, www.nationalfonds.org/detail-view/344, www.tirol.gv.at/fileadmin/themen/verkehr/verk..., www.tirol.gv.at/fileadmin/buergerservice/Beau..., www.openstreetmap.org/node/8575522685