Piotryseusztrasy i przewodniki motocykloweSzukaj

← Epickie drogi motocyklowe

Linia: ślad z OpenRouteService (wariant bez autostrad), dane © OpenStreetMap contributors – przed jazdą sprawdź go w nawigacji.

Epicka droga motocyklowa · Tadżykistan

Pamir Highway przez Ak-Bajtał: Murgab – przełęcz Ak-Bajtał – jezioro Karakul (RB05, dawna M41) dla dual-sportu

Pamir Highway przez Ak-Bajtał: Murgab – przełęcz Ak-Bajtał – jezioro Karakul (RB05, dawna M41)
Fot. Benoît Vicart, CC0, Wikimedia Commons
DrogiRB05
Długośćok. 133 km Murgab – Karakul: ok. 74 km asfaltem na przełęcz Ak-Bajtał, ok. 21 km szutru w dół do doliny Muzkołu i ok. 38 km asfaltem do Karakul (ORS, szacunkowo)
PrzełęczeAk-Bajtał (Hushang) (4655 m)
Charakterprzełęcz, płaskowyż, szuter
Sezondroga jest utrzymywana przez cały rok, ale na motocykl realnie VI–IX; powyżej 4000 m śnieżyca może przyjść w każdym miesiącu, a nocą mrozi także latem [do sprawdzenia przed wyjazdem]
Najwyżejprzełęcz Ak-Bajtał, 4655 m (OSM, Wikipedia) – najwyższy punkt całej Pamir Highway; niektóre źródła podają 4670 m
NazwaAk-Bajtał to po kirgisku „biała klacz”; oficjalnie przełęcz nosi dziś tadżycką nazwę Hushang (Ҳушанг)
NumerРБ05 (RB05) od granicy kirgiskiej do Murgabu (OSM); w ZSRR od 1982 r. część drogi M41, i ta nazwa przylgnęła do całego traktu
Szuterok. 21 km od przełęczy w dół do doliny Muzkołu, reszta asfaltem z dziurami (OSM, stan na 2026-11)
Murgabok. 3630–3650 m, najwyżej położone miasto Tadżykistanu
Karakuljezioro ok. 380 km² na ok. 3900 m, w kraterze uderzeniowym o średnicy ok. 52 km; obszar Ramsar od 2001 r.
Bez stacjiok. 230 km z Murgabu do Sary-Tasz w Kirgistanie (szacunkowo, OSM)
GPXślad drogi (OpenRouteService, sprawdź w nawigacji)

O drodze

Pamir Highway, po rosyjsku Pamirskij trakt, prowadzi z kirgiskiego Osz przez Pamir do Chorogu i dalej do Duszanbe. Najwyżej wspina się na odcinku między Murgabem a jeziorem Karakul, gdzie przecina przełęcz Ak-Bajtał (4655 m), najwyższy punkt całej drogi. Rosjanie dotarli tu w czasie Wielkiej Gry: w 1892 r. batalion pułkownika Michaiła Ionowa rozbił obóz koło dzisiejszego Murgabu, a rok później stanął tam fort Pamirskij Post. Drogę samochodową z Osz do Chorogu zbudowano w latach 30. XX w. – źródła podają budowę w latach 1931–1934, a ukończenie różnie, od 1934 do 1937 r.; w 1941 r. trakt nazwano imieniem Stalina. W 1982 r. stał się częścią radzieckiej drogi M41 i ten numer przylgnął do niego w przewodnikach, choć w Tadżykistanie odcinek od granicy kirgiskiej do Murgabu ma dziś numer РБ05. Po upadku ZSRR drogę łata się tylko tam, gdzie ją zerwą osuwiska albo powódź.

Murgab, na ok. 3630–3650 m, to najwyżej położone miasto Tadżykistanu i ośrodek rejonu, który zajmuje ponad połowę Górnego Badachszanu. Za nim droga skręca na północ i szeroką doliną rzeki Ak-Bajtał przecina wysoki, suchy płaskowyż, z łagodnymi szczytami po bokach. Przy dobrej pogodzie z okolic Murgabu widać na wschodzie lodowy masyw Muztagh Ata (7546 m), już w Chinach. Przez wiele kilometrów wzdłuż szosy biegnie płot z drutu kolczastego: to granica strefy przygranicznej, a sama granica z Chinami leży kilkanaście kilometrów dalej na wschód. Po południowej stronie przełęczy droga pnie się kilkoma serpentynami; nazwa Ak-Bajtał znaczy po kirgisku „biała klacz”, a w ostatnich latach przełęcz dostała oficjalną tadżycką nazwę Hushang [data zmiany do sprawdzenia]. Po północnej stronie łagodnie schodzi szutrem w dolinę Muzkołu, nad którą stoją lodowce grzbietu o tej samej nazwie.

Ostatnie kilometry to prawie prosta, ok. 25-kilometrowa szosa przez kamienistą równinę do wsi Karakul nad jeziorem. Karakul („czarne jezioro” po kirgisku) ma ok. 380 km² i leży na ok. 3900 m (źródła podają od 3914 do 3960 m), w kraterze uderzeniowym o średnicy ok. 52 km, rozpoznanym dopiero ok. 1987 r.; wiek krateru szacuje się bardzo różnie, od kilku do ponad 20 milionów lat. Jezioro nie ma odpływu, woda jest słonawa i żyje w niej tylko jeden gatunek ryby, endemiczny śliz z rodzaju Triplophysa. Od 2001 r. to obszar Ramsar, chroniony dla ptaków wodnych. Mimo nazwy woda od wiosny do jesieni jest zwykle turkusowa. We wsi mieszkają Kirgizi, a za nią droga biegnie dalej na północ, na przełęcz Kyzył-Art i do Kirgistanu.

Na drodze

Praktycznie

Źródła (20)

en.wikipedia.org/wiki/Pamir_Highway, ru.wikipedia.org/wiki/Памирский_тракт, caravanistan.com/tajikistan/pamir-highway/, blueprint.nomadsland.travel/en/before-you-go/..., www.dangerousroads.org/asia/tajikistan/3221-a..., www.masterlyinactivity.com/pamirs/murgab.html, pamirs.org/discover/eastern-pamirs, en.wikipedia.org/wiki/Murghob, en.wikipedia.org/wiki/Karakul_(Tajikistan), rsis.ramsar.org/ris/1082, en.wikipedia.org/wiki/Pamir_Mountains, silkroadwanderings.blogspot.com/2012/10/from-..., agustinuswibowo.com/?p=1699, adventuresoflilnicki.com/gbao-permit-pamir-ta..., adventuresoflilnicki.com/kyzyl-art-border-crossing/, ountravela.com/en/kyzyl-art-border-crossing-p..., tajemb-my.org/consular-section/visa-information/, en.wikipedia.org/wiki/Sary-Tash, www.openstreetmap.org/node/1813617910, www.openstreetmap.org/way/170205710

Regiony: Кӯҳистони Бадахшон (Górski Badachszan, Pamir).

Plik drogi w repozytorium