Teruel (Maestrazgo) · dzień D
Mirambel
| Typ | wioska, mury, klasztor |
|---|---|
| Czas | 1 h |
| Wstęp | wieś bez opłat; klasztor augustianek i budynki zwiedza się z przewodnikiem z biura turystycznego [godziny i ceny do sprawdzenia] |
| Wys. | 993 m |
| Mieszkańcy | 110 (INE 2025) |
| Ochrona | cała wieś zabytkiem (BIC) od 1980 r.; złoty medal Europa Nostra 1981; Los Pueblos Más Bonitos de España od 2018 r. |
| Klasztor augustianek | założony w 1564 r. |
| Wydarzenia | San Roque i Santa Margarita – weekend najbliższy 15 sierpnia (krowy, byki z ogniem, taniec rolde) [termin 2028 do sprawdzenia] |
Rys historyczny
Mirambel to wieś, którą widać w całości z drogi: zwarty pierścień kamiennych domów u stóp góry San Cristóbal, otoczony murem, nad nim wieża kościoła. Mur przetrwał prawie cały, choć w wielu miejscach zniknął pod dobudowanymi do niego domami; od północy widać go w pełnej wysokości, z dwiema z dawnych co najmniej pięciu wież. Do środka prowadzą bramy, a najsłynniejsza z nich, Portal de las Monjas, ma nad łukiem dwa piętra gipsowych krat (celosías) w kształcie rozet i gwiazd. To część klasztoru augustianek, który dotyka bramy od wewnątrz; zakonnice, jak się zwykle tłumaczy, mogły przez kraty patrzeć na ulicę, same niewidoczne. Klasztor założyły w 1564 r. siostry przybyłe z Walencji, a jego kościół Santa Catalina ma barokowy ołtarz z kręconymi kolumnami.
Okolica była zamieszkana już w czasach iberyjskich (stanowisko El Castellar), a pierwsze wzmianki o Mirambel pochodzą z czasów, gdy królowie Aragonii odbierali te góry muzułmanom. Wieś należała do baliwatu Cantavieja, który król Aragonii oddał zakonom rycerskim; kartę osadniczą wydali jej templariusze w 1243 r., a po kasacie zakonu przeszła do joannitów. Przez całe średniowiecze leżała na granicy Aragonii z Królestwem Walencji i stąd mury. Największy rozkwit przypadł na XVI w.: z tego czasu jest ratusz, ukończony w 1615 r. po ponad siedemdziesięciu latach budowy, z kamiennymi arkadami i dawnym więzieniem w przyziemiu, oraz renesansowe pałace rodów Aliaga i Castellot przy jednym placu, z aragońskimi galeriami łuków pod szerokimi okapami.
W pierwszej wojnie karlistowskiej Mirambel znalazło się w samym środku walk o Maestrazgo. W lutym 1837 r. karliści cofający się przed wojskiem królowej Izabeli bronili się w kościele Santa Margarita; tej samej nocy świątynia spłonęła razem z większością wyposażenia, a odbudowano ją w stylu barokowym na zachowanych murach i wieży. Dwa miesiące później wieś wróciła w ręce karlistów i Ramón Cabrera urządził w niej wytwórnię prochu i odlewnię broni, a w maju 1839 r. zebrał tu swoich generałów i wydrukował odezwę do wojska. W 1840 r. wojska generała O'Donnella zajęły Mirambel razem z Cantavieją. Na kanwie tych lat Pío Baroja osadził powieść „La venta de Mirambel” (1931), jeden z tomów cyklu „Memorias de un hombre de acción”.
Mirambel ocalało, bo zubożało: od XVI w. ludzi ubywało, nikt nie miał pieniędzy, żeby przebudowywać domy. W 1980 r. całą wieś uznano za zabytek, a za jej odnowę dostała w 1981 r. złoty medal Europa Nostra, który wręczyła królowa Zofia. Średniowieczne uliczki zagrały w filmach: w 1994 r. Ken Loach nakręcił tu dużą część „Ziemi i wolności”, opowieści o ochotniku z Liverpoolu w wojnie domowej. Dziś w Mirambel mieszka ok. 110 osób, które żyją z owiec, świń, migdałów, trufli i coraz częściej z turystów.
Na miejscu
- Spacer wzdłuż muru od północy i przez Portal de las Monjas z gipsowymi kratami; dalej calle Mayor do placu z pałacami Aliaga i Castellot.
- Ratusz z 1615 r. i kościół Santa Margarita; klasztor augustianek z przewodnikiem [terminy do sprawdzenia].
- Widok na całą wieś w murach z drogi A-226 od strony Cantavieji.
Praktycznie
- Na trasie dnia D: ok. 12 km za Cantavieją drogą A-226, w stronę Morelli (szacunkowo).
- Uliczki w murach są wąskie i brukowane, ruch samochodów ograniczony: motocykl zostaw na parkingu przy drodze pod murami [do sprawdzenia].
- W lipcu spokojnie, w weekend najbliższy 15 sierpnia fiesta; bar i noclegi [do sprawdzenia].
Źródła (5)
es.wikipedia.org/wiki/Mirambel, www.spain.info/es/destino/mirambel/, turismomaestrazgo.org/wp-content/uploads/2021..., lospueblosmasbonitosdeespana.org/en/recursos/..., openlibrary.org/works/OL744994W
40.58680, -0.34239 (wikidata:Q1645435)