Hoya de Huesca, Huesca (Aragonia) · dzień D7 · opcja
Zamek Loarre (Castillo de Loarre)
| Typ | zamek, romanskie, klasztor, historia |
|---|---|
| Czas | 1,5–2 h, z wypadem z Murillo de Gállego razem ok. 2,5–3 h |
| Wstęp | 6,80 €, z przewodnikiem 8,80 € (stan na 2026-07, źródło: hola.com) [do sprawdzenia przed wyjazdem] |
| Budowa | ok. 1020–1035, Sancho III Wielki, król Pampeluny; rozbudowa za Sancha Ramíreza w drugiej połowie XI w. |
| Kanonicy | kanonicy regularni św. Augustyna od lat 70. XI w. (źródła podają 1071 albo 1073 r.); w 1097 r. Piotr I przekazał dobra Loarre klasztorowi Montearagón |
| Kościół San Pedro | jednonawowy, z kopułą na wysokości ok. 26 m i kryptą Santa Quiteria |
| Zabytek | pomnik narodowy od 5 marca 1906 r. |
| W kinie | „Królestwo niebieskie” Ridleya Scotta (2005), serial „El Ministerio del Tiempo” |
Rys historyczny
Zamek Loarre stoi na wapiennej skale na skraju Sierra de Loarre, pierwszego pasma przedgórza Pirenejów, i z daleka wygląda, jakby wyrastał prosto ze skały. Poniżej rozciąga się płaska Hoya de Huesca, kotlina z polami zboża ciągnąca się aż po Huescę. Na początku XI w. biegła tędy granica: w górach chrześcijańskie państewka, na równinie muzułmańska taifa Huesca, której mieszkańcy żyli też w Bolei, kilka kilometrów od zamku. Około 1020–1035 r. król Pampeluny Sancho III Wielki zbudował tu pierwszą twierdzę z murami i wieżami, wysuniętą placówkę przeciw muzułmanom. Skała pod murami utrudniała oblegającym podkopy, a z wież widać było całą kotlinę.
Pół wieku później król Aragonii Sancho Ramírez zamienił twierdzę w zamek-klasztor. W latach 70. XI w. osadził tu kanoników regularnych św. Augustyna, a papież Aleksander II wziął kościół San Pedro de Loarre pod swoją opiekę. Wtedy powstał kościół, który do dziś jest perłą aragońskiego romanizmu: jednonawowy, z półkolistą absydą i kopułą wysoką na ok. 26 m. Kościół stoi na pochyłej skale, pod jego absydą jest krypta Santa Quiteria, a wejście do zamku prowadzi schodami pod kościołem. Z Loarre Sancho Ramírez szykował zdobycie Huesci. Sam nie dożył: zginął podczas oblężenia miasta w 1094 r., a Huescę zdobył dwa lata później jego syn Piotr I. Granica przesunęła się na południe i zamek stracił znaczenie. W 1097 r. Piotr I przekazał dobra Loarre nowemu klasztorowi królewskiemu w Montearagón pod Huescą.
Zamek pozostał twierdzą królewską. W XIII–XIV w. otoczono go zewnętrznym pierścieniem murów z półkolistymi basztami, a w 1413 r. oblegały go wojska króla Ferdynanda I podczas buntu Jakuba z Urgell, przegranego pretendenta do tronu Aragonii. W XV w. mieszkańcy osady pod murami przenieśli się niżej, do dzisiejszej wsi Loarre. Ruina przetrwała jednak lepiej niż większość zamków z tej epoki. W 1906 r. ogłoszono ją pomnikiem narodowym, a po restauracjach z 1913 r. i lat 70. XX w. Loarre uchodzi za jeden z najstarszych i najlepiej zachowanych romańskich zamków w Hiszpanii. Nie wszystko się udało: przy pracach w latach 40. XX w. przepadła część rzeźby Pantokratora nad wejściem.
Loarre zna wielu widzów, którzy nigdy tu nie byli. Ridley Scott nakręcił tu sceny z początku i końca „Królestwa niebieskiego” (2005), a w serialu „El Ministerio del Tiempo” zamek grał więzienie. Władze Aragonii i gminy zabiegają o wpis zamku na listę UNESCO.
Na miejscu
- Schody od bramy pod kościołem, krypta Santa Quiteria i kościół San Pedro z kopułą i romańskimi kapitelami.
- Wieża Królowej (Torre de la Reina) z oknami dzielonymi kolumienkami i 22-metrowa wieża główna (Torre del Homenaje) z widokiem na kotlinę.
- Zewnętrzne mury z basztami i samotna wieża strażnicza przy wejściu.
- Ok. 5 km na wschód (w linii prostej), nad wsią Aniés, sanktuarium Virgen de la Peña przyklejone do skalnej ściany, z romańskimi częściami z XIII w.; dojście tylko pieszo, stromą ścieżką [długość i stan ścieżki do sprawdzenia].
Praktycznie
- Dojazd z Murillo de Gállego: A-132 do Ayerbe, A-1206 do Loarre i A-2223 pod zamek, ok. 21 km w jedną stronę, ostatnie ok. 5 km krętym podjazdem (OpenRouteService, szacunkowo). Parking przy centrum recepcji z restauracją (stan na 2026-07, źródło: hola.com).
- Godziny zależą od pory roku, w poniedziałki zwykle zamknięte poza świętami [do sprawdzenia przed wyjazdem na stronie castillo-loarre.es].
- Latem zamek i parking są w pełnym słońcu: najlepiej rano albo późnym popołudniem.
Źródła (5)
es.wikipedia.org/wiki/Castillo_de_Loarre, en.wikipedia.org/wiki/Loarre_Castle, www.wikidata.org/wiki/Q1049259, www.hola.com/viajes/20260708911483/castillo-m..., en.wikipedia.org/wiki/Ermita_de_la_Virgen_de_...
42.32556, -0.61194 (wikidata:Q1049259)