Epicka droga motocyklowa · Hiszpania
Coll de Fadas i Congosto de Ventamillo (N-260)
| Drogi | N-230, N-260 |
|---|---|
| Długość | ok. 87 km El Pont de Suert – Aínsa, z tego ok. 56 km do Campo (OSRM, szacunkowo) |
| Przełęcze | Coll de l'Espina (1407 m), Coll de Fadas (1470 m), Collado de Foradada (1020 m) |
| Charakter | przełęcz, kanion, serpentyny |
| Sezon | przejezdna przez cały rok; zimą śnieg na przełęczach, a w wąwozie Ventamillo bywały zamknięcia na czas robót i po obrywach skalnych [do sprawdzenia] |
| Najwyżej | Coll de Fadas, 1470 m |
| Przełęcze | Coll de l'Espina 1407 m, Coll de Fadas 1470 m, Collado de Foradada 1020 m |
| Wąwóz | Congosto de Ventamillo, najwęższy odcinek ok. 2,2 km, ściany do ok. 300 m |
| Droga przez wąwóz | otwarta w 1916 r. |
| Przebudowa | 2024: 12 km El Run – Campo poszerzone do 8 m, dwa tunele (265 i 540 m) |
| GPX | ślad drogi (OpenRouteService, sprawdź w nawigacji) |
O drodze
Zachodni odcinek Osi Pirenejskiej (N-260) łączy trzy doliny: Noguera Ribagorçana na granicy Katalonii, Ésery w aragońskiej Ribagorzy i Cinki w Sobrarbe. Z El Pont de Suert droga biegnie kilka kilometrów na północ wzdłuż rzeki jako N-230, a potem odbija na zachód, przekracza granicę Aragonii i w dwóch krokach wspina się na grzbiet oddzielający doliny: przez Coll de l'Espina (1407 m) do Laspaúles, wioski w górnej dolinie Isábeny, i dalej przez Coll de Fadas (1470 m). Z przełęczy zjeżdża do Castejón de Sos (ok. 914 m), miasteczka w szerokiej dolinie Ésery, jednego z ośrodków paralotniarstwa w Hiszpanii: w lipcu nad doliną krążą skrzydła uczestników zawodów Copa Pirineos, organizowanych tu od 1992 r. [do sprawdzenia].
Za Castejón i wsią El Run zaczyna się Congosto de Ventamillo, wąwóz, którym Ésera przebija się przez wapienne pasmo w drodze na południe. Jego najwęższa część ma ok. 2,2 km, a pionowe ściany sięgają ok. 300 m. Wyrzeźbiła go woda z topniejącego lodowca Ésery, który jeszcze ok. 40 tys. lat temu schodził tędy z masywu Maladeta i miał do 36 km długości. Do 1916 r. przez wąwóz prowadziła tylko ścieżka, i od 1905 r. droga gospodarcza na lewym brzegu, którą wożono materiały na budowę elektrowni w Seirze, ukończonej w 1918 r. [do sprawdzenia]. Dopiero droga wykuta w skale w 1916 r. otworzyła dolinę Benasque na południe; wcześniej z Benasque do Graus szło się co najmniej dzień pieszo albo na mule. Na skałach gniazdują pomurniki, a nad wąwozem krążą sępy płowe i orłosępy; obszar należy do sieci Natura 2000.
Na starej, wąskiej drodze dwa autobusy mijały się z trudem. Ministerstwo transportu przebudowało więc 12 km między El Run a Campo za 75,7 mln euro: jezdnię poszerzono z 5,5 do 8 m, częściowo na wspornikach zakotwionych w skale nad rzeką, i przebito dwa tunele, długie na 265 i 540 m. W kwietniu 2021 r. wielkie osuwisko przy wylocie pierwszego tunelu na długo zamknęło drogę, a w samym wąwozie spadające z dużej wysokości bloki skalne rozbiły kamienny mur oporowy. Ruch przywrócono 11 października 2024 r. Sam najwęższy odcinek wąwozu ministerstwo chce w przyszłości ominąć kolejnym tunelem; w 2023 r. projekt był dopiero na etapie studiów. Na razie droga wciąż prowadzi dnem Ventamillo, między skałami tuż nad wodą.
Za Campo droga opuszcza dolinę Ésery i stromo wspina się z ok. 600 m na Collado de Foradada (1020 m), przełęcz między Ribagorzą a Sobrarbe pod pasmami Sierra Ferrera i Campanué. Stamtąd zjeżdża łagodniej przez kotlinę La Fueva do Aínsy. Wschodni odcinek tej samej drogi, przez Port del Cantó w Katalonii, opisuje Port del Cantó.
Na drodze
- El Pont de Suert – Coll de l'Espina – Coll de Fadas: po przebudowie szeroka droga z dobrą nawierzchnią i długimi, płynnymi łukami; przyjemne tempo, mały ruch. Między przełęczami krótki przejazd przez płaskowyż koło Laspaúles.
- Zjazd z Coll de Fadas do Castejón de Sos: seria zakrętów w dół do doliny Ésery, z widokiem w górę doliny, w stronę gór nad Benasque.
- Congosto de Ventamillo: wąsko, skała tuż przy jezdni, krótkie tunele i nowe odcinki na wspornikach nad rzeką. Po przebudowie przez pewien czas obowiązywało 40 km/h; spodziewaj się znaków robót, sygnalizacji i odłamków skalnych na jezdni po deszczu. W wąwozie nie ma pobocza, więc nie zatrzymuj się na zdjęcia w zakrętach.
- Campo – Collado de Foradada: stromy, kręty podjazd z ciasnymi zakrętami; dalej łagodny zjazd przez La Fueva do Aínsy.
- Ruch: latem samochody jadące do Benasque, kampery i busy z pontonami, bo Ésera pod wąwozem to popularny odcinek raftingowy. Na podjazdach kolarze.
- Kierunek: z El Pont de Suert na zachód jedziesz w wąwozie z prądem rzeki, z północy na południe; Ventamillo otwiera się wtedy nagle za El Run.
Praktycznie
- Tankowanie: w El Pont de Suert przed przełęczami; w dolinie Ésery stacje w Castejón de Sos i Campo [do sprawdzenia]; następna w Aínsie.
- Zamknięcia i roboty: po przebudowie zakończonej w 2024 r. zostały prace wykończeniowe, a tunel omijający wąwóz jest w planach (stan na 2024-10, źródło: Delegación del Gobierno en Aragón). Stan drogi i ewentualne nowe roboty w 2028 r. [do sprawdzenia przed wyjazdem] na stronach hiszpańskiej służby drogowej DGT i ministerstwa transportu.
- Postoje: tablica na Coll de Fadas z miejscem do zatrzymania; kawiarnie w Castejón de Sos; zatoczki przy miejscach startu i końca spływów nad Éserą na obu końcach wąwozu [do sprawdzenia]; w Campo bary przy drodze.
- Wypad do Benasque: z Castejón de Sos drogą A-139 ok. 15 km na północ [do sprawdzenia] do Benasque, górskiego miasteczka pod Aneto (3404 m), najwyższym szczytem Pirenejów.
- Pogoda: latem po południu nad doliną Ésery przechodzą burze; w wąwozie po ulewie spadają kamienie.
Źródła (9)
en.wikipedia.org/wiki/N-260_road_(Spain), es.wikipedia.org/wiki/Congosto_de_Ventamillo, es.wikipedia.org/wiki/Collado_de_Foradada, es.wikipedia.org/wiki/Castejón_de_Sos, geographica.es/uploads/viajes/v4117-el-valle-..., travesiapirenaica.com/en/?p=21228, mptmd.gob.es/portal/delegaciones_gobierno/del..., mptmd.gob.es/portal/delegaciones_gobierno/del..., www.festivalesdeespana.com/festival/copa-piri...