Piotryseusztrasy i przewodniki motocykloweSzukaj

← Epickie drogi motocyklowe

Linia: ślad z OpenRouteService (wariant bez autostrad), dane © OpenStreetMap contributors – przed jazdą sprawdź go w nawigacji.

Epicka droga motocyklowa · Andora

Port d'Envalira – przez przełęcz z Pas de la Casa do Canillo (CG-2)

Port d'Envalira – przez przełęcz z Pas de la Casa do Canillo (CG-2)
Fot. Gilles Guillamot, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons
DrogiCG-2
Długośćok. 22 km Pas de la Casa – Canillo górą przez przełęcz, z tego ok. 5 km Pas de la Casa – przełęcz i ok. 9 km przełęcz – Soldeu; przez tunel byłoby ok. 16 km (OSRM, szacunkowo)
PrzełęczePort d'Envalira (2409 m)
Charakterprzełęcz, serpentyny
Sezonotwarta prawie cały rok, zimą zamykana po opadach śniegu; motocyklem realnie od czerwca do września [do sprawdzenia]
NajwyżejPort d'Envalira, 2409 m (na tablicy na szczycie i w OSM 2408 m) – najwyższa przełęcz drogowa Pirenejów
Przewyższenieok. 360 m z Pas de la Casa (ok. 2050 m), ok. 850 m z Canillo (ok. 1560 m)
Dział wódAriège i Atlantyk na wschodzie, Valira i Morze Śródziemne na zachodzie
Dawniejścieżka dla mułów; szosa do Francji zbudowana w latach 1929–1933
Tuneletunel d'Envalira (od 2002 r., ok. 2,9 km, płatny) omija przełęcz
Tour de Franceod 1964 r., ok. dziesięć razy, ostatnio w 2021 r.
Vuelta2003, 2013, 2026
GPXślad drogi (OpenRouteService, sprawdź w nawigacji)

O drodze

Port d'Envalira (2409 m) to najwyższa przełęcz w Pirenejach, przez którą prowadzi asfalt, i uchodzi za najwyższą przełęcz Europy otwartą przez cały rok. Leży w całości w Andorze, na dziale wód: na wschód woda spływa do Ariège i Atlantyku, na zachód do Valiry i Morza Śródziemnego. Dlatego Pas de la Casa, miasteczko pod przełęczą od strony Francji, jest jedynym kawałkiem Andory po stronie atlantyckiej. CG-2 to jedyna droga z Andory do Francji. Na granicy przechodzi we francuską N22, która schodzi do L'Hospitalet-près-l'Andorre i doliny Ariège. Andora jest współksięstwem: od umowy z 1278 r. władzę dzielą w niej biskup Urgell i dawni hrabiowie Foix, a po nich głowa państwa francuskiego, dziś prezydent Republiki. Mimo to szosa połączyła kraj najpierw z Hiszpanią, w 1913 r., a z Francją dopiero dwadzieścia lat później.

Przez setki lat przełęcz przechodzili tylko pasterze z mułami i francuscy myśliwi, którzy przyjeżdżali na kozice. Na miejscu Pas de la Casa stała jedna szopa pasterska, od której miejsce wzięło nazwę. Około 1900 r. Consell General, andorski parlament, zaczął kłaść z Soldeu ku Pas de la Casa drogę gruntową szeroką na ok. 3 m. Szosę z prawdziwego zdarzenia zbudowała dopiero FHASA, spółka energetyczna. 27 marca 1929 r. dostała ona koncesję na andorskie zasoby wodne i w zamian w latach 1929–1934 zbudowała promienistą sieć dróg z kilometrem zero na placu w Andorra la Vella, wartą ok. 10 mln peset. Droga do Francji została otwarta w 1933 r. i w tym samym roku stanęły na niej posterunki celne. Barak, w którym kierownictwo budowy FHASA mieszkało pod przełęczą, przerobiono na schronisko. 3 grudnia 1933 r. otwarto w nim Xalet-refugi d'Envalira, a tydzień później odbyły się tu pierwsze w Andorze międzynarodowe zawody narciarskie. Zimą przełęcz długo była zamknięta. W 1957 r. Andreu Claret dostał koncesję na jej odśnieżanie, a od 1958 r. droga jest przejezdna także zimą. W tym samym czasie, w latach 1956–1957, Francesc Viladomat postawił w Pas de la Casa pierwszy wyciąg narciarski. Od tego zaczęło się dzisiejsze miasteczko sklepów, hoteli i apartamentów, do którego Francuzi przyjeżdżają po tańsze paliwo, alkohol i papierosy. Przemyt nie zniknął. W marcu 2026 r. celnicy pod Tuluzą zatrzymali samochód z ponad 4500 paczkami papierosów kupionych w Andorze. Kierowca i pasażer dostali po 12 miesięcy więzienia w zawieszeniu i ponad 59 tys. euro grzywny.

Tour de France wjechał na Envalirę pierwszy raz w 1964 r. i od tego czasu był tu mniej więcej dziesięć razy, ostatnio w 2021 r. Najsłynniejszy był pierwszy przejazd. Na dzień przerwy w Andorze Radio Andorra urządziło méchoui, pieczenie jagnięcia, a Jacques Anquetil najadł się na nim do syta. 6 lipca, na etapie z Andory do Tuluzy, odpadł na podjeździe na Envalirę i na szczycie tracił kilka minut do Raymonda Poulidora i Federica Bahamontesa. Na zjeździe we mgle zaryzykował, dogonił czołówkę i ostatecznie wygrał cały wyścig. Vuelta przejeżdżała przez przełęcz w latach 2003, 2013 i 2026. Od 26 września 2002 r. kierowcy mogą ominąć najwyższy odcinek płatnym tunelem d'Envalira. Ma on ok. 2,9 km, jedną nawę z ruchem w obu kierunkach i biegnie na wysokości ok. 2050 m z Pas de la Casa do Grau Roig. Budowę zaczęto 1 czerwca 1999 r. od strony Grau Roig.

Po zachodniej stronie droga zjeżdża doliną Valira d'Orient przez stok narciarski. Grau Roig i Pas de la Casa od 2003 r. tworzą z Soldeu i El Tarter Grandvalirę, największy ośrodek narciarski Pirenejów z ponad 200 km tras. Soldeu (1826 m) jest jedną z najwyżej położonych wsi Andory. Pierwsze wyciągi zbudowały tu w latach 1963–1964 trzy rodziny, Baró, Salvans i Torrallardona, a w marcu 2019 r. odbył się tu finał Pucharu Świata w narciarstwie alpejskim. Droga kończy się w Canillo, stolicy największej parafii kraju. Tuż przed miasteczkiem (jadąc od Soldeu), przy samej CG-2, stoi romański kościółek Sant Joan de Caselles. Ma lombardzką wieżę z XII w. i Chrystusa z tego samego stulecia, wykonanego techniką łączącą fresk ze sztukaterią, rzadkim przykładem takiej sztuki w południowo-zachodniej Europie. Kilka kilometrów dalej, za Canillo, leży sanktuarium Meritxell, patronki Andory. Z Andorra la Vella droga CG-1 schodzi do La Seu d'Urgell, skąd można dojechać do Port del Cantó.

Na drodze

Zobacz na filmie

Praktycznie

Źródła (30)

ca.wikipedia.org/wiki/Port_d%27Envalira, fr.wikipedia.org/wiki/Port_d%27Envalira, es.wikipedia.org/wiki/Puerto_de_Envalira, en.wikipedia.org/wiki/Port_d%27Envalira, ca.wikipedia.org/wiki/El_Pas_de_la_Casa, en.wikipedia.org/wiki/Andorra, routesroadsmag.piarc.org/en/Routes-Roads-Maga..., publicacions.iec.cat/repository/pdf/00000315/..., ca.wikipedia.org/wiki/T%C3%BAnel_d%27Envalira, tuneldenvalira.com/en/corporate-information, tuneldenvalira.com/en/rates, en.wikipedia.org/wiki/1964_Tour_de_France, inrng.com/?p=39524, ca.wikipedia.org/wiki/Grandvalira, ca.wikipedia.org/wiki/Soldeu, en.wikipedia.org/wiki/Soldeu, ca.wikipedia.org/wiki/Canillo, ca.wikipedia.org/wiki/Sant_Joan_de_Caselles, visitandorra.com/en/nature/roc-del-quer-viewpoint/, www.douane.gouv.fr/passer-la-douane-en-andorr..., www.douane.gouv.fr/Portals/0/fichiers/particu..., sede.agenciatributaria.gob.es/static_files/Se..., www.douane.gouv.fr/sites/default/files/2026-0..., www.alto.ad/transport/2026/05/andorrans-spain..., www.alto.ad/business/2026/08/andorra-fuel-pri..., www.connaissancedesenergies.org/afp/a-moins-d..., www.mobilitat.ad/images/pdf/Mobilitat%20a%20l..., www.alto.ad/transport/heavy-snowfall-hgv-ban-..., www.alto.ad/transport/2026/02/rn20-road-to-an..., www.alto.ad/transport/2026/05/rn320-road-clos...

W podróżach

Plik drogi w repozytorium