Piotryseusztrasy i przewodniki motocykloweSzukaj

← Epickie drogi motocyklowe

Linia: ślad z OpenRouteService (wariant bez autostrad), dane © OpenStreetMap contributors – przed jazdą sprawdź go w nawigacji.

Epicka droga motocyklowa · Francja

Col d'Aspin z Arreau do Sainte-Marie-de-Campan (D918)

Col d'Aspin z Arreau do Sainte-Marie-de-Campan (D918)
Fot. JLPC, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons
DrogiD918
Długośćok. 26 km Arreau – Sainte-Marie-de-Campan, z tego ok. 13 km podjazdu z Arreau na przełęcz (OSRM, szacunkowo)
PrzełęczeCol d'Aspin (1489 m)
Charakterprzełęcz, serpentyny
Sezonzwykle przejezdna przez cały rok, zimą zamykana po większych opadach śniegu [do sprawdzenia]
NajwyżejCol d'Aspin, 1489 m
Z Arreauok. 12 km, średnio ok. 6,5%, najwyżej 9,5%
Z Sainte-Marie-de-Campanok. 12,8 km, średnio ok. 5%; do Payolle łagodnie, potem ok. 5 km po 7–8%
Tour de Franceod 1910 r., ponad 70 razy
Tour de France Femmes2023, pierwsza na szczycie Katarzyna Niewiadoma
GPXślad drogi (OpenRouteService, sprawdź w nawigacji)

O drodze

Droga zaczyna się w Arreau, gdzie Neste du Louron wpada do Neste d'Aure i gdzie kończy się zjazd z Col de Peyresourde. Miasteczko było dawną stolicą kraju Quatre-Vallées, osobnego od Bigorre aż do 1790 r. W centrum stoi Maison des Lys z XVI w. z gotycką fasadą obsypaną drewnianymi liliami, a w XVII-wiecznym Château des Nestes działa muzeum kagotów (cagots). Tak nazywano ludzi, których od XIII do XIX w. w Pirenejach i Gaskonii trzymano na marginesie: mieszkali na skraju wsi, do kościoła wchodzili osobnymi drzwiami, żenili się tylko między sobą i pracowali głównie jako cieśle. Z Arreau D918 odbija na zachód i wspina się przez ok. 12 km na przełęcz Col d'Aspin (1489 m), która oddziela dolinę Aure od doliny Campan.

Przełęcz leży na dawnej drodze uzdrowiskowej, którą zaczęto budować za Napoleona III, żeby połączyć modne wtedy kurorty Pirenejów; dziś jej przebieg nazywa się Route des Cols. Już w 1868 r. w Corps législatif opowiadano o przejeździe przez Aspin powozem. Tour de France wjechał tu w 1910 r., w pierwszym roku z Pirenejami: na etapie z Luchon do Bayonne Octave Lapize minął szczyt pierwszy. Aspin leży między Peyresourde a Tourmaletem, więc trudno ją ominąć i Tour przejechał przez nią ponad 70 razy (zestawienia podają od 73 do 78, zależnie od roku). Najgłośniej było 25 lipca 1950 r.: na etapie z Pau do Saint-Gaudens tłum przy szczycie stłoczył się na jezdni, Gino Bartali i Jean Robic upadli, a kibice bili i kopali Włocha, jeden podobno groził mu nożem. Bartali wygrał etap, ale ogłosił, że wraca do domu, i obie drużyny włoskie wycofały się z wyścigu, razem z liderem w żółtej koszulce Fiorenzo Magnim. W 2023 r. przez przełęcz poprowadzono przedostatni etap Tour de France Femmes i na szczycie pierwsza była Polka Katarzyna Niewiadoma.

Szczyt to rozległa trawiasta siodłowina, latem pastwisko krów i koni. Na wschodzie widać w dole dolinę Aure z Arreau, a za nią szczyty na granicy z Hiszpanią; na zachodzie wyrasta Pic du Midi de Bigorre z obserwatorium. Zjazd na zachód schodzi do Payolle, płaskowyżu na wysokości ok. 1100 m z hotelikami, trasami narciarstwa biegowego i sztucznym jeziorem o powierzchni ok. 10 ha, otoczonym lasem jodłowym, który miejscowi nazywają „małą Kanadą”. 8 lipca 2016 r. nad jeziorem była meta etapu Touru, który wygrał Steve Cummings. Tuż nad Payolle droga mija kamieniołom Espiadet. Wydobywano w nim marmur Campan, zielony i różowy wapień w żyłki, który od XVII w. zdobił pałac w Wersalu i kolumnady Grand Trianon. Kamieniołom zamknięto pod koniec XX w.

Od Payolle droga biegnie łagodnie doliną Adour de Payolle do Sainte-Marie-de-Campan, osady na skrzyżowaniu z drogą z Bagnères-de-Bigorre. W 1913 r. kolarz Eugène Christophe, któremu na zjeździe z Tourmaletu pękł widelec, doszedł tu pieszo z rowerem na ramieniu i sam zespawał go w kuźni, bo regulamin zabraniał przyjmować pomoc; przypomina o tym tablica na budynku. Stąd D918 wspina się dalej na zachód na Col du Tourmalet. Warto zboczyć ok. 5 km na północ, drogą D935, do wsi Campan. Jej hala targowa, odbudowana przez kagotów po pożarze z 1694 r., jest najstarszą w departamencie. Od początku lipca do połowy września wieś obsiadają mounaques, szmaciane lalki naturalnej wielkości. Wywodzą się z dawnego charivari: kiedy ktoś w dolinie żenił się wbrew zwyczajom, na przykład wdowiec z młodą dziewczyną, młodzież hałasowała pod domem panny młodej i wieszała tam lalki wyśmiewające parę. Zwyczaj ożywiono w latach 90. XX w. przy święcie Mariolles w drugą niedzielę lipca.

Na drodze

Zobacz na filmie

Praktycznie

Źródła (17)

fr.wikipedia.org/wiki/Col_d'Aspin, en.wikipedia.org/wiki/Col_d'Aspin, www.cols-cyclisme.com/pyrenees-centrales/fran..., www.saintlary.com/summer/to-do-on-site/cyclin..., www.visorando.com/randonnee-col-d-aspin.html, commons.wikimedia.org/wiki/File:Vall%C3%A9e_d..., fr.wikipedia.org/wiki/Route_des_cols, en.wikipedia.org/wiki/1950_Tour_de_France, fr.wikipedia.org/wiki/Arreau, www.tourisme-occitanie.com/fr/fiche/patrimoin..., fr.wikipedia.org/wiki/Cagot, fr.wikipedia.org/wiki/Lac_de_Payolle, fr.wikipedia.org/wiki/Campan, www.oum.ox.ac.uk/corsi/stones/view/93.html, www.grandsudinsolite.fr/1261-65-hautes-pyrene..., en.wikipedia.org/wiki/Eug%C3%A8ne_Christophe, en.tourisme-hautes-pyrenees.com/the-mountains...

Regiony: Bigorre / Bigòrra.

Plik drogi w repozytorium