Epicka droga motocyklowa · Francja
Col du Galibier z Valloire na Col du Lautaret (D902)
| Drogi | D902 |
|---|---|
| Długość | ok. 27 km Valloire – Col du Lautaret: ok. 18,5 km podjazdu od Valloire (z tego ok. 10 km doliną do Plan Lachat) i ok. 8,5 km zjazdu na Lautaret (OSRM, szacunkowo) |
| Przełęcze | Col du Galibier (2642 m), Col du Lautaret (2058 m) |
| Charakter | przełęcz, serpentyny |
| Sezon | zwykle od końca maja (tunel) albo początku czerwca (droga przez szczyt) do drugiej połowy października; zimą zamknięta [daty co roku zależne od śniegu, do sprawdzenia przed wyjazdem] |
| Najwyżej | Col du Galibier, 2642 m według IGN (tablice: 2645 m); tunel pod przełęczą na ok. 2556 m |
| Z Valloire | 18,1 km, średnio 6,8%, do 11,8% |
| Z Col du Lautaret | ok. 8,5 km, średnio ok. 7%, do ok. 12% |
| Tunel | wybity w 1891 r., zamknięty w 1975 r., po remoncie otwarty w 2002 r.; ok. 370 m, jeden pas ruchu wahadłowego, rowery zakazane |
| Tour de France | od 1911 r., 65 razy; w 2026 r. na przedostatnim etapie |
| Na przełęczy | pomnik Henriego Desgrange'a, twórcy Tour de France (1949) |
| Rowery | licznik po stronie Valloire: latem 2022 r. średnio 334 przejazdy dziennie, w szczycie 1540 |
| GPX | ślad drogi (OpenRouteService, sprawdź w nawigacji) |
O drodze
Galibier przecina grzbiet między Maurienne w Sabaudii a Briançonnais w Hautes-Alpes; granica departamentów biegnie przez sam szczyt. Od północy prowadzi doń dolina Valloirette z ośrodkiem Valloire, do którego z doliny Arc wjeżdża się przez Col du Télégraphe, od południa – Col du Lautaret, przez który biegnie stara droga z Grenoble do Briançon. Szosę przez Galibier zaczęto budować ok. 1880 r., a domknął ją w 1891 r. tunel wybity na ok. 2556 m, ok. 100 m pod przełęczą: kamienny, długi na ok. 366 m i szeroki na 4 m. W 1975 r. tunel zamknięto, bo z jego sklepienia wypadały kamienie, a we wrześniu 1976 r. otwarto nowy odcinek przez sam szczyt przełęczy, na 2642 m. Wyremontowany tunel wrócił do ruchu w 2002 r. Dziś są więc dwie drogi: tunelem, jednym pasem z ruchem wahadłowym, i krótką, wąską drogą przez szczyt. Galibier to jeden z odcinków Route des Grandes Alpes i numeru D902: na północy ta sama droga przechodzi przez Col de l'Iseran, a za Briançon przez Col d'Izoard.
Galibier to jedna z najsłynniejszych gór Tour de France. Wyścig pierwszy raz wjechał tu 10 lipca 1911 r. na etapie z Chamonix do Grenoble; przez śnieg na szczycie jedynie Émile Georget przejechał całą przełęcz, nie schodząc z roweru. Henri Desgrange, twórca wyścigu, napisał wtedy w gazecie „L'Auto” hymn na cześć góry, w którym stwierdził, że przed tym olbrzymem „pozostaje tylko zdjąć czapkę i nisko się pokłonić” (przekład własny). Gdy zmarł w 1940 r., przy południowym wylocie tunelu postawiono mu w 1949 r. kamienny pomnik. Do 2026 r. Tour przejechał przez Galibier ok. 65 razy. W 1996 r. przejazd przez Galibier odwołano z powodu śniegu, a w 1998 r. Marco Pantani zaatakował tu w deszczu i zimnie i wygrał cały wyścig. 25 lipca 2026 r., na przedostatnim etapie, peleton jechał przez Télégraphe, Valloire i Galibier w drodze na Alpe d'Huez.
Po stronie Valloire droga długo biegnie doliną: przez osady i hale do Plan Lachat, gdzie dolina się zamyka i zaczynają serpentyny po ścianie. Po drugiej stronie, na Col du Lautaret (2057 m według IGN), droga spotyka D1091, dawną N91, którą już Rzymianie prowadzili z Gratianopolis, czyli Grenoble, do Brigantium, czyli Briançon. Przełęcz odśnieża się zimą od 1957 r. i jest jedną z najwyżej położonych we Francji otwartych przez cały rok. Na przełęczy działa alpejski ogród botaniczny Uniwersytetu Grenoble Alpes z ponad 2000 gatunków roślin górskich, a na południowym zachodzie widać lodowce La Meije w masywie Écrins.
Na drodze
- Valloire – Plan Lachat (ok. 10 km): dolina Valloirette, łagodnie pod górę, przez kilka osad i rozległe hale; to rozgrzewka przed właściwą przełęczą.
- Plan Lachat – przełęcz (ok. 8 km): serpentyny po otwartym, kamienistym zboczu, nachylenie do ok. 12%. Wczesnym latem jedzie się między ścianami śniegu, a na zakrętach bywa żwir z piargów.
- Tunel albo szczyt: tuż pod przełęczą trzeba wybrać: tunel ma jeden pas, ruch kierują światła, obowiązuje 50 km/h, a rowerzystom wjazd jest zabroniony; droga przez szczyt (ok. 0,9 km) jest wąska i wyprowadza na sam grzbiet z małym parkingiem, a widok z niego to sens całej jazdy. Tunel otwiera się zwykle tydzień albo dwa wcześniej niż droga przez szczyt.
- Przełęcz – Lautaret (ok. 8,5 km): zjazd obok pomnika Desgrange'a i schroniska przy wylocie tunelu, potem serpentynami po zielonych halach na Lautaret, z widokiem na lodowce Écrins.
- Kolarze: latem setki rowerzystów dziennie, w niektóre poranki droga jest zamknięta tylko dla nich (niżej, w „Praktycznie”). Na zjazdach są szybcy, na wąskiej drodze przez szczyt mijanka wymaga uwagi.
- Kierunek: od Valloire długi podjazd z kulminacją na serpentynach, a z przełęczy nagle otwiera się widok na Écrins; od Lautaret podjazd jest krótki i stromy, a zjazd do Valloire długi.
Praktycznie
- Tankowanie: całodobowa stacja w Valloire; po stronie południowej najbliższa całodobowa jest w Le Monêtier-les-Bains, ok. 13 km od Lautaret w stronę Briançon, bo na Lautaret i w La Grave stacji nie ma (stan na 2026-11, źródło: OpenStreetMap) [godziny otwarcia do sprawdzenia przed wyjazdem].
- Sezon: droga jest zamknięta zimą, zwykle od drugiej połowy października do końca maja albo początku czerwca. Departament Savoie zapowiadał w 2026 r. otwarcie tunelu 29 maja, a drogi przez szczyt 5 czerwca; zamknięto ją 27 października 2026 r. (stan na 2026-11, źródła: savoie.fr, alti-mag.com). Aktualny stan podają savoie-route.fr i inforoute05.fr [do sprawdzenia przed wyjazdem].
- Zamknięcia dla kolarzy: w ramach „Le Galibier aux Vélos” droga między Plan Lachat a szczytem była w 2026 r. zamknięta dla ruchu silnikowego 29 czerwca, 16 lipca i 4 sierpnia od 9:00 do 12:00; 29 czerwca w ramach „Cols réservés” także od strony Hautes-Alpes (stan na 2026-11, źródła: savoie.fr, hautesvallees.com). Terminy w roku wyjazdu [do sprawdzenia przed wyjazdem].
- Tour de France: gdy etap prowadzi przez Galibier, droga jest zamknięta przez większą część dnia; trasa Touru w roku wyjazdu [do sprawdzenia przed wyjazdem].
- Ruch: stała stacja departamentu Savoie na D902 w gminie Valloire policzyła w 2025 r. średnio 979 pojazdów na dobę (0,5% ciężarowych), a w najbardziej ruchliwy dzień 4504 (źródło: Département de la Savoie, „Données de trafic 2025”); czy stacja leży na odcinku do przełęczy, czy między Télégraphe a Valloire [do sprawdzenia]. Licznik rowerów departamentu przy drodze na przełęcz pokazał latem 2022 r. (lipiec–wrzesień) średnio 334 przejazdy dziennie, a w szczycie 1540 (źródło: bilans liczników rowerowych departamentu za 2022 r.).
- Postoje: restauracja w Plan Lachat, schronisko Refuge du Galibier przy południowym wylocie tunelu, hotele, bary i ogród botaniczny na Lautaret [godziny i ceny do sprawdzenia przed wyjazdem].
- Opłaty: droga i tunel bezpłatne.
Źródła (12)
fr.wikipedia.org/wiki/Col_du_Galibier, en.wikipedia.org/wiki/Col_du_Galibier, fr.wikipedia.org/wiki/Col_du_Lautaret, www.savoie.fr/web/sw_175572/04-23-26-cp-denei..., www.savoie.fr/web/sw_178410/-le-galibier-aux-..., www.savoie.fr/upload/docs/application/pdf/202..., www.savoie.fr/upload/docs/application/pdf/202..., www.alti-mag.com/alti-actus/fermeture-cols-alpes, www.hautesvallees.com/accueil/evenements/cols..., www.dhnet.be/sports/cyclisme/tour-de-france/2..., savoie-route.fr/, www.inforoute05.fr/