Piotryseusztrasy i przewodniki motocykloweSzukaj

← Epickie drogi motocyklowe

Linia: ślad z OpenRouteService (wariant bez autostrad), dane © OpenStreetMap contributors – przed jazdą sprawdź go w nawigacji.

Epicka droga motocyklowa · Hiszpania

Port de la Bonaigua – z Pallars do Val d'Aran (C-28)

Port de la Bonaigua – z Pallars do Val d'Aran (C-28)
Fot. Vicente Maza Gómez, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons
DrogiC-28
Długośćok. 46 km Esterri d'Àneu – Vielha, z tego ok. 23 km z Esterri na przełęcz i ok. 23 km zjazdu do Vielhy (OSRM, szacunkowo)
PrzełęczePort de la Bonaigua (2076 m)
Charakterprzełęcz, serpentyny
Sezonprzejezdna przez cały rok, zimą odśnieżana, ale po dużych opadach i przy zagrożeniu lawinowym zamykana; bez śniegu zwykle od czerwca do października [do sprawdzenia]
NajwyżejPort de la Bonaigua / Pòrt dera Bonaigua, 2076 m według mapy ICGC (OSM); często podawane 2072 m (IGN)
Przewyższenieok. 1120 m na ok. 20 km z Esterri d'Àneu (957 m), średnio ok. 5,7%
Dział wódna wschód Noguera Pallaresa i Ebro (Morze Śródziemne), na zachód Garonna (Atlantyk)
Pierwsza droga jezdna1924
Dawniejdo otwarcia tunelu Vielha w 1948 r. zimą razem z Port de Vielha nieprzejezdna – Aran był odcięty od reszty Hiszpanii
Tour de France1974, 1993 i 2016
Śniegśrednio ok. 13 m opadu śniegu rocznie na stacji meteo przy przełęczy (2266 m)
GPXślad drogi (OpenRouteService, sprawdź w nawigacji)

O drodze

Bonaigua, po arańsku Pòrt dera Bonaigua, to jedyna droga z Pallars Sobirà do Val d'Aran. Jej grzbiet jest działem wód Europy. Na wschód rzeczka Bonaigua spływa do Noguera Pallaresa, a ta do Ebro i Morza Śródziemnego. Po zachodniej stronie zaczyna się Aran, którego wody płyną Garonną przez Tuluzę i Bordeaux do Atlantyku. Aranczycy umieszczają prawdziwe źródło Garonny tuż obok, na łąkach Pla de Beret (1860 m) nad Baqueirą, choć według oficjalnej wersji rzeka bierze początek w masywie Maladeta po stronie aragońskiej. Wysokość przełęczy podaje się na dwa sposoby: mapa katalońskiego instytutu kartograficznego ICGC (i za nią OpenStreetMap) mówi 2076 m, a hiszpański IGN i wiele innych źródeł 2072 m. Nazwa to po prostu katalońska „dobra woda” (bona aigua). Historycy przypuszczają, że już rzymska droga z Tolozy przechodziła przez Aran i tędy, przez przełęcz zwaną wtedy Petrae Albae, „Białe Kamienie”, schodziła do Pallars.

Przez stulecia chodzono tu pieszo i z mułami. Po stronie Pallars podróżnych w złą pogodę przyjmowała pustelnia ze schroniskiem Mare de Déu de les Ares. Pierwszą drogę dla wozów i samochodów poprowadzono w 1924 r.; później weszła w skład C-28. Zimą przełęcz zasypywał śnieg, a jedyne inne przejście na południe, Port de Vielha (2444 m), było wtedy równie nieprzejezdne. Izolację przełamał dopiero tunel pod Port de Vielha, długi na ok. 5,2 km. Kopano go od ok. 1926 r., po wojnie domowej z udziałem jeńców wojennych reżimu Franco, a ruch puszczono w 1948 r. Do połowy lat 80. XX w. Bonaigua bywała zamknięta przez sześć do dziewięciu miesięcy w roku [do sprawdzenia]. Dziś jest odśnieżana, ale po dużych opadach i przy zagrożeniu lawinowym nadal ją zamykają, a burmistrzowie Pallars od lat domagają się tunelu. W 2026 r. Generalitat zapowiedziała jego studium na pierwszą połowę 2027 r.

Zjazd do Aranu prowadzi przez Baqueira-Beret, ośrodek narciarski otwarty 6 grudnia 1964 r. przez Jorge Jordanę de Pozasa i Luisa Ariasa. Od 2003 r. sektor Bonaigua przechodzi przez przełęcz na stronę doliny Àneu. Juan Carlos I i królowa Zofia zrobili z niej modny ośrodek już pod koniec lat 60., od 1984 r. rodzina królewska mieszkała w domu La Pleta, a Filip VI uczył się tu jeździć na nartach. W 1991 r. król złamał tu kolano, gdy wpadł na niego inny narciarz. Kolarstwo też zna tę drogę. Vuelta pięć razy kończyła etapy w Baqueira-Beret (1992–2008) [do sprawdzenia], a Tour de France przejeżdżał przełęcz m.in. w 2016 r. (wcześniejsze przejazdy z 1974 i 1993 r. [do sprawdzenia]). 10 lipca 2016 r. etap z Vielhy do Andory zaczął się właśnie od Bonaiguy, na której pierwszy był Thibaut Pinot. Dalej kolarze zjechali do Sort i wspięli się na Port del Cantó, a z wyścigu wycofał się wtedy Alberto Contador.

Po obu stronach leżą wsie, które warto znać. Esterri d'Àneu (957 m) nad Noguera Pallaresa to centrum czterech gmin doliny Àneu: ma romański most o dwóch łukach, ekomuzeum dolin Àneu, jarmark bydła 15 października i taniec esquerrana tańczony na sierpniowym święcie. Po drugiej stronie przełęczy jest już Aran i język arański, gaskońska odmiana okcytańskiego. Statut Katalonii z 2006 r. uznał go za urzędowy w całym regionie, a ustawa z 2010 r. o okcytańskim, w Aranie arańskim, rozwinęła te prawa; w 2018 r. Trybunał Konstytucyjny uchylił jednak jej przepis o pierwszeństwie arańskiego w dolinie. W Salardú, nad dnem doliny Garonny, stoi kościół Sant Andreu z przełomu XII i XIII w. Ma smukłą, ośmioboczną dzwonnicę ze strzelnicami, dostawioną w XV w., a w środku romański krucyfiks, Crist de Salardú, dzieło tego samego rzeźbiarza co Crist de Mijaran. Droga kończy się w Vielhy, stolicy Aranu, gdzie zaczyna się Col du Portillon i Col de Peyresourde.

Na drodze

Zobacz na filmie

Praktycznie

Źródła (29)

www.openstreetmap.org/node/7820396838, www.wikidata.org/wiki/Q1571977, ca.wikipedia.org/wiki/Port_de_la_Bonaigua, es.wikipedia.org/wiki/Puerto_de_la_Bonaigua, fr.wikipedia.org/wiki/Port_de_la_Bonaigua, en.wikipedia.org/wiki/Port_de_la_Bonaigua, www.femturisme.cat/ca/rutes/vall-aran-un-terr..., www.enciclopedia.cat/catalunya-romanica/el-ma..., ca.wikipedia.org/wiki/Túnel_de_Vielha, es.wikipedia.org/wiki/Túnel_de_Vielha, fr.wikipedia.org/wiki/Val_d'Aran, ca.wikipedia.org/wiki/Pla_de_Beret, www.boe.es/buscar/act.php?id=BOE-A-2006-13087, ca.wikipedia.org/wiki/Llei_de_l'occità,_aranè..., ca.wikipedia.org/wiki/Aranès, es.wikipedia.org/wiki/Baqueira-Beret, ca.wikipedia.org/wiki/Baqueira-Beret, www.hola.com/actualidad/20240206590870/maxima..., www.nevasport.com/noticias/art/43720/Baqueira..., en.wikipedia.org/wiki/2016_Tour_de_France,_St..., www.cols-cyclisme.com/pyrenees-centrales/espa..., ca.wikipedia.org/wiki/Sant_Andreu_de_Salardú, es.wikipedia.org/wiki/Iglesia_de_San_Andrés_d..., ca.wikipedia.org/wiki/Esterri_d'Àneu, diaricatalunya.cat/en/aran/general/snowfall-r..., www.apdnoticies.com/en/girona/they-will-inves..., www.nevasport.com/noticias/art/70930/la-gener..., www.3cat.cat/3catinfo/comencen-es-obres-enta-..., transit.gencat.cat/ca/inici/

Regiony: Catalunya (Katalonia).

Plik drogi w repozytorium