Epicka droga motocyklowa · Hiszpania
Puerto de las Coronas: z doliny Salazar do Roncalu (NA-214)
| Drogi | NA-214 |
|---|---|
| Długość | ok. 15 km Navascués – Burgui (OSRM, szacunkowo; numer i przebieg NA-214 według OpenStreetMap) |
| Przełęcze | Puerto de las Coronas (950 m) |
| Charakter | przełęcz, serpentyny |
| Sezon | cały rok; zimą po opadach śniegu bywa śliska [do sprawdzenia] |
| Najwyżej | Puerto de las Coronas, ok. 950 m |
| Przewyższenie | ok. 310 m z Navascués (ok. 640 m); ok. 330 m z Burgui (ok. 630 m) na ok. 8 km |
| Łączy | dolinę Salazar z doliną Roncal |
| Burgui | Día de la Almadía – fiesta de interés turístico nacional; flisactwo na liście UNESCO od 2022 r. |
| GPX | ślad drogi (OpenRouteService, sprawdź w nawigacji) |
O drodze
NA-214 to krótki łącznik między dwiema dolinami nawarskich Pirenejów, które przez stulecia żyły osobno: doliną Salazar na zachodzie i doliną Roncal na wschodzie. Każda miała własną radę doliny, własne pastwiska i lasy, a w obu mężczyźni zarabiali na spławianiu drewna. Droga przechodzi przez niski grzbiet między nimi, na przełęczy Puerto de las Coronas (ok. 950 m). Jedzie się nią dla zakrętów i dla widoku z przełęczy na wysokie Pireneje na północy, a po drodze nie ma ani jednej wsi.
Zaczyna się w Navascués (baskijskie Nabaskoze, ok. 640 m), wsi nad rzeką Salazar, przez którą przechodzi też NA-178 z wąwozu Arbayún w górę doliny do Ezcároz. Obecne miejsce na wzgórzu San Cristóbal wieś dostała w 1185 r., kiedy król Nawarry Sancho VI Mądry nadał przywilej osadniczy. W 1417 r. Karol III Szlachetny uznał wszystkich mieszkańców za hidalgów, czyli zwolnił ich z podatków. Do dziś gmina nosi rzadki tytuł almiradío. Na skraju wsi stoi romańska pustelnia Santa María del Campo z XII w., z półokrągłą absydą i niezwykłymi wspornikami pod okapem. Na południu wznosi się Sierra de Illón z grobowcami megalitycznymi.
Z przełęczy droga schodzi do Burgui (Burgi, ok. 630 m), pierwszej wsi doliny Roncal nad rzeką Esca. Burgui było portem flisaków, almadieros. Pnie z lasów Roncalu wiązano tu w tratwy, almadías, i spławiano Escą w dół, aż spływy skończyły się w połowie XX w., gdy rzekę przegrodziła zapora Yesa, a drewno zaczęły wozić ciężarówki. Od 1992 r. wieś co roku na przełomie kwietnia i maja świętuje Día de la Almadía: dwie tratwy płyną ok. 5 km Escą i kończą spływ pod średniowiecznym mostem w środku wsi. Święto ma tytuł fiesta de interés turístico nacional, a w 2022 r. UNESCO wpisało flisactwo na listę niematerialnego dziedzictwa ludzkości. Był to wspólny wniosek sześciu krajów, w tym Polski i Hiszpanii, a po stronie hiszpańskiej podpisało go m.in. stowarzyszenie flisaków z Nawarry. W Burgui działa muzeum flisactwa (Museo de la Almadía). Na południe od wsi Esca przecina wapienie w wąwozie Foz de Burgui, którym NA-137 prowadzi w stronę zbiornika Yesa.
Ta droga to połowa łańcucha, którym da się przejechać zachodnie Pireneje bez autostrad i bez wielkich przełęczy. Z Burgui NA-137 prowadzi w górę doliny Roncal do Isaby i przez Col de la Pierre Saint-Martin do Francji, a z Roncalu odbija na wschód droga przez przełęcz Matamachos do Ansó i Hecho (NA-176 / A-176).
Na drodze
- Navascués – przełęcz: ok. 7 km podjazdu z doliny Salazar, najpierw przez pola i sosnowy las, wyżej po otwartym grzbiecie wśród zarośli. Nachylenie umiarkowane, zakręty płynne i dobrze widoczne.
- Przełęcz – Burgui: ok. 8 km zjazdu do doliny Esca, z ciaśniejszymi zakrętami w lesie. W październiku 2025 r. na km 12,3, już w gminie Burgui, motocyklista zginął po wypadnięciu z drogi. Zjazd nie wybacza, więc warto zwolnić przed zakrętami.
- Nawierzchnia i szerokość: droga ma dwa pasy, asfalt według relacji motocyklistów dobry. Relacje opisują ją jako prawie pustą (stan tamtych opisów sprzed lat: [do sprawdzenia]).
- Zwierzęta i pogoda: na grzbiecie pasą się bydło i owce, w lesie bywają sarny. Rano w dolinach często leżą mgły, a przełęcz wystaje ponad nie.
- Kierunek: od Navascués jedzie się w stronę wysokich gór i z przełęczy widać grzbiet Pirenejów nad Roncalem. Od Burgui w stronę przedgórza widok jest łagodniejszy.
Praktycznie
- Tankowanie: w Navascués i w Burgui stacji nie ma. Ostatnia przed odcinkiem jest w Lumbier (ok. 21 km przed Navascués), pierwsza za nim w Urzainqui w dolinie Roncal (ok. 14 km za Burgui). Na dolinę Salazar jest jeszcze stacja w Ezcároz (stan na 2026-11, źródło: OpenStreetMap; godziny otwarcia [do sprawdzenia]).
- Postoje: punkt widokowy na przełęczy (Puerto las Coronas). W Navascués pustelnia Santa María del Campo, w Burgui most nad Escą, bary i muzeum flisactwa (godziny [do sprawdzenia]).
- Día de la Almadía: w dniu spływu (sobota na przełomie kwietnia i maja; termin w roku wyjazdu [do sprawdzenia przed wyjazdem]) do Burgui przyjeżdżają tysiące ludzi, a parkowanie we wsi jest trudne.
- Zima: droga jest otwarta cały rok, ale po opadach śniegu na przełęczy bywa ślisko. Stan dróg Nawarry podaje rząd Nawarry [do sprawdzenia przed wyjazdem].
- Ruch: droga lokalna bez miejscowości po drodze, ruch niewielki. Dane ze spisu ruchu Nawarry dla NA-214 [do sprawdzenia].
Źródła (13)
www.openstreetmap.org/node/13767189392, www.openstreetmap.org/node/11149914267, es.wikipedia.org/wiki/Navascués, es.wikipedia.org/wiki/Burgui, www.minube.com/tips/actualidad/aventura-y-cul..., climbfinder.com/en/climbs/alto-de-las-coronas..., en.cols-cyclisme.com/pyrenees-ouest/espagne/p..., bestbikingroads.com/motorcycle-roads/spain/va..., www.spain.info/es/agenda/dia-almadia/, es.hispanopedia.com/wiki/D%C3%ADa_de_la_Almad%C3%ADa, ich.unesco.org/en/RL/timber-rafting-01866, www.ondavasca.com/la-unesco-declara-la-madera..., orain.eus/es/actualidad/sociedad/2025/10/25/f...